زنان - پنج شنبه 8 مرداد 1383 29 ژوئيه 2004

 

 

 

مهم‌ ترين‌ تحول‌ جامعه‌ ايراني‌

اعتماد - پنج شنبه 8 مرداد 1383 29 ژوئيه 2004

در حالي‌ كه‌ انتقاد از بدحجابي‌ موضوعي‌ هر روزه‌ است‌ گسترش‌ فعاليت‌هاي‌ زنان‌ ايراني‌ نگاه‌ كارشناسان‌ مسائل‌ سياسي‌ و اجتماعي‌ را به‌ خود متوجه‌ كرده‌ است‌.

آيت‌ الله‌ مكارم‌ شيرازي‌ اعتقاد دارد مساله‌ تنها يك‌ روسري‌ نيست‌ بلكه‌ آنها به‌ اين‌ باور رسيده‌اند كه‌ اگر سنت‌ شكني‌ شود، ديگر مسائل‌ نيز حل‌ شده‌ و به‌ اهداف‌ خود مي‌ رسند.

بيشتر كساني‌ كه‌ به‌ عنوان‌ جهانگرد، ديپلمات‌ و خبرنگار در سال‌ هاي‌ اخير به‌ ايران‌ سفر مي‌ كنند بر اين‌ نكته‌ تاكيد دارند كه‌ در اولين‌ برخورد با جامعه‌ ايران‌ مهم‌ ترين‌ موضوعي‌ كه‌ در نظر مي‌ آيد وضعيت‌ زنان‌ است‌ كه‌ با اولين‌ نگاه‌ ها مي‌ توان‌ دريافت‌ كه‌ مهم‌ ترين‌ موضوع‌ امروز در جامعه‌ متحول‌ ايران‌ است‌.

حجاب‌ اجباري‌ كه‌ در نگاه‌ هاي‌ اوليه‌ مهم‌ ترين‌ موضوع‌ براي‌ زنان‌ ايراني‌ در نظر مي‌آيد، پس‌ از چند روز اقامت‌ در تهران‌ به‌ موضوعي‌ كم‌ اهميت‌ تبديل‌ مي‌شود و آنچه‌ به‌ جايش‌ مي‌ نشيند درك‌ اين‌ واقعيت‌ است‌ كه‌ جامعه‌ زنان‌ جوان‌ ايران‌، درگير انواع‌ محدوديت‌ ها و نگاه‌ هاي‌ مردسالارانه‌ حكومت‌ و جامعه‌، به‌ خودباوري‌ و تحول‌ باورنكردني‌ رسيده‌ كه‌ هر تحولي‌ در آينده‌ جامعه‌ ايراني‌ را تحت‌ تاثير خود قرار خواهد داد.

اين‌ جمله‌ يي‌ است‌ كه‌ بامداد، پزشك‌ ايراني‌ كه‌ همه‌ عمر بيست‌ و هفت‌ ساله‌ خود را بيرون‌ از كشور زيسته‌ در بازگشت‌ از سفري‌ دو هفته‌ يي‌ به‌ تهران‌ بر زبان‌ مي‌آورد. حيفا زنگنه‌، روزنامه‌ نگار عراقي‌ مي‌گويد: محدوديت‌ هايي‌ كه‌ قوانين‌ و سنت‌ در برابر زنان‌ ايراني‌ نهاده‌ هركدام‌ آنان‌ را به‌ جايي‌ ديگر كشانده‌ كه‌ فراواني‌ مطالعه‌، ارتقاي‌ سطح‌ دانش‌ عمومي‌، شركت‌ در فعاليت‌هاي‌ اجتماعي‌ و نهادهاي‌ غيردولتي‌ از اهم‌ آنهاست‌. براساس‌ آمارهاي‌ رسمي‌ سال‌ 1381 نوشته‌ زنان‌ تنها 14 درصد نيروي‌ كار فعال‌ شهري‌ را تشكيل‌ مي‌دهند در حالي‌ كه‌ بخش‌ مهمي‌ از زنان‌ شهري‌ كه‌ به‌ صورت‌ كاركنان‌ مستقل‌ در بيرون‌ و درون‌ خانه‌ به‌ فعاليت‌ مي‌پردازند، در اين‌ آمارها به‌ حساب‌ نيامده‌اند.

فعاليت‌ هاي‌ خدماتي‌ بيش‌ از ساير فعاليت‌ ها به‌ روي‌ زنان‌ گشوده‌ است‌ و علت‌ آن‌ هم‌ خدمت‌ رساني‌ زنان‌ به‌ زنان‌ است‌ كه‌ پس‌ از انقلاب‌ تشديد شده‌ و تامين‌ كادر مراكز آموزشي‌ و درماني‌ هر جا كه‌ ارايه‌ خدمت‌ به‌ دختران‌ و زنان‌ مورد نظر بود، بيشتر به‌ زنان‌ سپرده‌ شد.

مشاغل‌ معلمي‌ و پرستاري‌ و مشاغل‌ نيمه‌ تخصصي‌ نيازمند حداقلي‌ از آموزش‌ دانشگاهي‌ است‌. بنابراين‌ دختران‌ و زنان‌ فاقد تحصيلات‌ دانشگاهي‌ بخت‌ كمتري‌ براي‌ ورود به‌ بازار كار رسمي‌ داشته‌اند. اين‌ ويژگي‌ بازار كار زنان‌، همراه‌ با موانع‌ فرهنگي‌ در خانوارهاي‌ كم‌ درآمد شهري‌، موجب‌ كاهش‌ ميزان‌ اشتغال‌ زنان‌ در طبقات‌ پايين‌ شده‌ و در عين‌ حال‌ حضور زنان‌ با سواد را در عرصه‌ هاي‌ اجتماعي‌ با انفجاري‌ روبرو كرده‌ است‌.

چنين‌ است‌ كه‌ صورت‌ مساله‌ مشكلات‌ زنان‌، بويژه‌ در جوامع‌ شهري‌ تغييري‌ اساسي‌ يافته‌ و از انبوهي‌ مراجعان‌ دفاتر وكلاي‌ زن‌ همانند شيرين‌ عبادي‌ و مهرانگيزكار و فعاليت‌ هاي‌ موثر زنان‌ خبرنگار مي‌ توان‌ پي‌ برد كه‌ اتفاق‌ يگانه‌يي‌ در كارست‌.

شادي‌ صدر، مسوول‌ سايت‌ زنان‌ ايران‌ در همايشي‌ پيرامون‌ توجه‌ مطبوعات‌ ايران‌ به‌ مسائل‌ زنان‌ گفت‌ در چند سال‌ اخير مطبوعات‌ نگاه‌ ويژه‌يي‌ به‌ مسائل‌ مربوط‌ به‌ زنان‌ داشته‌ اند اما با اين‌ همه‌ گفته‌ مي‌ شود مطبوعات‌ در مورد زنان‌ كم‌ كاري‌ مي‌ كنند. حال‌ آنكه‌ در حال‌ حاضر بيشتر روزنامه‌ها داراي‌ صفحات‌ اختصاصي‌ براي‌ زنان‌ هستند.

وجود حدود دويست‌ وبلاگ‌ متعلق‌ به‌ زنان‌ و دختران‌ جوان‌ و هجده‌ سايت‌ فعال‌ در امور زنان‌ نشان‌ دهنده‌ آن‌ است‌ كه‌ خارج‌ از نظارت‌ و محدوديت‌ هاي‌ حكومتي‌، اينترنت‌ نيز زمينه‌يي‌ براي‌ انعكاس‌ مسائل‌ زنان‌ جامعه‌ ايران‌ شده‌ است‌.

تهمينه‌ ميلاني‌، رخشان‌ بني‌ اعتماد، سميرا و حنا مخلمباف‌ و پوران‌ درخشنده‌ با طرح‌ مسائل‌ زنان‌ در سينما و كشاندن‌ آن‌ به‌ مجامع‌ هنري‌ و سالن‌هاي‌ سينماي‌ جهان‌ نسل‌ تازه‌ فيلمسازان‌ زن‌ ايراني‌ را مطرح‌ كردند.

ورود دختران‌ جوان‌ و تحصيلكرده‌ به‌ صحنه‌ بازيگري‌ سينما و تئاتر، شايد مهم‌ ترين‌ نشانه‌ از سلامت‌ كاري‌ است‌ كه‌ هنر مردمي‌ امروز را هم‌ از ابتذال‌ دور نگاه‌ داشته‌ است‌.

علاوه‌ بر فيلمسازان‌ زن‌، مردان‌ فيلمساز نيز مانند داريوش‌ مهرجوئي‌، محسن‌ مخملباف‌، ابراهيم‌ حاتمي‌ كيا، كيومرث‌ پوراحمد، عليرضا داوود نژاد و جعفر پناهي‌ مسائل‌ زنان‌ را به‌ موضوع‌ محوري‌ فيلم‌ هاي‌ خود تبديل‌ كرده‌ اند و چهره‌ ديگري‌ از زن‌ ايراني‌ را در آثار خود نشان‌ مي‌ دهند كه‌ كاملا متفاوت‌ با آن‌ است‌ كه‌ در ربع‌ قرن‌ پيش‌ در فيلم‌ ها وجود داشت‌.

شهلا شركت‌، اعظم‌ طالقاني‌، طوبي‌ ساطعي‌ كه‌ مديريت‌ نشريات‌ جدي‌ و موفقي‌ مانند زنان‌، پيام‌ هاجر و سمرقند را به‌ عهده‌ دارند و شهلا لاهيجي‌، منصوره‌ اتحاديه‌ و فيروزه‌ مهاجر در ميان‌ ناشران‌، جايگاه‌ معتبري‌ دارند.

وجود كتاب‌ هاي‌ معتبري‌ از زبان‌ ايراني‌ در فهرست‌ كتاب‌ هاي‌ مطرح‌ و جدي‌ و پرفروش‌ زبان‌ هاي‌ رايج‌ جهان‌ خود نشانه‌ ديگري‌ است‌ چنان‌ كه‌ كتاب‌ زنان‌ در تبعيد نوشته‌ مهناز افخمي‌، لوليتا خواني‌ در تهران‌ نوشته‌ آذر نفيسي‌ و دختر ايراني‌ نوشته‌ ستاره‌ فرمانفرمائيان‌ در ايالات‌ متحده‌ به‌ زبان‌ انگليسي‌ به‌ زبان‌ آلماني‌ از آن‌ جمله‌ است‌.

قرارگرفتن‌ نام‌ شيرين‌ عبادي‌ در فهرست‌ دريافت‌ كنندگان‌ جايزه‌ معتبر صلح‌ نوبل‌، مهرانگيز كار در فهرست‌ فعالان‌ عمده‌ حقوق‌ بشر در جهان‌، شهره‌ آغداشلو به‌ عنوان‌ نامزد جايزه‌ اسكار، و بسياري‌ از زنان‌ جوان‌ ايراني‌ تبار مهاجر، مانند شيرين‌ نشاط‌، در موقعيت‌ هاي‌ سياسي‌ و فرهنگي‌ معتبر در كشورهاي‌ ميزبان‌ همه‌ حكايت‌ از آن‌ دارد كه‌ زن‌ ايراني‌، وراي‌ چهره‌ يي‌ كه‌ نظام‌ ديني‌ ايراني‌ در حال‌ ترسيم‌ آن‌ است‌ در جهان‌ نيز چهره‌ مي‌ كند.

اولين‌ بار كه‌ موضوع‌ فعاليت‌ هاي‌ سياسي‌ زنان‌ بعد از انقلاب‌ شكلي‌ عيني‌ به‌ خود گرفت‌، راي‌ خيره‌ كننده‌ فائزه‌ هاشمي‌ در انتخابات‌ مجلس‌ پنجم‌ بود كه‌ وي‌ را در رديفي‌ بالاتر از بسياري‌ از چهره‌هاي‌ صاحبنام‌ نشاند. وي‌ بعد از آن‌ با شكل‌ دادن‌ سازماني‌ براي‌ گسترش‌ ورزش‌ زنان‌ و انتشار روزنامه‌ زن‌، در كنار ديگر روزنامه‌ نگاراني‌ نشست‌ كه‌ روزنامه‌ شان‌ توقيف‌ شد.الهه‌ كولايي‌، استاد دانشگاه‌ و كارشناس‌ مسائل‌ خارجي‌ كه‌ در سال‌ هايي‌ سخنگويي‌ كميسيون‌ پر اهميت‌ امنيت‌ ملي‌ و سياست‌ خارجي‌ را هم‌ به‌ عهده‌ گرفت‌، موفق‌ شد چهره‌يي‌ از زن‌ كارشناس‌ ايراني‌ را در مجامع‌ سياسي‌ بين‌ المللي‌ نمايندگي‌ كند.در سال‌ هاي‌ اخير، معصومه‌ ابتكار مترجم‌ خبرساز دانشجويان‌ اشغال‌ كننده‌ سفارت‌ امريكا در تهران‌ در مقام‌ معاون‌ رييس‌ جمهور و رياست‌ سازمان‌ حفاظت‌ محيط‌ زيست‌، با چادر سياه‌ كه‌ روحانيون‌ آن‌ را پوشش‌ برتر زنان‌ ايراني‌ مي‌دانند، در مجامع‌ بين‌ المللي‌ ظاهر شد.

اما اين‌ همه‌، نوك‌ كوه‌ يخي‌ است‌ كه‌ از صورت‌ مساله‌ بسيار پيچيده‌ زن‌ در جامعه‌ امروز ايران‌ ظاهر شده‌ است‌ و شايد بتوان‌ گفت‌ آنچه‌ بيش‌ از همه‌ در حال‌ تغيير است‌، تحولي‌ است‌ كه‌ در نگاه‌ سنتي‌ و مردسالار جامعه‌ ايراني‌ به‌ نيمه‌يي‌ ديگر رخ‌ مي‌دهد.شايد مهم‌ ترين‌ نكته‌ آن‌ است‌ كه‌ يكي‌ از نويسندگان‌ ايراني‌ مي‌نويسد: در هيچ‌ زماني‌ مردان‌ ايراني‌ به‌ اين‌ وضوح‌ و روشني‌، از مزيت‌ ها و موقعيت‌ هاي‌ برتري‌ كه‌ در طول‌ قرون‌ به‌ آنها تعارف‌ شده‌، در رنج‌ و عذاب‌ وجدان‌ نبوده‌ اند كه‌ امروز از آن‌ رنج‌ مي‌برد.

 

پنج هزار نفر عضو جمعيت زنان مبارزه با آلودگي محيط زيست هستند

چهار شنبه 7 مرداد 1383 28 ژوئيه 2004

خبرگزاري فارس: مديرعامل جمعيت زنان مبارزه با آلودگي محيط زيست كشور گفت: پنج هزار نفر در كشور عضو فعال اين جمعيت هستند.

به گزارش خبرگزاري فارس به نقل از روابط عمومي شهرداري مشهد، مه‌لقا ملاح امروز افزود: هشتاد درصد اين افراد زنان تحصيل‌كرده كشور را تشكيل مي‌دهند.

وي گفت: جمعيت زنان مبارزه با آلودگي محيط زيست در 17 استان و چهار شهرستان تنكابن، قائم‌شهر، كرج و آبادان داراي شعبه فعال مي‌باشد.

وي ارتقاء فرهنگ زيست‌محيطي در جامعه، آموزش مستمر و ترويج و تبليغ اخلاق زيست‌محيطي را از اهداف تشكيل جمعيت برشمرد.

ملاح افزود: آموزش‌هاي زيست محيطي زماني مفهوم مي‌يابد كه دانش كسب شده توسط فراگيران در زندگي روزمره نيز مورد استفاده قرار گيرد.

وي ادامه داد: زنان به عنوان آموزگاران هميشگي تاريخ، نقش حياتي در آموزش افراد جامعه دارند و در زمينه مديريت توسعه نيز از پشتوانه تاريخي _ سنتي بهره مي‌برند.

مديرعامل جمعيت زنان مبارزه با آلودگي محيط زيست كشور گفت: با اين حال مشاركت زنان در نيل به اهداف زيست محيطي جمعيت و پيش گرفتن مسيري كه به توسعه پايدار منتهي مي‌شود ضروري است.

ملاح ايجاد زمينه‌هاي لازم براي رشد و شكوفايي شخصيت اجتماعي علمي زنان، تشويق و ترغيب اعضا به مشاركت در مبارزه با الودگي محيط زيست، ارتباط با جمعيت‌هاي ايراني و خارجي در زمينه مبارزه با آلودگي محيط زيست، برپايي سمينارها و همكاري با مراكز دولتي و خصوصي را از فعاليت‌هاي اصلي جمعيت زنان مبارزه با آلودگي محيط زيست برشمرد.

وي گفت: كميته آموزش، پژوهش، انتشارات، شهرستان، روابط عمومي حوادث غيرمترقبه و مبارزه با استعمال دخانيات از جمله كميته‌هاي فعال در زمينه مبارزه با آلودگي جمعيت زنان مي‌باشد.

جمعيت زنان مبارزه با آلودگي محيط زيست نخستين تشكل زنان در ايران است كه از بهار سال 1374 كار خود را آغاز كرده است.