زنان:دوشنبه 30 شهريور 1383 20 سپتامبر 2004

 

 

 

 

شركت زنان سعودى در انتخابات ممنوع

شنبه 28 شهريور 1383 18 سپتامبر 2004

ايرنا: كميته عمومى انتخابات شهردارى ها در عربستان سعودى شركت زنان را در انتخابت آتى شهردارى هاى اين كشور به طور رسمى رد كرد.مطبوعات روز شنبه عربستان به نقل از اين كميته نوشتند: براساس اعلام قبلى زنان، نظاميان و كارمندان شهردارى ها حق شركت در انتخابات را ندارند. اعلام راى كميته عمومى انتخابات شهردارى ها به بحث و گفت وگو هاى يك ماهه اخير مطبوعات اين كشور درباره امكان حضور زنان در انتخابات پايان داد. از سوى ديگر روزنامه الجزيره روز شنبه در مطلبى به قلم يك روزنامه نگار زن نسبت به عدم مشاركت زنان در انتخابات اعتراض كرد.نويسنده با بيان اينكه زنان در جامعه امروز عربستان همپاى مردان در توسعه اقتصادى و اجتماعى جامعه مشاركت دارند، خواستار بازنگرى در ممنوعيت حضور زنان در انتخابات شهردارى ها شد.انتخابات شهردارى ها در عربستان سعودى اواسط نوامبر آينده با نظارت هياتى از سازمان ملل متحد برگزار مى شود.

 

كميته‌ي مركزي انتخابات شوراي شهر در عربستان اعلام كرد كه زنان اجازه‌ي حضور در انتخابات را ندارند.

يكشنبه 29 شهريور 1383 19 سپتامبر 2004

به گزارش خبرگزاري دانشجويان ايران (ايسنا) به نقل از روزنامه‌ي خليج تايمز، منابع رسمي سعودي اعلام كردند: در قانون عربستان آشكارا اعلام شده كه تمامي شهروندان مرد مي‌توانند در انتخابات شركت كنند؛ اما در قانون صحبتي از زنان نشده و به همين دليل آنها در انتخابات شوراي شهر شركت نخواهند كرد.

يك كارشناس حقوقي سعودي بيان داشت: بر اساس قونين انتخابات شوراي شهر، پرسنل نظامي،‌ كارمندان شهرداري‌ها و زنان اجازه‌ي حضور در انتخابات را نخواهند داشت.

اولين زن سعودي كه تمايل خود را براي حضور در انتخابات اعلام كرده، گفت: برنامه‌ي كاري‌اش آماده است.

وي گفت: كنار گذاشتن زنان از اين روند يك اشتباه بزرگ است. حضو زنان مي‌تواند به ارزش اين انتخابات بيافزايد.

يكي از اعضاي شوراي عربستان گفت: زنان از راي دادن و انتخابات شوراي شهر چه مي‌خواهند؟ براي چه مي‌خواهند با چيزهايي كه جديد و ناآشنا هستند، خود را به دردسر بياندازند. اينگونه موارد مغاير طبيعت آنها است.

از دهه‌ي 1960 تاكنون، اين براي اولين بار است كه در عربستان انتخابات برگزار مي‌شود.

قانون جديد انتخابات شوراي شهر، نوشته شده؛ اما انتخابات هنوز برگزار نشده است.

 

هدف سند پكن برابرى جنسيتى

شرق:دوشنبه 30 شهريور 1383 20 سپتامبر 2004

گروه اجتماعى: هيات اعزامى ايران در اجلاس پكن و پكن + ۵ نگرانى هاى خود را از بينش و نگرش حاكم در مورد زنان و نگاه جنسيتى نسبت به آنان مطرح كردند. زهرا شجاعى، مشاور رئيس جمهورى و رئيس مركز امور مشاركت زنان ديروز در يك نشست مطبوعاتى دستاوردهاى اجلاس مقامات عالى كشورهاى منطقه آسيا _ پاسيفيك به منظور بررسى نحوه اجراى برنامه عمل اجلاس پكن و پكن + ۵ و نتايج منطقه اى و جهانى آن در بانكوك تايلند را تشريح كرد. اين نشست كه روز ۱۷ تا ۲۰ شهريورماه برگزار شد فعاليت مقدماتى منطقه اى قبل از بررسى جهانى برنامه عمل پكن به شمار مى رود كه اسفند ۸۳ در نيويورك برگزار مى شود.

در اين نشست كه هياتى از زنان ايرانى نيز حضور داشتند نماينده هر دولت بيانيه اى در مورد نحوه اجراى برنامه عمل پكن در كشور خود قرائت كرد كه موضوعات پنل ها شامل جهانى شدن و توانمندسازى زنان، خشونت عليه زنان، قاچاق زنان و كودكان، ديدگاه جنسيتى در جامعه اطلاعاتى، حكومت و مشاركت سياسى زنان، مشاركت و همكارى منطقه اى، جارى سازى نگرش جنسيتى، ديدگاه حق محورى و كار با مردان است.

شجاعى در مورد حضور زنان ايرانى در اين نشست گفت: اين نشست با حضور ۳۰۰ شركت كننده از ۴۱ كشور قاره هاى آسيا و اقيانوسيه و آژانس هاى مربوط به زنان و برخى تشكل هاى غيردولتى فعال در زمينه زنان به رياست وزير امور اجتماعى و زنان افغانستان برگزار شد. وى تصريح كرد: هيات اعزامى جمهورى اسلامى ايران نگرانى هاى خود را در سه حوزه شامل بينش غلط فرهنگى و برداشت نامناسب از مذهب و سنت در حوزه زنان، تبعيض در بازار كار و فرصت هاى اقتصادى و پيشرفت زنان و نوع نگرش هاى كليشه اى و استثمار جنسى زنان در بازار كار در اين نشست به بحث و بررسى گذاشت. وى همچنين گفت: برخلاف نظر بسيارى از منتقدان سند پكن، بى انصافى است كه اين سند را ساخته تفكرات فمينيسم بدانيم. زهرا شجاعى در خصوص نظر مخالفان اين سند افزود: منتقدان، سند پكن را دستورالعمل ريزشده كنوانسيون رفع تبعيض عليه زنان عنوان مى كنند كه در واقع نقش فمينيست ها را در روند تنظيم سند نمى توان منكر شد چون اينها مى توانند نظراتشان را دخالت دهند.

وى در مورد همنوايى شعار معروف برابرى جنسيتى فمينيست ها با هدف سند پكن كه برابرى جنسيتى است گفت: برابرى چندين سال است كه معنى تضمين حقوق انسانى براى زن و مرد را مى دهد كه در اين سند هم برابرى از اين زاويه مدنظر است. رئيس مركز امور مشاركت زنان با اشاره به حضور در اجلاس بانكوك گفت: در اين اجلاس نيز كه روساى هيأت ها درخصوص خلاءها، دستاوردها، تقويت مكانيسم هاى نهادين و شيوه هاى حمايت منطقه اى به بحث و تبادل نظر پرداختند، ۴۱ كشور از كشورهاى آسيا و اقيانوسيه شركت داشتند كه رئيس اجلاس نيز از كشور افغانستان انتخاب شد.

شجاعى تاكيد كرد: هيات ايرانى در اين اجلاس بر پرداختن به يك ميزان به تمام موضوعات سند پافشارى كرد به طورى كه محورهاى اين سند شامل نگرانى هاى ناشى از برداشت هاى غلط از مذهب و سنت، تبعيض هاى موجود در بازار كار براى رشد اقتصادى زنان و نوع نگرش هاى كليشه اى و استثمار جنسى از زنان در بازار كار و رسانه هاى عمومى است كه كشورهاى غربى سعى دارند به محور اول براى پررنگ نشان دادن آن توجه بيشترى داشته باشند. در ادامه اين نشست مصطفى علايى، رئيس امور حقوق بشر و زنان وزارت امور خارجه نيز با اشاره به مسائل مطرح شده از سوى هيات اعزامى ايرانى در اين اجلاس گفت: جهانى شدن اقتصاد و فرهنگ، نگاه جنسيتى به زن به عنوان عامل موثر اعمال رفتار خشونت آميز عليه زنان به ويژه در حوزه قاچاق زنان و نظامى گرى، جنگ و درگيرى مسلحانه از جمله مسائل مطرح از سوى ايران و برخى كشورهاى اسلامى و جهان سوم به عنوان عوامل تاثيرگذار بر روند توانمندسازى زنان است. وى با تاكيد بر اهميت مطالب مندرج در سند نهايى اجلاس مقامات عالى كشورها به منظور بررسى نحوه اجراى برنامه عمل اجلاس پكن و پكن + ۵ و نتايج منطقه اى و جهانى آن براى تصميم گيرى اجلاس جهانى نيويورك (پكن + ۱۰)، افزود: نگاه كالايى و جنسى به زن از جمله نگرانى هاى هيات ايرانى و برخى كشورهاى مسلمان بود كه با وجود مخالفت هاى كشورهاى اروپايى در گزارش نشست منتشر شد ولى با مخالفت اروپائيان در سند نهايى ثبت نشد.

رئيس امور حقوق بشر و زنان وزارت امور خارجه يكى از دستاوردهاى مهم كشورهاى عضو از جمله جمهورى اسلامى ايران را گسترش فعاليت سازمان هاى غيردولتى به لحاظ كمى و كيفى پس از اجلاس پكن خواند و با تاكيد به لزوم نگاه بى طرفانه سازمان هاى بين المللى در شناسايى و رفع چالش ها و موانع موجود بر سر راه توانمندسازى زنان گفت: كشورهاى غربى با اصرار سعى در بزرگنمايى خشونت عليه زنان در كشورهاى اسلامى و ناديده انگاشتن اين مشكل در كشور خود دارند.

 

سند پكن ساخته تفكرات فمينيسم نيست

يكشنبه 29 شهريور 1383 19 سپتامبر 2004

خبرگزاري فارس: رئيس مركز امور مشاركت زنان گفت: برخلاف نظر بسياري از منتقدان سند پكن، بي‌انصافي است كه اين سند را ساخته تفكرات فمينيسم بدانيم.

 

زهرا شجاعي در كنفرانس خبري صبح امروز در پاسخ به سؤال خبرنگار اجتماعي فارس در خصوص نظر مخالفان اين سند افزود: منتقدان، سند پكن را دستورالعمل ريز شده كنوانسيون رفع تبعيض عليه زنان عنوان مي‌كنند كه در واقع نقش فمنيستها را در روند تنظيم سند نمي‌توان منكر شد چون اينها مي‌توانند نظراتشان را دخالت دهند.

وي در پاسخ به سوال خبرنگار فارس در مورد همنوايي شعار معروف برابري جنسيتي فمنيستها با هدف سند پكن كه برابري جنسيتي است گفت: برابري چندين سال است كه معني تضمين حقوق انساني براي زن و مرد را مي‌دهد كه در اين سند هم برابراي از اين زاويه مدنظر است.

رئيس مركز امور مشاركت زنان افزود: بايد كوتاهي را از چشم كشورهايي كه در مقابل فمينيسم قرار گرفته‌اند ببينيم به طوريكه فمينيستها تلاش بسياري براي تحقق اهداف خود در تنظيم اين اسناد مي‌كنند.

وي با اشاره به حضور در اجلاس بانكوك گفت: در اين اجلاس نيز كه روساي هيأتها در خصوص خلاءها، دستاوردها، تقويت مكانيسمهاي نهادين و شيوه هاي حمايت منطقه‌اي به بحث و تبادل نظر ‌پرداختند؛ 41 كشور از كشورهاي آسيا و اقيانوسيه شركت داشتند كه رئيس اجلاس نيز از كشور افغانستان انتخاب شد.

شجاعي تاكيد كرد: هيأت ايراني در اين اجلاس بر پرداختن به يك ميزان به تمام موضوعات سند پافشاري كرد به طوري كه محورهاي اين سند شامل نگرانيهاي ناشي از برداشتهاي غلط از مذهب و سنت، تبعيضهاي موجود در بازار كار براي رشد اقتصادي زنان و نوع نگرشهاي كليشه‌اي و استثمار جنسي از زنان در بازار كار و رسانه‌هاي عمومي است كه كشورهاي غربي سعي دارند به محور اول براي پررنگ نشان دادن آن توجه بيشتري داشته باشند.

مصطفي ميرعلائي رئيس اداره حقوق بشر و زنان وزارت امورخارجه نيز در اين كنفرانس گفت: تاكيد هيئت ايراني در اجلاس بانكوك بر اين بود كه جامعه بين‌المللي در شناسايي چالشها تبعيض آميز عمل نكند و در تنظيم سند نهايي تمامي پيشنهادات مطروحه كشورها لحاظ شود.

وي با اشاره به پيشنهاد هيأت ايراني كه در اين اجلاس به تصويب رسيد اظهار داشت: بحث جهاني شدن و تاثير آن در اقتصاد و فرهنگ وجود ديدگاه جنسيتي به زن كه مانعي براي رشد توانمنديهاي زنان است، نظامي‌گري و جنگ و درگيريهاي مسلحانه كه بر توانمنديهاي زنان تاثير منفي مي‌گذارد و گسترش فعاليتهاي غيردولتي براي تاثير موثر بر دولتي از جمله پيشنهادات ايران است كه به تصويب كشورها رسيده است.

 

گفت و گو با گروه محققان مستقل مسائل زنان: بدون بودجه وپول هم مي توان كار كرد

مريم حسين خواه - تريبون فمينيستي ايران: يكشنبه 29 شهريور 1383 19 سپتامبر 2004

در سال 78 تعدادي از محققان، مدرسان دانشگاه وفعالان حوزه زنان به عنوان يك جمع تخصصي و با هدف ارتقاي شناخت علمي در حوزه مسائل زنان، مبادله علمي با ساير محققان مسائل زنان در سطح منطقه، جهان و ارزيابي تحقيق مداوم وضعيت زنان گرد هم امدند و گروه محققان مستقل را تشكيل دادند.

اين گروه عمده فعاليت هاي خود را پيرامون اجلاس جهاني زنان متمركز كرده است. ارزيابي وضعيت زنان ايران بر اساس محورهاي نگران كننده پلاتفرم پكن، نقد و ارزيابي گزارش دولت به كنفرانس پكن +5 در باره وضعيت زنان ايران،بررسي تجارب كشورهاي ديگر در زمينه پيگيري مصوبات كنفرانس پكن وبرگزاري كارگاه هاي آموزشي و ترويجي از جمله فعاليت هاي اين گروه است. براي آشنايي بيشتر با گروه محققان مستقل مسائل زنان با دكتر شهلا اعزازي ، دكتر ناهيد مطيع و دكتر اعظم خاتم از اعضاي هيات مديره اين گروه گفت و گو كرده ايم.

 

هسته اوليه گروه محققان مستقل زنان چطور و با چه انگيزه اي شكل گرفت؟

□ ما در ابتدا يك گروه تحقيقاتي بوديم كه به پيشنهاد يكي از سازمان هاي غيردولتي براي انجام يك پروژه تحقيقاتي درباره سند كنفرانس پكن و تهيه گزارش وضعيت زنان ايران بر اساس محورهاي نگران كننده سند پكن ، دور هم جمع شديم و قصدمان هم ايجاد يك سازمان غيردولتي نبود، اما پس از مدتي اين ضرورت احساس شد كه اين همكاري را به صورت سازمان يافته تر ادامه دهيم تا فعاليت هايمان از استحكام و پشتوانه بهتري برخوردار باشد و به همين جهت از شش ماه پيش به طور رسمي گروه محققان مستقل زنان را تشكيل داديم و در حال ثبت آن هستيم.

 

چند عضو داريد و ورود و خروج آعضا به گروه شما چگونه است؟

□ ما در حال حاضر بين 10 تا 15 عضو داريم.در ابتدا اعضاي گروه پژوهشگراني بودند كه براي همكاري از آنها دعوت كرده بوديم. ملاك دعوت نيز اين بود كه ما موضوعي را به محقق پيشنهاد مي داديم و او هم درصورت تمايل با ما همكاري مي كرد. اما بعد از اينكه تبديل به يك گروه منسجم و متشكل شديم ، اين ضرورت احساس شد كه بايد يك شيوه معين براي عضو گيري داشته باشيم. در حال حاضر دو نوع عضو داريم:

عضو پيوسته و عضو وابسته. عضو پيوسته كسي است كه يكي از محورهاي پروژه هاي تحقيقاتي را سرپرستي كند و گزارش را تهيه نمايد و همچنين در ساير فعاليت هايي كه به كار گروه مربوط مي شود مانند راه اندازي سايت، طراحي واجراي كارگاه، تدوين برنامه هاي گروه و . همكاري و قبول مسئوليت كند. اين اعضا هسته تصميم گيري گروه را تشكيل مي دهند. كساني هم كه عضو وابسته هستند بصورت مقطعي و در برخي از پروژه ها با گروه همكاري مي كنند. كه با احتساب آنها حدودا 30 عضو داريم

.

مديريت داخلي گروه شما به چه نحوي است؟

□ ما يك دوره طولاني تقريبا 3 ساله گروهمان را به اين صورت اداره مي كرديم كه يك هيات مديره پنج نفره تصميم گيري هاي اصلي را بر عهده داشت ، يك هيات اجرايي دو نفره نيز در فاصله جلسات هيات مديره كارهاي اجرايي را پيش مي برد و تصميم گيري هاي اصلي نيز در نشست هايي كه هر دو ماه يكبار و با حضور همه اعضا برگزار مي شد، گرفته مي شد.ولي اخيرا ساختار اداره گروه يك مقدار تغيير كرده است و به جاي هيات مديره ، يك شوراي محققان تشكيل داده ايم كه هر دوهفته يكبار تشكيل جلسه مي دهد و همه تصميم ها نيز در اين جلسات گرفته مي شود.كارهاي اجرايي نيز بين همه اعضا تقسيم شده است و هيات اجرايي فقط پيگيري امور را برعهده دارد. شوراي محققان در حال حاضر يك گروه 10 نفره است كه تمام اعضاي پيوسته كه مسئوليت يك كار تحقيقاتي يا مسئوليت يكي از واحدها را بر عهده دارند ، در آن عضويت دارند.

در حقيقت ما ساختار گروه را تا جايي كه ممكن بود افقي كرده ايم، چون اعضاي پيوسته اي كه در هيات مديره نبودند مي خواستند كه در تصميم گيري ها نقش داشته باشند و ما هم به اين نتيجه رسيديم كه به نفع گروه است كه سرمايه هاي علمي اش كه عضو شوراي محققان هستند در تمام تصميم گيري ها سهيم باشند و به همين جهت همه تصميم گيري ها را به شوراي محققان محول كرديم. البته گروه ما يك گروه خيلي باز نيست و عضويت در آن به پيشينه تحقيقاتي افراد بستگي دارد و فقط كساني كه در حوزه زنان سابقه كار تحقيقاتي دارند و يا لااقل توانايي انجام پروژه هاي تحقيقاتي را دارند و علاقمند به حوزه زنان هستند مي توانند به عضويت گروه پذيرفته شوند.

 

شما در رابطه با فعاليت ها و اهدافتان چطور اطلاع رساني مي كنيد؟

□ بيشتر اطلاع رساني ما از طريق ارتباطات شخصي است. البته در صدد راه اندازي يك سايت هم هستيم ولي سايتمان هنوز در حال ساخت است.مشكل ضعف اطلاع رساني يك مشكل همه گير در بين سازمان هاي غيردولتي ايران است و بخش عمده آن به نبود بودجه و مكان بر مي گردد. با اين وجود ما سعي كرده ايم از راه هاي مختلف و از طريق هر امكاني كه وجود دارد ،از قبيل روزنامه ها، خبرگزار ي ها، سايت هاي زنان وحتي دوستان و آشنايان اطلاع رساني كنيم. البته بايد توجه داشته باشيد كه بدليل اينكه فعاليت هاي ما كاملا تخصصي هستند ، مخاطبانمان هم خاص ومحدود است.

 

هزينه هايي كه براي انجام فعاليت هايتان نياز داريد چگونه تامين مي كنيد؟

□ ما سعي مي كنيم كه با گروه هاي ديگر همكاري داشته باشيم و از امكانات آنها استفاده كنيم، چون هر كدام از اعضاي گروه در انجمن هاي ديگر هم عضويت دارند و اين موضوع همكاري هاي چند جانبه را آسان تر مي كند.به عنوان مثال براي همايشي كه در رابطه با ارائه گزارش وضعيت زنان بر اساس سند پكن برگزار كرديم، سالن را از طريق انجمن جامعه شناسي بطور رايگان از دانشگاه تهران گرفتيم و بخشي از هزينه هاي پذيرايي را نيز انجمن جامعه شناسي تقبل كرد و شايد بتوانيم بگوييم ما تنها گروهي هستيم كه نشان داديم بدون بودجه وپول هم مي توان كار كرد و همايش نسبتا آبرومندي هم برگزار كرد

.

ارتباط شما با سازمان هاي غيردولتي زنان چطور است ؟

□ همانطور كه گفتيم ما تا كنون برنامه هاي مشترك زيادي با سازمان هاي غيردولتي ديگر داشته ايم. كه در برخي موارد اين همكار ي در كمك به تامين هزينه ها بوده است و دربرخي موارد در كمك به ارتقاي محتواي كار ، مانند نشستي كه تيرماه براي ارائه گزارش داشته ايم از نظرات و پيشنهادات و انتقادات سازمان هاي غيردولتي و صاحبنظران در تكميل گزارش وتهيه بيانيه استفاده كرده يم. بطوريكه در نشست تيرماه يكي از وسيع ترين ارتباطات در سطح سازمان هاي غيردولتي را برقرار كرديم و توانستيم مشاركت 80 نفر را در تدوين اين گزار ش جلب كنيم وكوشش زيادي براي ايجاد يك شبكه غير رسمي از فعالان سازمان هاي غيردولتي حول محور مسئله پكن داشتيم و سعي كرديم تا آنجا كه مي توانيم اين شبكه را تقويت كرده و گسترش دهيم

 

رابطه گروه شما با دولت چطور است و اصولا ارتباط دولت و سازمان هاي غيردولتي را چطور ارزيابي مي كنيد؟

□ ما اين رابطه را خيلي مثبت ارزيابي مي كنيم. علي رغم انتقاداتي كه از دولت مي شود. ما وقتي اولين گزارشمان را كه نقد گزارش دولت از ارزيابي وضعيت زنان براي پكن+5 بود ارائه داديم، برخورد نماينده هاي دولتي بسيار مثبت بود و حتي از ما خواستند كه اين نقد و تعامل با دولت را ادامه بدهيم و براي تدوين گزارش پكن+10 هم از نماينده گروه ما براي شركت در جلساتشان دعوت كردند، اين موضوع خيلي اهميت دارد چون اگر قرار باشد كه يك گزارش ملي از وضعيت زنان ايران تهيه شود ، دولت بايد اين امكان را بدهد كه سازمان هاي غيردولتي هم در اين رابطه كار كنند و از آنها حمايت كند.

 

آيا شما تا بحال برنامه مشتركي با دولت انجام داده ايد يا براي پروژه هاي خود از حمايت مالي دولت استفاده كرده ايد؟

□ نخير، ما تا كنون از هيچ گونه حمايت دولتي استفاده نكرده ايم و تنها موضوعي كه در اين رابطه مطرح شده است، كمكي است كه مركز مشاركت امور زنان مي خواهد به سازمان هاي غيردولتي فعال در زمينه اجلاس پكن+10 بكند كه در اين رابطه يك گروه همكاري با شركت تشكل هاي غيردولتي فعال در اين زمينه تشكيل شده است و هنوز هم تصميمي براي قبول يا عدم قبول اين كمك گرفته نشده است.

 

آيا ارتباط و همكاري با سازمان هاي منطقه اي و بين المللي و همين طور آژانس هاي ملل متحد در دستور كار شما قرار دارد؟

□ از آنجايي كه مسئله پكن، يك مسئله بين المللي است و وهمه كشورها بر آن متمركز شده اند ، ما هم همكاري و مبادله علمي با زنان ساير كشور ها و گروه هايي را كه در صدد تهيه گزارش وضعيت زنان كشورشان هستند در دستور كار خود قرار داده ايم. كه به عنوان نمونه با گروه هاي غيردولتي هلند همكاري داشته ايم و در سال 78 طي ملاقاتي با فعاليني كه در زمينه گزارش پكن+5 كار مي كردند ، گزارشي را كه از وضعيت زنان ايران تهيه كرده بوديم با آنان به بحث گذاشتيم و اين گفت و گو ها خيلي براي ما مفيد و آموزنده بود. از جمله اينكه فهميديم هلندي ها با تشكيل يك كميته دائم و همكاري مشترك سازمان هاي غيردولتي هر سال وضعيت زنان را بر اساس محورهاي نگران كننده سند پكن ارزيابي مي كنند .مستقل از قضيه پكن هم ارتباطاتي با برخي از محققان و پژوهشگران مسائل زنان كه در دانشگاه هاي كشورهاي مختلف تدريس مي كنند ، داشته ايم. كه البته اين يك نوع مبادله علمي با افراد است و بيشتر از طريق دپارتمان هاي زنان در دانشگاه ها اين ارتباط شكل گرفته است، چون به هر حال براي كار تحقيقاتي لازم است كه ما بصورت مداوم با محققاني كه در حوزه ما كار مي كنند در ارتباط باشيم و از نتايج تحقيقات آنها مطلع شويم.

ولي در رابطه با پكن و ارتباط سازماني فقط همان همكار ي با هلند بوده و همچنين گزارش وضعيت زنان ايران كه براي دبيرخانه آسيا پاسفيك اجلاس جهاني زنان فرستاديم، كه آن هم فقط در همين حد بود وخودمان در اجلاس شركت نداشتيم.

 

با آژانس هاي ملل متحد چطور؟

□ نه با اين آژانس ها هم تا كنون ارتباط و همكار ي نداشته ايم.

 

دولت و آژانس هاي ملل متحد در تهران يك بودجه هاي مشخصي را براي كمك به سازمان هاي غيردولتي اختصاص مي دهند. دليل اينكه شما هيچ وقت از اين كمك ها استفاده نكرده ايد چه بوده است؟

□ البته ما يكبار به سراغ اژانس هاي ملل متحد رفتيم و خواستيم كه از آنها كمك بگيريم ، اما آنها شرط گذاشتند كه طرح شما بايد از طريق واسطه گري مركز مشاركت امور زنان پذيرفته شود كه ما تمايل نداشتيم كه از اين طريق اقدام كنيم و قضيه منتفي شد.

در رابطه با دولت هم چون كار اصلي ما تهيه گزارش وضعيت زنان ايران بر اساس سند پكن است، نمي توانستيم از دولت كمك بگيريم چون استقلال كار برايمان خيلي اهميت داشت و به هر حال اين گزارش در جاهايي به نقد دولت هم مي پردازد.

 

در آينده هم قصد استفاده كردن از حمايت هاي دولت و آژانس هاي UN را نداريد؟

□ خوب هميشه بايد به شرايط موجود نگاه كرد وتصميم گرفت. ولي در مورد گزارش پكن اينكه به استقلال كار صدمه اي نخورد خيلي برايمان اهميت دارد.

 

موضوعات تحقيقات وبرنامه هايتان را بر چه اساسي انتخاب واولويت بندي مي كنيد؟

□ تا الان اساس كار ما پكن بوده است. منتهي در اين حوزه هم سعي داشته ايم يك ديدگاه جنسيتي در مورد تمام محورهاي نگران كننده اعمال شود و يك نوع ديد جديد زنانه و جنسيتي را در رابطه با مسائل زنان در كساني كه در ارتباط با ما هستند ايجاد كنيم.اين هدفي است كه ما در تمام برنامه هايمان مدنظر داشته ايم.

يك ويژگي گروه ما چند رشته اي بودن آن است،چون بطور كلي مطالعات زنان يك رشته اي است كه بايد بتواند ازتخصص رشته هاي ديگر استفاده كند. چون زنان يك گروه اجتماعي هستند كه مسائل متعددشان نيازمند اين است كه با يك ديد تخصصي به آن پرداخته شود.

اين موضوع سبب مي شود كه گروه اين امكان را پيدا كند كه يك شبكه گسترده اي از متخصصان را از حوزه هاي ديگر ، به جنبه هاي مختلف مسائل زنان ، جذب كند.اين ويژگي در آينده بر طرح ها و برنامه هاي ما اثر خواهد گذشت. يعني ما طرح هايي را انتخاب مي كنيم كه بتوانيم اين ديد چند رشته اي را در آن حفظ كنيم.

 

ممكن است يك مقدار هم درمورد برنامه هايي كه در آينده خواهيد داشت صحبت كنيد؟

□ تمايل ما اين است كه اين گروهي كه از 10_15 نفر تشكيل شده و هركدام تخصص هاي متفاوتي دارند، در آينده بتواند پروژه اي مثل پكن را شروع كند تا هركس با توجه به تخصص خود يك قسمت از كار را برعهده بگيرد.

يك موردي هم كه چند بار روي آن بحث كرده ايم اين است كه بعد از ارائه گزارش وضعيت زنان ايران بر اساس سند پكن،هر سال اقدامات دولت را در اين حوزه ارزيابي كنيم و به عبارتي يك طرح ديده باني در حوزه زنان داشته باشيم و بطور مستمر آن را ادامه دهيم كه طبيعتا اين طرح تمام وقت ما را نخواهد گرفت و برنامه هاي ديگري هم خواهيم داشت كه به علت فشار كاري زيادي كه داريم هنوز روي آن ها فكر نكرده ايم و بيشتر به شكل يكسري ايده هايي هستند كه بايد در موردش گفت و گو كنيم و الان نمي توانيم برنامه خاصي را براي آينده اعلام كنيم.

 

زنان مشتريان اصلى محصولات IT

شنبه 28 شهريور 1383 18 سپتامبر 2004

موج: بررسى ها نشان مى دهد زنان در آينده اى نزديك به مشتريان اصلى محصولات صنعت IT تبديل مى شوند. هم اكنون شركت هاى بزرگ فعال در زمينه IT نظير سونى فوجيتسو - زيمنس نوكيا و HP در حال طراحى و ساخت محصولاتى هستند كه به منظور جذب مشتريان زن، علاوه بر كارآيى لازم داراى ويژگى هاى زيباشناسى نيز باشد. بنابراين گزارش در سال جارى ميلادى بسيارى از محصولات عرضه شده در بزرگ ترين نمايشگاه سالانه محصولات IT در خاور ميانه يعنى جيتكس نيز به منظور جذب زنان طراحى شده اند. مسئولان جيتكس معتقدند محصولاتى نظير رايانه هاى لپ تاپ، دوربين هاى ديجيتال و محصولات بى سيمى كه امكان انجام وظايف كارى زنان را از خانه فراهم مى كند، بيشترين طرفدار را در ميان مشتريان زن دارد. بررسى ها نشان مى دهد زنان زير ۳۰ سال بيشترين تمايل را به خريد محصولات IT دارند. همچنين زنان خانه دار خواهان خريد محصولات خانگى هوشمند نظير شبكه هوشمند وسايل آشپزخانه و تلويزيون هاى فلترون هستند. گفتنى است در سال ۲۰۰۲ ميلادى بيش از ۲۰ درصد از زنان جهان داراى رايانه لپ تاپ، ۶۰ درصد داراى گوشى تلفن همراه و ۵۸ درصد داراى موسيقى پلى ير هاى سيار بوده اند. شايان ذكر است پيش بينى مى شود طى سال هاى آينده بيش از ۴۰ درصد از زنان در دنيا صاحب رايانه هاى دستى شوند.

 

دام‌ هاي‌ خطر بر سر راه‌ دختران‌ فراري‌

اعتماد:يكشنبه 29 شهريور 1383 19 سپتامبر 2004

مديركل‌ دفتر آسيب‌ديدگان‌ اجتماعي‌ در سازمان‌ بهزيستي‌، روز گذشته‌ آمارهاي‌ هشدار دهنده‌يي‌ درباره‌ دختران‌ فراري‌ اعلام‌ كرد و گفت‌: 80درصد دختراني‌ كه‌ از خانه‌ ها فرار مي‌كنند، در همان‌ 24 ساعت‌ اوليه‌ در دام‌ باندهاي‌ قاچاق‌، مواد مخدر، فحشا و سرقت‌ گرفتار مي‌شوند.

براساس‌ آمار سازمان‌ بهزيستي‌ تعداد دختران‌ فراري‌ از خانواده‌ها طي‌ سه‌ سال‌ اخير به‌ بيش‌ از سه‌برابر رسيده‌ است‌ كه‌ در ميان‌ آنان‌ دختران‌ كمتر از 14 سال‌ هم‌ ديده‌ مي‌شوند و اگر در همان‌ شب‌ اول‌ سرگرداني‌، دست‌ ياري‌ دهنده‌يي‌ به‌ سوي‌شان‌ دراز نشود، اسير منجلاب‌ فساد و فحشا مي‌شوند و سرانجام‌ يا به‌ خانه‌هاي‌ فحشا روي‌ مي‌آورند، يا به‌ باندهاي‌ دزدي‌ و قاچاق‌ مي‌افتند و بالاخره‌ جمعي‌ از آنان‌ به‌ تن‌ فروشان‌ خياباني‌ مي‌پيوندند، اما فرار دختران‌ با چه‌ انگيزه‌هايي‌ آغاز مي‌شود؟

جمع‌ قابل‌ توجهي‌ از دختران‌ كه‌ در سنين‌ نوجواني‌ بسر مي‌برند، بخاطر دلبستگي‌ به‌ پسري‌، گريز از خانه‌ را در پيش‌ مي‌گيرند. اين‌ دلبستگي‌ ها با لبخند و زمزمه‌يي‌ در كوچه‌ و خيابان‌ آغاز مي‌شود و دختران‌ نوجوان‌ هم‌ در اوج‌ خامي‌ و بي‌تجربگي‌، دل‌ به‌ وعده‌هاي‌ فريبنده‌ مي‌بندند و رسيدن‌ به‌ آرزوها و نيازهايي‌ را كه‌ در خانواده‌ و جامعه‌ سركوب‌ شده‌ است‌، در اين‌ دلبستگي‌ مي‌بينند، آنگاه‌ فرار از خانواده‌ آغاز مي‌شود، اما غافل‌ از اينكه‌ پس‌ از رفع‌ هوس‌هاي‌ زودگذر پسران‌، خود را فريب‌ خورده‌ و رها شده‌ مي‌بينند. در حالي‌كه‌ صدها دام‌ پر خطر در برابرشان‌ گسترده‌ و پل‌هاي‌ بازگشت‌ در پشت‌ سر ويران‌ شده‌ است‌.

در صفحات‌ حوادث‌ روزنامه‌ها هر هفته‌ گزارش‌هايي‌ درباره‌ فرار اين‌گونه‌ دختران‌ مي‌خوانيد و هر روز، پدران‌ و مادراني‌ با چشماني‌ گريان‌ به‌ دايره‌ گمشدگان‌ و فراريان‌ اداره‌ آگاهي‌ مي‌روند و براي‌ يافتن‌ دختران‌ فراري‌ خود از كارآگاهان‌ تمناي‌ ياري‌ دارند.

در اولين‌ اقدام‌ كارآگاهان‌ از اين‌ والدين‌ آشفته‌ حال‌ مي‌پرسند: آيا دخترتان‌ با جواني‌ آشنا بوده‌ است‌؟ و در جريان‌ تحقيق‌ روشن‌ مي‌شود كه‌ بيش‌ از 60درصد دختران‌ نوجوان‌ با وعده‌هاي‌ فريبكارانه‌ پسران‌ از خانه‌ فرار مي‌كنند، دختراني‌ كه‌ در خانواده‌ با فقر و بي‌مهري‌ و اختلافات‌ خانوادگي‌ روبرو شده‌اند.

يكي‌ از كارآگاهاني‌ كه‌ با پرونده‌هاي‌ دختران‌ فراري‌ سروكار دارد، مي‌گويد: تعجب‌آور است‌، هر ماه‌ سرگذشت‌ تلخ‌ اين‌گونه‌ دختران‌ در صفحات‌ حوادث‌ چاپ‌ مي‌شود و بقيه‌ دختران‌ نوجوان‌ عبرتي‌ نمي‌گيرند و تاسف‌بارتر اينكه‌ والدين‌ نيز به‌ اين‌ فكر نمي‌افتند كه‌ توجهي‌ به‌ فرزندان‌ خود داشته‌ باشند و لااقل‌ رفت‌وآمدهاي‌ آنان‌ را كنترل‌ كنند.

به‌ گفته‌ اين‌ كارآگاه‌، تقريبا همه‌ دختراني‌ كه‌ با وسوسه‌هاي‌ فريبكارانه‌ جواني‌ و بخاطر نجات‌ از وضعيت‌ نامطلوب‌ از خانواده‌ مي‌گريزند، با فريب‌ و نيرنگ‌ روبرو مي‌شوند و بسياري‌ از آنان‌ چون‌ احساس‌ مي‌كنند راه‌ بازگشت‌ به‌ خانه‌ را ندارند در دام‌ فساد و قاچاق‌ و سرقت‌ گرفتار مي‌شوند.

دختري‌ با دستبند فولادي‌

دختر 17 ساله‌يي‌ كه‌ پس‌ از فرار از منزل‌ در يك‌ خانه‌ فساد توسط‌ ماموران‌ دستگير شده‌ بود، مي‌گويد: پدر و مادرم‌ از يكديگر جدا شدند و مادرم‌ مجددا ازدواج‌ كرد. ناپدريم‌ مرد بداخلاقي‌ بود و مرا اذيت‌ مي‌كرد. تصميم‌ گرفتم‌ پيش‌ پدرم‌ بروم‌، اما پدرم‌ بعد از چند ماه‌ با زن‌ جواني‌ آشنا شد و او هم‌ ازدواج‌ كرد. نامادريم‌ به‌ اين‌ شرط‌ با پدرم‌ ازدواج‌ كرده‌ بود كه‌ من‌ به‌ خانه‌ مادرم‌ برگردم‌. پدرم‌ بخاطر يك‌ زن‌ غريبه‌، مرا رها كرد و دوباره‌ به‌ خانه‌ مادرم‌ برگشتم‌. نمي‌توانستم‌ كتك‌هاي‌ ناپدريم‌ را تحمل‌ كنم‌ تا اينكه‌ با پسري‌ به‌ نام‌ جمشيد آشنا شدم‌.

جمشيد قول‌ داد كه‌ با من‌ ازدواج‌ مي‌ كند و از اين‌ وضع‌ جهنمي‌ مرا نجات‌ مي‌ دهد، اما پس‌ از فرارم‌ يك‌ روز مرا به‌ خانه‌اش‌ دعوت‌ كرد و گفت‌ كه‌ مي‌خواهد مرا به‌ مادرش‌ نشان‌ بدهد.

غافل‌ از اينكه‌ مادر قلابي‌اش‌ رييس‌ يك‌ خانه‌ فساد بود و جمشيد دختران‌ نوجوان‌ را جذب‌ آنجا مي‌كرد. از آن‌ به‌ بعد مجبور بودم‌ بخاطر ترس‌ از بازگشت‌ به‌ خانواده‌ با آن‌ مركز فساد كار كنم‌ تا اينكه‌ ماموران‌ من‌ و همه‌ دختران‌ فراري‌ را دستگير كردند.

 

بيانيه وبلاگ نويسان عليه اعدام کودکان

تريبون فمينيستي ايران:چهار شنبه25 شهريور 1383 15 سپتامبر 2004

در پي اعدام عاطفه رجبي در شهرستان نکا و اعدام سه نوجوان به فاصله اندکي پس از ان، عده اي از وبلاگ نويس ها در اعتراض به اين احکام ضد انساني بيانيه اي خطاب به کميسيون حقوق بشر سازمان ملل و ديده بان حقوق بشر اتحاديه اروپا تنظيم کرده و خواستار لغو مجازات هايي اين چنين که در مغايرت با موازين حقوق بشر هستند شده اند.اين بيانيه به چهار زبان تنظيم شده است. نويسنده هاي وبلاگ هاي (سرزمين آفتابي) ، (حسن آقا) و (شبح) آغازگران تنظيم اين بيانيه و جمع اوري امضا بودند. ترجمه فارسي بيانيه به شرح زير است:

حکومت اسلامي ايران به روال هميشگي‌اش اين بار نيز مي‌خواهد با زيرپا گذاشتن موازين شناخته شده و مسلم حقوق بشر دست به اعدام سه نوجوان بزند. هنوز خون عاطفه رجبي دخترک 16 ساله نکاهي خشک نشده تصميم دارند طناب اعدام را به گردن سه نوجوان ديگر به نام هاي علي. م، مرتضي. ف و ميلاد. ب که در کانون اصلاح و تربيت به سر مي‌برند بيندازند. اين سه نوجوان در زمان ارتكاب جرم زير 18 سال سن داشته‌اند. همچنين باخبر شديم که رژيم حکم اعدام محمد فيض ، سن 16، تبعه افغانستان را نيز صادر کرده. بر اساس ماده 37 اعلاميه جهاني حقوق بشر صدور احکام اعدام براي کودکان منع شده است.

 

ما امضا کنندگان اين بيانيه تنفر و انزجار خود را از اجراي اينگونه احکام اعلام مي‌داريم و از مراجع بين‌المللي جدآ تقاضا داريم از هيچ تلاشي براي متوقف کردن بدون قيد و شرط اين حکم و احکام مشابه که با موازين شناخته شده حقوق بشر مغايرت کامل دارند کوتاهي نکنند.

 

براي اعلام حمايت از اين بيانيه مي توانيد به آدرس هاي زير رجوع کنيد.

http://www.petitiononline.com/coceii/petition.html

http://home.online.no/~bsenter/humanrights/

تاکنون وبلاگ هاي بسياري از جمله يک قطره ..., سازمان زنان هشت مارس ,A-KING ,امشاسپندان, آنسوي ناپيدا,بامداد,شبهاي بي سحر,چه گوارا, کلبه کوچولوي من, داريوش کبير, دختر همسايه,نت پد ايراني, آرمين گيله مرد, گفتار نيک, گل کو,خُسن آقا,من يک زنم, شبنم فکر, جوان مبارز,لندني, گزارش به خاک ايران, عرب ستيزي,تنهايي ما, تنهايي من , من نه منم, سرزمين آفتاب,مسافر

Freedom For All ,آقآي نآظم,شبح, هزار پا در لجنزار, پرگلک, پسر ايراني,Radikala digitala nyheter,يادداشتهاي رضا اقبال, شمرنامه,سيپريسک

سولوژن,تير آخر,زيتون,زميني, زن ايراني,پائيز آبي و...از اين حرکت حمايت کرده اند. تريبون فمينيستي ايران نيز از اين حرکت پشتيباني مي کند.

 

بيانيه اعتراضي به نقض حقوق زنان در تركيه: به حمايت فوري نيازمنديم

فرناز سيفي-  تريبون فمينيسيتي ايران: جمعه 27 شهريور 1383 17 سپتامبر 2004

سازمان غيردولتي Women for Women s Human كه از سال 1993 در تركيه فعال است در اعتراض به نقض حقوق زنان دربرخي از لوايح ارائه شده از سوي دولت از حاميان حقوق زنان ياري خواسته است:" به حمايت فوري شما جهت حذف تبعيض جنسيتي و نقض حقوق بشر از قانون جزا ترکيه نياز منديم."

 

در بيانيه اين سازمان آمده است:

"از سال 2002، برنامه زنان در قانون ترکيه، در هماهنگي با برنامه زنان براي زنان , حقوق بشر، دولت را جهت اصلاح کلي ديدگاه جنسيتي و حذف تمامي قوانين تبعيض آميز از پيش نويس قانون جزا تحت فشار قرار داد. اين برنامه، که در اجراي آن بيش از سي سازمان غير دولتي ملي حضور داشتند ، موفق شد که بسياري از خواسته هاي زنان را در پيش نويس قانون جاي دهد. با اين حال، همچنان قوانين تبعيض آميزي در پيش نويس باقي مانده است که قوانين حقوق بشر در حوزه هاي همچون توليد مثل و ارتباط جنسي را نقض مي کند. علاوه براين، تنها در هفته گذشته ، دولت بيانيه اي را ارائه کرده است که با اينکه زناي محصنه در سال هاي 1996 و 1998 از قانون جزا لغو گرديده و تنها موجب طلاق مي شد، ديگر بار به عنوان جرم وارد قانون مي شود."

پيش نويس قانون جزا ، هنوز توان به مجازات رساندن موثر نقض کنندگان حقوق زنان که جرم هايي همچون قتل هاي ناموسي و ازاله بکارت را مرتکب مي شوند و ممنوعيت تبعيض هايي که بر اساس جهت گيري هاي جنسي است را ندارد. با اينکه سقط جنين در پيش نويس قانون تا دوازده هفتگي جنين مجاز بود، کميته حقوقي اين مدت را به ده هفته تقليل داد. قانون فعلي مجراهايي را براي مجازات نوجوانان 15 تا 18 ساله که رابطه جنسي برقرار کنند باز گذاشته است."

در اين بيانيه با اشاره به اين كه پيش نويس مذكور در مجمع ملي به راي گذاشته خواهد شد تاكيد شده كه " تنها راه تحت فشار قرار دادن دولت جهت اصلاحات لازم، فشار هاي بين المللي است."

از شما تقاضا مي کنيم که با ارسال فکس و انتشار و امضا گسترده هشدار نامه ، خطاب به نخست وزير، وزير دادگستري، وزير امور خارجه و رئيس اپوزوسيون خواستار لغو قوانين تبعيض اميز باقيمانده در پيش نويس گرديد. خواهشمنديم با نوشتن نامه به دولت ترکيه و نمايندگان پارلمان کمپين ما را حمايت کنيد.

آدرس پست الکترونيکي :

wwhrist@superonline.com

تلفن:

+90 212-2510029

فکس:

+90 212-2510065

ادرس وب سايت:

www.wwhr.org

 

موفقيت بي سابقهء چند نويسندهء زن ايراني در آمريکا

عبدي کلانتري نيويورك: راديو آلمان:پنج شنبه 26 شهريور 1383 16 سپتامبر 2004

موفقيت کم نظير کتاب بازخواني لوليتا در تهران نوشتهء آذر نفيسي در آمريکا باعث توجه محافل روشنفکري اين کشور به آن دسته از نويسندگان زن ايراني شده که گرايش و ديدي غيرديني، سکولار و بدون مصلحت طلبي دارند. درهمين روال، در هفته هاي اخير، کتاب هاي دو زن ايراني ديگر نيز به زمرهء پرفروش هاي بازار اضافه شده که توجه رسانه ها و منتقدان را به خود جلب کرده است.

چند هفته پيش روزنامهء نيويورک تايمز طي گزارشي اعلام کرد فروش کتاب بازخواني لوليتا در تهران نوشتهء خانم آذر نفيسي از مرز نيم مليون نسخه گذشته است. در هفته هاي اخير اين کتاب هنوز هم جاي خودش را در بالاي ليست پرفروش ترين کتابهاي جيبي نيويورک تايمز محفوط نگهداشته، به اين معني که فروش اين کتاب، که به زبانهاي زيادي ترجمه شده, هم اکنون به تعداد يک ميليون نزديک مي شود. در چند سال اخير در آمريکا تعداد انگشت شماري از زنان ايراني کتاب هاي داستان، رمان، خاطرات يا سفرنامه منتشر کرده اند، از جمله خانم ها ناهيد راکلين، فيروزه دوماس، جينا نهايي، تارا بهرامپور، شکوه ميرزادگي و گلاره آسايش. ازين ميان هيچکدام موفقيت بي سابقهء خانم آذر نفيسي را نداشته است. اما به نظر مي رسد پس از خانم نفيسي دو تن ديگر نيز کارشان با استقبال بسياري روبرو شده و توجه منتقدان سرشناس را برانگيخته است. اين دو نويسندهء  رويا حکاکيان و مرجانهء ساتراپي اند. حکاکيان با کتاب خروج از سرزمين نَه که ماه پيش منتشر شد و ساتراپي با دوجلد کتاب پرسپوليس( يک و دو).

همهء واکنش ها به موفقيت اين زنان به يکسان مثبت نبوده. تعداد نه چندان کمي از استادان دانشگاهي ايراني در آمريکا که فعاليت آکادميک و رفت و آمدشان به ايران ايجاب مي کند از لحن تند و انتقادي نسبت به دين اسلام پرهيز کنند، خانم نفيسي را متهم مي کنند که با جريانهاي محافظه کارِ طرفدار جورج بوش همراه شده است، جريانهايي که براي توجيه دخالت آمريکا در منطقه مي خواهند ثابت کنند مسلمانان با زنان رفتاري متمدنانه ندارند و همهء خاطرات و گلايه ها در مورد مسايلي چون حجاب و برُقه و رفتار با بدن زن در اسلام چيزي جز تبليغات براي اثبات عقب ماندگي دين اسلام نيست.

 وجه مشترک سه کتاب بازخواني لوليتا در تهران، خروج از سرزمين نه و پرسپوليس آنست که تجربه ها و خاطرات سه زن را در متن بحراني ترين حوادث تاريخ معاصر ايران، يعني سالهاي انقلاب و پس از آن ترسيم مي کنند و هرسه ساختمان و پرداخت کاملن حرفه اي و محکمي دارند. اما از لحاظ سبک ادبي و گرايش سياسي ميان اين سه کتاب و نويسندگان آنها شباهت چنداني نيست.

کتاب خانم نفيسي به شکل دفتر خاطرات نوشته شده، قطعه قطعه و کوتاه کوتاه و توأم با ملاحظات نظري و نتيجه گيري هاي اخلاقي و سياسي متون کلاسيک ادبيات انگليسي است در فضاي اختناق سياسي و ديني در ايران ِ

پس از انقلاب. کتابهاي مرجانهء ساتراپي روايت هايي مصورند که زير ظاهر بي گناه و کودکانهء نقاشي هايش طنز خرد کننده اي دارد. اما کتاب خاطرات رويا حکاکيان ساختماني رُمان گونه دارد که خوانندهء عادي را به سادگي به درون خودش مي کشد، با اينهمه، در زير سطح روايي اوليه اش پرداختِ پيچيده اي را دنبال مي کنتد مملو از اشاره هاي ادبي به فصل هاي خودش و به سنت هايي از ادبيات برجستهء يهود (از آرون اَپِلفِلد گرفته تا سال بلِّوو فيليپ راث - که طنز تيره و خود شِکَني را در مورد وجوه رفتاري و اخلاقي ِ قومي شان به کار مي برند) و نيز پرداخت خطوطي موازي با اثر معروف جيمس جويس تصوير هنرمند در جواني در ترسيمِ بنيادگرايي ديني نهادي شده.

حکاکيان که پيش از اين دو دفتر شعر  به فارسي منتشر کرده، در کتاب خروج از سرزمين نه روي شکل و ساختمان تک تک جمله هاي کتاب و گذار هر پاراگراف به پاراگراف بعدي چنان دقتي به خرج داده که به گفتهء بسياري از منتقدان اين کتاب به نحوي بي سابقه نثر انگليسي را شعرگونه کرده بدون اينکه از دقت توصيفي و تحليلي اين نثرکم کرده باشد و همه با عطف توجه به سن و زوايهء ديد و زبانِ دختري که از لحاظ منطق روايت  ازهر فصل کتاب به فصل ديگر به تدريج بالغ تر و آگاهتر مي شود. رويا حکاکيان هنوز به خاطرهء انقلاب وفادار است - انقلابي که ثمره هاي تلخ اش را به سمت تبعيد براي خود و خانواده اش ديده اما  تمامي شعف جمعي و گرماي زيرپوست حرکت انقلابي را هم توأم با خطر حريقي که در زيرآن شورِ آرماني نهفته،  در فصل بي نظيري از کتاب به نام از روي پشت بامها توصيف مي کند.

حضور اين سه نويسندهء زن ايراني در مصاحبه هاي راديويي و تلويزيوني و سخنراني هاي شهرهاي مختلف آمريکا به مناسبت انتشار کتاب هاشان و نقدهاي ستايش آميزي که در روزنامه ها و مجلات معتبر درباره شان چاپ شده، توجه محافل روشنفکري آمريکا را بارديگر متوجه ايران کرده است. پس از مطرح شده سينماي ايران در جهان و نيز موفقيت بزرگ شيرين نشاط در هنرهاي بصري، اين بار دوم است که توجهي در مقياس وسيع و توده گير نصيب يک جريان فرهنگي ايراني مي شود.

 

زنان و طرح هاى پيشنهادى دولت تركيه در تغيير قوانين

راديو آلمان:پنج شنبه 26 شهريور 1383 16 سپتامبر 2004

شايد اردوان نخست وزير تركيه به چنين عكس العمل عمومى شديدى درباره طرح پيشنهادى اش، در داخل و خارج از مرزهاى اين كشور ، حساب نمى كرد. طرح او در مورد قانونمند كردن و تعيين جرم براى عدم وفادارى در زندگى زناشويى مورد اعتراض بسيارى واقع شد. سازمان هاى زنان در تمامى تركيه در تظاهرات عمومى و همگانى در جلوى مجلس اين كشور مخالفت خود را با آن نشان دادند. اردوان اعلام كرد كه طرح اين ماده قانونى در واقع براى حمايت از زنان و ايجاد امنيت براى آنان بوده است. اما چرا درست در همين مورد زنان تركيه مخالف اين طرحند؟

 

اين اعتراضات نه تنها از طرف گروه هاى  مختلف زنان در سراسر اين سرزمين انجام گرفت، بلكه گونتر فرهويگن كميسر اتحاديه اروپا كه براى بررسى وضعيت تركيه به اين كشور سفر كرده نيز، عدم تفاهم خود را با وضع چنين مقرراتى نشان داد.

 

زنان تركيه به اين مسئله افتخار مى كنند كه پابه پاى مردان،  در تمامى عرصه هاى زندگى اجتماعى به فعاليت مشغولند. آنها از سال ۱۹۳۴ ميلادى، يعنى درست ۷۰ سال پيش داراى حق رأى هستند.  اما اگر امروز در زندگى روزمره وضعيت زنان را مورد بررسى قرار دهيم،  بسيارى از آنان عليرغم موارد برابرى حقوقى، در حقيقت زندگى اجتماعى، انسانى  درجه دوم محسوب مى شوند. اين مسئله ايست كه به نظرخانم نرمين آبادان اونات، پرفسور علوم سياسى در تركيه ، سردرگمى واقعى اين جامعه است، از يك طرف وجود يك جامعه لائيك و از طرف ديگر جهت گيرى هاى اسلامى در بطن جامعه.

در اينجا نمى خواهند زن را به عنوان يك فرديت مستقل بپذيرند. او فقط به عنوان جزيى ازخانواده معنى پيدا مى كند. اين طبيعى است كه هر زنى جدا از اينكه ازدواج كرده باشد و يا نه، داراى فرزند باشد و نه،  جزئى از يك گروه كوچك اجتماعى محسوب مى شود. اما او اين انتظاررا هم دارد به عنوان يك فرد نيز به رسميت شناخته شود. اما به نظر بسيارى از اسلامگرايان او فقط در ارتباط با جمع معنى پيدا مى كند.  طبيعى است كه در يك جامعه بسته و كوچك، در جايى كه كنترل هاى اجتماعى بسيار شديد است، در اين مورد كمتر انعطاف نشان داده مى شود.

 

خواست اين كشور براى ورود به اتحاديه اروپا، با بوجود آمدن اصلاحات در قوانين اين كشور توأم است كه در آن مى بايد نيروهاى اجتماعى ، و از جمله نيروى زنان ترك بكار گرفته شود. خانم اونات ادامه مى دهد:

در دو سالى كه گفتگو درباره انجام اصلاحات در جامعه تركيه مطرح است، زنان نيز در آن فعاليت داشتند. اين قوانين وحشتناكى اند كه از سال ۱۹۲۶ ، يعنى در هشتاد سال پيش از قوانين سويسى برگرفته شده اند. در آن همچنين قوانين دوره فاشيستى ايتاليا به چشم مى خورد. قانونى كه نازمند به اصلاح واقعى است.

 

زن سياست شناس ديگر ترك،  خانم شيرين تكلى، موسس سازمان زنان كادراز پيشنهاد اردوان نخست وزير تركيه،  مانند بسيارى از همكاران ديگرحقوقدانش متحير شده است و مى گويد كه حالا هم حتى در آناتولى اين امكان وجود دارد كه زنان در اين مورد دست به اقدام بزنند. بنا بر قوانين مدنى آنان اين امكان را دارند كه در صورتى كه همسرشان خيانت كند به دادگاه شكايت كنند و تقاضاى طلاق نمايند. اما در عمل اين ماده به هيچ وجه مورد استفاده قرار نمى گيرد. در واقع طرح قانون جزاى جديد، حق جديدى براى زنان آناتولى نيست، بلكه برعكس آن عمل مى كند.

 

او مى گويد: درست زنان آناتولى نمى توانند از شوهرانشان شكايت كنند ، حتى اگراصولا خيانت قابل شكايت باشد يا نه. در نتيجه طرح جديد اين قانون كمكى به آنان نمى كند. اما اين امكانى به دست مردها مى دهد كه اگر حتى گمان كنند كه زنشان با ديگرى ارتباط داشته است، دست به كشتن او بزنند. به همين دليل اگر اين قانون به تصويب مى رسيد مى توانست فقط تعداد زنانى را كه به دليل آبرو و ناموس خانواده كشته مى شوند ، افزايش دهد. به همين دليل است كه زنان مخالف طرح اين قانونند.

بحث شديد در اين باره، مطرح شدن آن در رسانه هاى جمعى و انعكاس منفى اين طرح در خارج تركيه و بويژه اروپا، سبب شد كه اردوان نخست وزير اين كشور ، طرح خود را پس بگيرد و آن را در مجلس اين كشور مطرح نكند. در روز سه شنبه آينده بحث درباره تشديد مجازات در زمينه تجاوز و هم چنين تجاوز در زندگى زناشويى، سوء استفاده از كودكان، خريد و فروش زنان و كودكان و كشتن كودكانى كه در رابطه خارج از خانواده متولد مى شوند، آغاز مى گردد.

با طرح مجازات زنا در رابطه زناشويى حكومت تركيه مى خواست بخش محافظه كار موجود در حاكميت را خاموش كند. اما موج مخالفت زنان مانع از آن شد.  تصويب مواردى مانند به رسميت شناختن و مجازات  قتل ناموسى، مانند بقيه قتل هاى جنايى،  قدمى به جلوست. اما تبعيض در مورد زنان و دختران ترك درعمق اين جامعه و تفكر پدرسالارانه موجود، خود را نشان مى دهد.