رویدادهای جنبش کارگران و مزدبگیران در شهریور ماه

زینت میرهاشمی  

اجرای سیاست خصوصی سازی و تعدیل نیرو در واحدهای تولیدی، ناامنی شغلی، بیکاری، رواج قراردادهای کوتاه مدت و پیمانی حتا به مدت یک ماه، خارج شدن واحدهای تولیدی زیر 10 نفر از قانون کار، عدم برخورداری کارگران قراردادی از بیمه بیکاری از جمله مواردیست که کارگران و کارکنان واحدهای تولیدی را تهدید می کند.

سیاست خصوصی سازی که سپردن مالکیت به دست نورچشمیها و آقازاده ها است عملا واحدهای تولیدی را دچار بحران و رکود و در بسیاری از موارد به تعطیلی و بیکار شدن کارگران کشانیده است.

ناامنی کار، اخراج، لغو قراردادهای کاری کارگران با سابقه طولانی و جایگزینی قراردادهای کوتاه مدت، عدم پرداخت حقوق، بحران و رکود در واحدهای تولیدی، شرایط کار و معیشت کارگران و مزدبگیران را بسیار سخت کرده است. بیکاری و فقر بازتاب سیاستهای ضد کارگری و فقدان عدالت اجتماعی که همواره زندگی کارگران و مزدبگیران را تهدید می کند است. اعتراض پیرامون موارد فوق، در ماه گذشته همچنان جریان داشته است.

در دفاع از مطالبات کارگران، 115 نفر از دانشجویان دانشگاه صنعتی سهند تبریز، با امضای نامه فراخوان «کمیته پیگیری ایجاد تشکلهای آزاد کارگری در ایران» حمایت خود را از تشکلهای آزاد و مستقل کارگری اعلام داشتند. این نامه خطاب به وزارت کار و امور اجتماعی، سازمانهای کارگری در سراسر جهان، سازمان بین المللی کار نوشته شده است. در قسمت پایانی این نامه چنین آمده است: «ما امضاكنندگان زير خواهان به رسميت شناختن آزادی ايجاد تشكلهای مستقل كارگری هستيم. در اين راستا ضمن درخواست از وزارت كار و امور اجتماعی جهت رفع موانع تشكل يابی كارگران و به رسميت شناختن نمايندگان مستقل كارگران جهت حضور در تمامی نشستهای مربوط به تدوين قوانين مرتبط با كار از سازمانهای كارگری نيز در سراسر جهان می خواهيم تا از خواستهای برحق كارگران ايران حمايت نمايند. همچنين از همكاران خود در اين سازمانها و ساير مجامع بين المللی كارگری می خواهيم تا از سازمان جهانی كار بخواهند كه به رسميت شناسی و نظارت به امضای هر گونه تفاهم نامه مربوط به قوانين كارگری در ايران را، منوط به حضور نماينده های مستقل كارگران (از طريق تصميمات جمعی كارگران) و استفاده از ابزارهای لازم جهت نظارت بر اين انتخابات، بنمايند.»

یکی دیگر از مسائل همیشگی در جنبش کارگری تبعیض جنسی است. زنان کارگر علاوه بر تبعیض دستمزد، با تبعیض جنسی برای کاریابی روبرو هستند. تمامی قوانین موجود در جمهوری اسلامی این تبعیض را هر چه دیرینه تر کرده است. خبرگزاری ایلنا شنبه 19 شهریور با اشاره به آماری که توسط مرکز مشارکت امور زنان ارائه شده گزارش می کند که: «سهم  زنان در کل اشتغال کشور در 40 سال گذشته، 10 در صد بود و فقط 12 در صد زنان جمیت فعال اقتصادی را شامل می شوند، یعنی سهم زنان از تعداد بیکاران کشور دو برابر سهم آنها از کل جتماع است.»

اعتراضهای کارگری

از میان اعتراضهای انجام شده در جنبش کارگری، چندین اعتراض برجسته از نظر شکل و محتوا صورت گرفته است. نمونه آن اعتراض کارگران ماشین سازی تبریز است. کارگران ماشین سازی تبریز به دنبال طرح موضوع واگذاری این واحد تولیدی به بخش خصوصی، از روز یکشنبه 20 شهریور، هر روز در محل کار خود حاضر شده و به عنوان اعتراض به این طرح دست از کار می کشند.

کارخانه ماشین سازی تبریز از جمله بزرگترین واحدهای تولیدی است که بیش از 40 سال فعالیت دارد. اعتصاب کارگران ماشین سازی تبریز در این شرایط و با توجه به تهدید به بیکاری و اخراج، دارای اهمیت است.

کارگران اخراج شده شرکت «پرسی گاز» در اعتراض به اخراج خود به مدت یک هفته از آعاز شهریور، هر روز در مقابل کارخانه تحصن کردند. این کارگران اخراج شده با قراردادهای رسمی و طولانی شاغل بودند.

در خبرگزاری ایلنا روز شنبه آمده بود که بیش از 40 واحد صنعتی در استان قزوین به طور کامل تعطیل و بیش از 5 هزار کارگر بیکار شده اند. بر طبق داده های آماری بیش از 50 در صد کارگران با قراردادهای پیمانی مشغول به کار هستند. این کارگران پیمانی با قرادادهای کوتاه مدت، همواره مورد تهدید بیکاری هستند و ناامنی شغل از جمله دغدغه های آنهاست. می توان گفت این 50 درصد شاغلانی هستند که بالقوه در صف بیکاران قرار داشته و هر زمان رانده شدنشان به لشکر بیکاران امکان دارد.  

کارگران شرکت «ایران الکتریک» در شهر رشت، روز شنبه 26 اردیبهشت در برابر ساختمان شهرداری رشت تجمع نمودند. کارگران این شرکت به وضعیت شغلی خود، ناامنی کار و عدم پرداخت حقوقشان اعتراض نمودند.

در رویدادی دیگر کارگران شرکت «لاستیک البرز» واقع در ساوه روز شنبه 26 شهریور در مقابل این کارخانه واقع در چهار دانگه جاده ساوه دست به تجمع اعتراضی زدند.

خبرگزاری ایلنا 26 شهریور تعداد کارگران شرکت کننده در این همایش اعتراضی را 300 نفر اعلام کرد. این کارگران به شرایط کاری، ناامنی کار و وضعیت بحرانی تولید در کارخانه اعتراض داشتند.

کارگران شرکت «فرش البرز» همراه با خانواده خود روز شنبه 26 شهریور در برابر ساختمان فرمانداری بابلسر تجمع اعتراضی بر پا کردند. این کارگران به اخراج خود اعتراض داشتند و خواهان بازگشت به کار  بودند. کارگران این شرکت ماهها است که حقوقشان را دریافت نکرده اند.

کارگران اخراج شده کارخانه شاهو واقع در سنندج به عنوان اعتراض، هر روز در محل کار خود حاضر می شوند. اعتراض این کارگران به عدم دریافت 10 ماه حقوق، عدم پرداخت حق غذا، و بلاتکلیفی شان است. خبرگزار ایلنا اول شهریور تعداد این کارگران را 140 نفر اعلام کرده است.

این کارگران بار دیگر در تاریخ 9 شهریور به مدت 4 ساعت در مقابل استانداری کردستان تجمع اعتراضی نمودند. آنها خواستار اجرای مطالبات خود شدند.

تعدادی از کارگران قراردادی شهرداری کرج روز پنجشنبه 3 شهریور در مقابل شهرداری این شهر دست به تحصن اعتراضی زدند. اعتراض این کارگران به عدم دریافت حقوقشان بود. کارگران معترض می گفتند که با داشتن حداقل 4 فرزند، عدم دریافت حقوق، آنها را دچار مشکلات جدی معیشتی نموده است.

کارگران و بازنشستگان کارخانه نازنخ قزوین، روز دوشنبه 7 شهریور در مقابل دفتر ریاست جمهوری تجمع اعتراضی نمودند. بر اساس گزارش ایلنا دوشنبه 7 شهریور، این کارگران که تعدادشان به چند صد نفر می رسید در تجمع قبلی خود که در 2 ماه پیش صورت گرفته بود،  «تهدید به برخورد فیزیکی شده و یکی از مقامات بلندپایه استان به آنان گفته بود که شما تنها باید انجام وظیفه کنید برای ما حفظ سرمایه مهم است.»

کارگران به عدم دریافت حقوق و مزایای کاریشان از دهه 80 تا کنون اعتراض داشتند و نیز در 6 ماه اول سال تنها 2 ماه حقوق دریافت کرده اند.

کارگران لوله سازان خوزستان روز شنبه 12 شهریور در اعتراض به وضعیت کاری خود به مدت یک ساعت جاده ترانزیتی اهواز – خرمشهر را بستند. این تجمع اعتراضی با دخالت نیروهای انتظامی به پایان رسید.  خبرگزاری ایلنا تعداد کارگران اعتراضی را 300 نفر اعلام کرده است.

بیش از 250 کارگر شرکت «پوشینه بافت قزوین»  در اعتراض به عدم دریافت 3 ماه حقوقشان روز 13 شهریور در مقابل فرمانداری شهرستان البرز دست به تجمع اعتراضی زدند. بر اساس گزارش ایلنا 13 شهریور، «مدیریت این شرکت 1500 کارگر را به عنوان بازنشستگی ماده 10 از کار برکنار کرد که هم اکنون این تعداد از کارگران، بدون حقوق و حمایت بیمه ای در بلاتکلیفی به سر می برند.» کارگران این واحد تولیدی روز سه شنبه 15 شهریور بار دیگر دست به اعتراض زده و جاده شهرک صنعتی قزوین را بستند.

کارگران بازنشسته شرکت صنعتی مینوی خرمدره روز دوشنبه 14 شهریور در محل این کارخانه تجمع نمودند. بر اساس گزارش ایلنا دوشنبه 14 شهریور، این کارگران که در پی اجرای

ماده 10 قانون نوسازی صنایع، اواخر سال گذشته و اویل امسال بازنشسته شده بودند، خوستار افزایش میزان حقوق خود بودند.

کارگران کارخانه «قند» شهرستان بردسیر به دلیل عدم پرداخت حقوقشان روز دوشنبه 14 شهریور در محل کارخانه تجمع اعتراضی نمودند.

روز چهارشنبه 16 شهریور رانندگان شرکت واحد اتوبوسرانی به عنوان اعتراض به اخراج 17 کارگر شرکت واحد چراع اتوبوسها را در روز روشن نگاه داشتند.

بعد از این اعتراض شجاعانه، تعدادی از اعضای سندیکای اتوبوسرانی به اتهام اخلال و اغتشاش از سوی نیروی انتظامی بازداشت شدند.

شوراهای اسلامی کار که نهادهایی وابسته به دولت هستند، از آنجا که وجود سندیکای اتوبوسراسنی را بر نمی تابند، حرکت کارکران شرکت واحد را به دشمنان خارجی نسبت داده و آنها را غیر کارگری نامیدند. علی اکبر عیوضی مسئول شوراهای اسلامی کار شرق تهران در گفتگو با ایلنا روز شنبه 19 شهریور در رابطه با این حرکت اعتراضی گفت: «حرکت اعتراض آمیز رانندگان اتوبوس شرکت واحد تهران که با روشن کردن چراغ اتوبوسها انجام گرفت، از سوی برخی عوامل خارج از شرکت برنامه ریزی شده بود و زیر ساخت اصولی نداشت.»

دبیر کل فدراسیون اتحادیه کارکنان ترانسپورت فرانسه با ارسال نامه ای به تاریخ اول شهریور 84 سفیر ایران نسبت به نقض آزادیهای سندیکایی در جمهوری اسلامی و اخراج فعالان سندیکایی شرکت واحد اعتراض کرد.

کارگران کارخانه قند دزفول روز شنبه 19 شهریور در مقابل ساختمان ریاست جمهوری دست به تجمع اعتراضی زدند. اعتراض این کارگران به دلیل عدم پرداخت حقوقشان بود.

کارگران کارخانه «قفل کار» در قزوین به دلیل عدم دریافت دستمزد خود به مدت سه روز از روز جمعه 18 شهریور دست از کار کشیدند.

 کارگران شرکت ریسندگی و بافندگی بارش در اصفهان روز یکشنبه 20 شهریور در مقابل هتل «کوثر» در منطقه مرکزی شهر اصفهان تجمع اعتراضی نمودند.

این کارگران به عدم دریافت حقوق خود اعتراض داشتند. بر اساس گزارش ایرنا، «کارخانه بارش یکی از کارخانه های قدیمی و مهم ریسندگی اصفهان در ده کیلومتری جاده اصفهان – تهران است که اداره آن به عهده بنیاد مستضغفان و جانبازان است.» هتل کوثر یکی از هتلهای چهار ستاره و بین المللی اصفهان است که تحت پوشش «بنیاد مستضعفان» قرار دارد.

دهها کارگر شرکت «ایران الکتریک» در شهر رشت به دلیل اعتراض به وضعیت کاری خود و عدم دریافت حقوقشان در مقابل ساختمان شهرداری رشت روز شنبه 26 شهریور دست به تجمع اعتراضی زدند.

تجمع اعتراضی کارگران یخچال سازی «ایران پویا» با تهاجم نیروهای انتظامی روبرو شد. روز چهارشنبه 23 شهریور 90 نفر از کارگران این شرکت در اعتراض به توقف تولید کارخانه در مقابل ساخمان اداری این مجموعه تجمع کرده که با یورش نیروهای انتظامی روبرو شدند. در این یورش تعدادی از کارگران زخمی و به بیمارستان منتقل شدند.
 

مرگ در معدن

 روز سه شنبه 22 شهریور در پی انفجاری در معدن «پاپ نیرو» 11نفر از کارگران زحمتکش این معدن جان باختند. بر اساس گزارش ایلنا 23 شهریور، علت انفجار گاز متان را  بسته شدن راهرو تونل معدن اصلی دانسته است . شرایط کاری این کارگران در معدن بسیار سخت و طاقت فرسا بوده است. بر اساس گفته جان به در بردگان این حادثه، «حوادث ناشی از کار و تلفات انسانی که در دوره 6 ساله مدیریت پیمانکار خصوصی معدن «پاپ نیرو» رخ داد، نسبت به سابقه 40 ساله این معدن بی سابقه بوده است. پیمانکار خصوصی این معدن برای کاهش هزینه ها، در ساعات اضافه کاری، دستگاههای تهویه و تخلیه گاز معدن را به حالت نیمه فعال نگاه می دارد.» انفجار اخیر در ساعات اضافه کاری روی داده است. در سال گذشته این معدن با 220 کارگر از سوی شرکت زغال سنگ کرمان به بخش خصوصی واگذار شده است. درگذشت مظلومانه زحمتکشان انفجار اخیر را به بستگان آنها تسلیت می گوییم.

در رویدادی دیگر کارگران ایران خود رو در اطلاعیه ای جمعی سالگرد درگذشت پیمان رضی لو کارگر مونتاژ پژو که در سال 1382 در هنگام کار به دلیل کار سه شیفته جان باخت، را گرامی داشتند.

کارگران ایران خودرو در اطلاعیه شان ضمن گرامیداشت یاد همکارشان و برشماری خواسته هایشان اعلام کرده اند که:«...هنوز خواسته های اصلی ما برچیدن بساط سرمایه داری و ایجاد یک دنیای بهتر است که در آن دیگر شاهد مرگ عزیزانمان نباشیم. ما برای بهتر کردن زندگی خود دست از تلاش بر نمی داریم.»  

یاد پیمان رضی لو و همه زحمتکشان و کارگرانی که قربانی وحشیگری نطام سرمایه داری شده اند گرامی باد.