زنان در مسیر رهایی
الف.آناهیتا
افغانستان
پک تریبون،19 اکتبر2004
در استانهای دوردست و کوهستانی مانند بدخشان در کشور افغانستان، زنان بیشتر از هر جای دیگر دنیا هنگام
وضع حمل جان خود را از دست می دهند.
اگرچه حق رای برای زنان افغانستان بسیار مهم و با ارزش است اما زنان در این کشور هنوز برای رسیدن به حقوق
ابتدایی و نجات زندگی و جان خود، در حال مبارزه هستند.
6500 مادر از هر صد هزار زن در استان های شمال شرقی این کشور، در زمان وضع حمل جان خود را از دست می
دهند. این میزان در قندهار2200 زن، در کابل 400 نفر و در کشور آمریکا 12 نفر است.
کشور افغانستان بدترین کشور برای زنان در هنگام بارداری است.
بر اساس بررسی ثبت شده توسط یونیسف در سال 2002، مرگ و میر مادران در هنگام زایمان در چهار استان افغانستان،
1600 نفر در هر صد هزار نفر است که دو برابر بدتر از کشورهای آفریقایی و 12 بار بدتر از کشور همسایه
ایران و 130 برابر بدتر از آمریکا است.
در این قسمت جهان، مراقبت از سلامتی در درجه دوم و بعد از غیرت و وجدان قرار دارد و مردان اجازه نمی
دهند که زنان خویشاوندشان توسط غریبه ها مورد معاینه و مراقبت قرار بگیرند.
دکتر انیس اخگر، مدیر موضوعات زنان در استان بدخشان اظهار می دارد که محله هایی در این استان وجود دارد
که شوهران به زنان خود اجازه نمی دهند که به شهر بیایند و دکتری را ملاقات کنند و هیچ دکتری نیز در
روستاهای آنان وجود ندارد بنابراین، این مادران جان خود را از دست می دهند. وی می افزاید، جغرافیا نیز
سد دیگری در استانهای دوردست و استان بدخشان برای مادران باردار ایجاد می کند زیرا در این محلها هنوز
برای رفت و آمد از حیوانات استفاده می شود.
در محلی مانند «ره» که سراسر زمستان برفی است، حتی اگر زنان اجازه شوهر خود را برای دیدن پزشک دریافت
کنند، برای آنان بسیار مشکل
است که کوه را پشت سر بگذارند و خود را به شهر برسانند. فقر تغذیه و ازدواجهای قومی نیز بر نقص و مشکل
در زمان زایمان تاثیر می گذارد و بسیاری زنان بدلیل کمبود ویتامین و مخصوصا کلسیم، جان خود را هنگام
زایمان از دست می دهند.
بیمارستان مراقبت از مادران با سرمایه یونیسف و نمایندگی و کمک پزشکان بدون مرز با 10 تخت ساخته شد و
دکتر زیا و همکارانش، معمولا 30 زن را در ساعت و بدون داشتن تجهیزات مجهز و بدون داشتن دستگاه انکباتور
مورد مداوا و معالجه قرار می دادند اما از انجا که از ماه جولای تا کنون پنج نفر از کارکنان این
بیمارستان به قتل رسیده اند، پزشکان بدون مرز ناچار به ترک محل کار خود شدند و اکنون داروها تمام شده و
بهترین کاری که دکتر زیا می تواند بکند، نوشتن نسخه برای مادران است تا از داروخانه ی شهر خریداری کنند
اما از آنجا که این داروها بسیار گران است بیماران قادر به خرید آنها نیستند و بنابراین جان خود را از
دست می دهند.
دکتر زیا و اخگر می گویند، انتخابات خوب بود اما در واقع از زمان سرنگون شدن طالبان مسایل و مشکلات زنان
بسیار کم و ناچیز تغییر کرده است.
زن جوان فلسطینی از طرف نیروهای اسراییلی مورد آزار و اذیت قرار گرفت
خبرگزاری الجزیره،22 اکتبر 2004
سربازان اسراییلی مستقر در بیت ایبا در غرب نابلس، به یک زن جوان فلسطینی که منتظر اجازه عبور بود حمله
کرده و او را کتک زدند و هنگامی که برادر وی تلاش کرد با حمله به سربازان از این مساله جلوگیری کند،
سربازان با محاصره وی، او را بطور زننده و خشنی کتک زده و سپس این برادر و خواهر را دستگیر کرده و به
نقطه نامعلومی بردند. بر اساس گفته منبع اصلی این خبر، این خانم فلسطینی و برادرش از دانشجویان دانشگاه
النجاه در نابلوس هستند که در حال رفتن به منزل خود در جنین مورد آزار و اذیت سربازان اسراییلی قرار
گرفتند.
بر اساس این گزارش، مردم غیر نظامی فلسطینی مورد انواع گوناگون خشونت غیر انسانی و تحقیر توسط نیروههای
اشغالگر اسراییلی قرارمی گیرند. بسیاری از آنان معترضند که توسط سربازان اسراییلی که جاده ها را مسدود
کرده اند، ساعتها معطل می شوند.
بر اساس گزارش دیگری از همین منبع در تاریخ 9 نوامبر، طی دو ماه گذشته، 20 زن جوان فلسطینی در کرانه
باختری توسط نیروهای اسراییلی دستگیر شده اند. بسیاری از این زنان یا زیر بیست سال سن دارند و یا بیست
ساله هستند.
طرفداران حق سقط جنین در آمریکا در رابطه با حق و حقوق زنان به بوش اخطار دادند
خبرگزاری سی اس ان،3 نوامبر 2004
گروه های طرفدار حق سقط جنین و حق انتخاب زنان در آمریکا به ریییس جمهور این کشور اخطار دادند که حقوق
زنان را تنزل ندهد.
طی یک بیانیه در روز چهارشنبه، مدیر« ان ای آر ای ال»، طرفداران حق انتخاب آزاد،خانم الیزابت بیان کرد
که با تدارکات و مبارزاتی که بوش در انتخابات با آن روبرو شد، وی باید تمام محدودیتهای حق آزاد انتخاب
را ترک کند در غیر این صورت اگر او تلاش کند که افکار و عقاید متعصبی را به زور به دادگاه عالی این کشور
تحمیل کند، او با مخالفتهای سازمان یافته بزرگتری روبرو خواهد شد.
وی ادامه داد:"حتی بوش نمی تواند به طور مستقیم ادعا کند که این انتخابات وکالت نامه و قیومیت تنزل دادن
حق و حقوق زنان را به او داده است. ما هزاران داوطلب را توسط تماس و پخش اگهی در 5 ایالت کلیدی با خود
همآواز کرده ایم. ما با کاری سخت در ایالتهای نیو همشایر، ارگان، واشنگتن و ویسکانزین کمک کردیم که جان
کری موفقیت را کسب کند و همینطور برای حفظ حق انتخاب آزاد به نامزد های کنگره مانند الیسون شوارتز در
ایالت پنسیلوانیا و ملیسا، بین در ایالت ایلینوس کمک کردیم. ما از نتیجه این انتخابات بسیار عصبانی
هستیم و به خوبی مطلعیم که بوش در صدد آماده کردن حمله های شدیدتری علیه حقوق زنان است."
یکی از اعضای گروه طرفدار حق سقط جنین عنوان کرد، گروه های طرفدار حقوق زنان، مبارزه خود را برای حفظ حق
آزاد انتخاب زنان صرفنظر از نتیجه و پیامد انتخابات ریاست جمهوری این کشور ادامه خواهند داد.
وی گفت:"در سیاست همیشه برنده و بازنده وجود دارد اما این نیز حقیقتی است که هر پیروزی بذر شکست را و هر
شکست بذر پیروزی در آینده را نیز می کارد. نتیجه این انتخابات، حق قیومیت پایمالی حقوق زنان در رابطه با
بارداری و سلامتی آنها را به کسی نداده. ما گروهای طرفدار حقوق زنان، با اتحاد، هدف و انگیزه در
قلبهایمان، به هر قیمتی از حقوق انسانی دفاع کرده و برای آن مبارزه می کنیم. ما تا آن روز که بنیادگرایی
مذهبی متوجه شود و درک کند که حقوق زنان با نتیجه یک انتخابات به خطر نخواهد افتاد، مبارزه خواهیم کرد.
ممنوعیت محاکمه توسط مردان جیرگه در یک دادگاه عالی در ایالت سند پاکستان
سازمان عفو بین الملل
دادگاه عالی ایالت سند در کشور پاکستان، با انتشار بیانیه ای، احکام «جیرگه» را غیر قانونی خواند و این
عمل را توهین به رای دادگاه دانست که تحت تعقیب قانونی قرار خواهد گرفت و قابل مجازات است.
«جیرگه»،شورای مردان سالمندی است که به ظاهر به مسایل حقوقی و اختلافات خانواده گی رسیدگی می کند.
قضاوتهای این شورا بطور عمده حقوق زنان را شدیدا زیرپا می گذارد. در بسیاری موارد، فرمان
قتل زنان محاکمه شده، توسط مردان فامیل صادر گردیده، یا به ازدواج ناخواسته با مردی مجبور و حتی بعنوان
تنبیه مورد تجاوز جنسی گروهی از طرف مردان «جیرگه» همراه با مردان طایفه دیگر قرار گرفته اند.
تشکل غیر دولتی وابسته به سازمان عفو بین الملل در این کشور، در گزارش سالانه خود در سال 2003 اعلام
کرد، سیستم جیرگه شدیدا در این کشور گسترش یافته و روبه رشد است.
ماموران دولتی بیشتر مواقع برای احترام و حفظ ارزشهای سنتی از این مساله جلوگیری نکرده و در موارد بسیار
نادری، بعضی از اعضای این شورا را به دلیل آزار و اذیت دیگران دستگیر کرده اند.
دادگاه عالی ایالت سند، تحت تاثیر شکایت یک زن و مرد جوان قرا گرفته که بر اساس انتخاب آزاد با هم
ازدواج کرده بودند و «جیرگه» به آنان صفت کافر داده است که بی شرمی و خجالت را برای طایفه خود به ارمغان
آورده اند و از این رو حکم قتل آنان را صادر کرده است.دادگاه مزبور احکام صادر شده از طرف «جیرگه» را
غیر قانونی خواند زیرا وضعیت طبیعی ایالتها را بر هم می زند و پلیس وظیفه دارد که برای ممانعت از انجام
احکام صادر شده از طرف آنها، اعضای «جیرگه» را دستگیر کند.
بیشتر از 600 زن در سال 2003، قربانی قتلهای ناموسی شده اند. بی گمان بسیاری از قتلهای ناموسی هرگز
گزارش نشده و به ثبت نرسیده است. بسیاری از این زنان بدلیل ارتباط با مرد دیگری و یا ازدواج بر اساس
انتخاب آزاد خود و یا تقاضای طلاق از شوهرانشان، از طرف مردان فامیل مورد سرزنش قرار گرفته و به دلیل
شرمنده کردن فامیل، توسط مردان خویشاوند به قتل رسیده اند. در بسیاری از این موارد، حکم قتل آنان برای
حل اختلافات خانواده توسط «جیرگه» صادر شده است.
احکام جیرگه بسیار غیر انسانی و فاقد خوی انسانی است، بعنوان مثال در ماه ژوئن 2002، جیرگه در جنوب
ایالت پنجاب، دستور تجاوز جنسی توسط مردان قدرت مند طایفه دیگری به زن جوانی از طایفه دیگری را صادر کرد
که برادرش با دختری از آن طایفه رابطه غیر قانونی داشته است. در واقع برای تنبیه برادر، دستور تجاوز دست
جمعی به خواهر وی صادر شد و بعد از انجام این عمل بی شرمانه که بسیاری از اعضای همان «جیرگه» نیز در آن
شرکت داشتند، طی یک تحقیقات مشخص شد که ارتباط برادر وی با یکی از زنان آن طایفه به دروغ عنوان شده است.
در مورد دیگر، برای حل اختلاف دختر شش ساله ای را به عقد مردی که می تواند پدر وی باشد در آورده اند.
سازمان عفو بین الملل از ممنوعیت احکام جیرگه توسط دادگاه عالی ایالت سند بسیار خشنود است و این را
اولین قدم در راه قدغن ساختن و از میان بردن «جیرگه» در تمام کشور پاکستان می داند. سازمان مزبور تاکید
می کند که دادگاه های «جیرگه» باید در قانون ممنوع شود و نه فقط بخاطر توهین به احکام دادگاه بلکه
بعنوان بزه کاری و جنایت. دولت پاکستان می بایست این مساله را به صورت قانون در همه جای کشور گسترش دهد
و به طور کامل از اجرای این قانون اطمینان خاطر حاصل کند.
در پاکستان شایع است که برای مراجعه برای دادخواهی به «جیرگه»، هم ارزانتر و هم سریعتر از دادگاه های
دولتی است، بنابرای دولت پاکستان می بایست علاوه بر جنایی ساختن «جیرگه»، رفت و آمد برای حل نزاع به این
مکان را نیز غیرقانونی اعلام کرده و قابل مجازات سنگین بداند و بدین ترتیب، از دوام و زنده ماندن
«جیرگه» جلوگیری به عمل آورد.
جمهوری دموکراتیک کنگو
سازمان عفو بین الملل،26 اکتبر 2004
دهها هزار زن، دختران جوان، مرد، کودک و حتی بچه شیرخوار در قسمت شرقی جمهوری دموکراتیک کنگو که تحت
تاثیر جنگ قرار دارد، به طور سیستماتیک مورد تجاوز جنسی قرار گرفته اند .
در گزارش سازمان عفو بین الملل در این رابطه، شاهدانی که از این تجاوزات جان سالم به در برده اند، در
مورد ظلم و بیداد بیش از بیست گروه مسلح که به این ناحیه هجوم آورده اند تا زمینها و منابع طبیعی آن را
به کنترل خود دربیاورند، سخن می گویند.
تعداد بیشماری بارها از طرف گروههای مسلح مورد تجاوز جنسی قرار گرفته اند. بسیاری قربانی تجاوزات گروهی
شده اند و بسیاری به اجبار تبدیل به برده های جنسی شده اند.
بر اساس گفته شاهدان عینی، بسیاری از قربانیان تجاوز جنسی، مورد شکنجه و آزارهای دیگر نیز قرار گرفته
اند. کسانی که از این تهاجمات جان سالم به در برده اند، هیچ شانسی برای داشتن مراقبتهای ویژه در رابطه
با زخمها و ضربه های روحی روانی خود ندارند. میزان مرگ و میر این افراد، در حال افزایش است و دولت
انتقالی و گروه های مدافع حقوق بشر، چشمان خود را بر روی این فاجعه انسانی بسته اند.
ابعاد این فاجعه بسیار عمیق و گسترده است و زمان آن فرا رسیده که دولت کنگو و کشورهای حمایت کننده،
مسوولیت رسیدگی به این موضوع را به عهده بگیرند، سریعا پزشکان متخصص را به کار بگمارند و با تنظیم یک
سیستم درمانی، تمامی قربانیان این فاجعه را مورد درمان و مراقبتهای ویژه قرار دهند.
خاورمیانه و آفریقای شمالی
سازمان عفو بین الملل،3 نوامبر 2004
سازمان عفو بین الملل، طی گزارشی در رابطه با خشونت علیه زنان در خاورمیانه و آفریقای شمالی، از دولتهای
این کشورها می خواهد تا قوانین خود را به نحوی اصلاح کنند که مطابق استانداردهای جهانی از جمله
کنوانسیون رفع تمامی اشکال تبعیض علیه زنان شود.
بر اساس این گزارش، بسیاری از این کشورها برای تصویب کنوانسیون یاد شده شروطی گذاشته اند زیرا بندهایی
از آن با قوانین ملی و مذهبی این کشورها در تضاد قرار دارد. بسیاری از این شروط، کنوانسیون رفع هرگونه
تبعیض علیه زنان را بی محتوا و بدون تاثیر می سازد. بر اساس گزارش سازمان عفو بین الملل، بسیاری از زنان
در این کشورها مورد تبعیض قرار گرفته و حقیر شمرده می شوند اما قادر نیستند به دلیل قوانینی که بر اساس
مذهب آن کشور نوشته شده به دولت شکایت کنند. قابل ذکر است که ایران نیز جزو این کشورهاست.
سازمان عفو بین الملل اعلام می کند که کشورهایی که این کنوانسیون را امضا کرده اند، باید تمامی مفاد این
کنوانسیون را به همان صورتی که عنوان شده، به مرحله اجرا در آورند.
بر اساس گزارش دیگری، روز سیزده اکتبر امسال، کنوانسیون رفع هر گونه تبعیض علیه زنان بیست و پنج ساله شد
با وجود تمام تلاشها برای محو کردن تبعیض علیه زنان، هنوز در هیچ جای دنیا همانطور که در قانون حقوقی
کشور ثبت شده، به مرحله اجرا در نیامده است.