زنان - دو شنبه 15 تير 1383- 5 ژوئيه 2004

 

 

مدال يونسكو به وزير امور زنان افغانستان اهدا شد

يكشنبه 14 تير 1383 – 4 ژوئيه 2004

ايسنا: مدير سازمان علمي، فرهنگي و آموزشي سازمان ملل متحد، مدال يونسكو را به وزير امور زنان افغانستان اهدا كرد.

در مراسمي كه به همين مناسبت برگزار شد، «حبيبه سرابي» وزير امور زنان افغانستان، ضمن ارائه اطلاعاتي در مورد كاركردهاي اين وزارتخانه، خواهان همكاري بيشتر با يونسكو شد.

مدير يونسكو نيز با ابراز خرسندي از اقدامات صورت گرفته در زمينه تعليم و تربيت زنان افغانستان، مبلغ 128 هزار دلار را براي ادامه فعاليت‌هاي انجام شده اهدا كرد.

 

حداد عادل‌: وضع‌ حجاب‌ در كشور بايد بهبود يابد

اعتماد - دو شنبه 15 تير 1383- 5 ژوئيه 2004

رييس‌ مجلس‌ شوراي‌ اسلامي‌ گفت‌ ترديدي‌ ندارد كه‌ از حجاب‌ بايد به‌عنوان‌ ارزش‌ پاسداري‌ شود.حداد عادل‌ در جمع‌ خبرنگاران‌ در پاسخ‌ به‌ سوالي‌ مبني‌ بر اينكه‌ آيا ضرورتي‌ بر تدوين‌ آيين‌نامه‌يي‌ براي‌ پوشش‌ زنان‌ وجود دارد، گفت‌: هر وقت‌ طرحي‌ به‌صورت‌ رسمي‌ در مورد قانونمند شدن‌ حجاب‌ به‌ مجلس‌ ارايه‌ شود، مي‌توان‌ در اين‌ مورد اظهارنظر كرد.وي‌ افزود: در اين‌ ترديدي‌ نيست‌ كه‌ وضع‌ حجاب‌ بايد در كشور بهبود پيدا كند اما اينكه‌ آيا اين‌ مساله‌ از طريق‌ تصويب‌ قانون‌ ميسر است‌ يا از طرق‌ ديگر، بايد مورد بررسي‌ قرار گيرد.وي‌ در پاسخ‌ به‌ اين‌ سوال‌ كه‌ به‌ نظر مردم‌، مجلس‌ هفتم‌ قوانين‌ سختگيرانه‌يي‌ در مورد حجاب‌ تصويب‌ خواهد كرد، گفت‌: با اين‌ انديشه‌ موافق‌ نيستم‌. وي‌ خاطرنشان‌ كرد: نمي‌توان‌ به‌ تصويب‌ قانون‌ نام‌ سختگيرانه‌ گذاشت‌. رييس‌ مجلس‌ طرح‌ چنين‌ سوالاتي‌ را سوال‌برانگيز، قابل‌ تامل‌ و تنش‌زا خواند.

 

فمينيسم و جنبش ماركسيستي

تأليف: ماري - آليس واترز/ اولين ريد/ مترجم: مسعود صابري/ ناشر: طلايه پرسو/ چاپ اول، ۱۳۸۳/ ۱۱۱ صفحه، رقعي/ ۱۱۰۰ تومان.

همشهري - اين كتاب از دو بخش تشكيل شده است. بخش نخست به بررسي تاريخي ديدگاه ها و عملكرد جنبش هاي اجتماعي دو قرن گذشته در زمينه رفع تبعيض از زنان در كشورهاي پيشرفته صنعتي به قلم ماري - آليس واترزمي پردازد. در اين بخش ماري - آليس واترز، كه از فعالان جنبش فمينيستي است به بررسي مواضع روندهاي مختلف سياسي در اين زمينه مي پردازد. اين بخش اساساً از يك ارزيابي تاريخي و بررسي سنن و اصول جنبش هاي فراگير اجتماعي و چگونگي برخورد آنها با جنبش فمينيستي درصد سال گذشته مي پردازد. در بخش دوم، اولين ريد، از صاحب نظران شاخص و محققان برجسته مبحث فمينيسم، به بررسي ريشه هاي تاريخي و اجتماعي ستم كشيدگي زنان از ديد گاه خود مي پردازد.

 

برنامه بنياد زهرا کاظمي در 9 جولاي در کانادا

برگرفته از گفتگوي شهروند با شهرزاد ارشدي

تريبون فمينسيتي ايران- يكشنبه 14 تير 1383 – 4 ژوئيه 2004

روز نهم جولاي اولين سالگرد مرگ زهرا كاظمي به وسيله بنيادي كه به نام او تشكيل شده و با مديريت شهرزاد ارشدي از زنان فعال و از اعضاي اين بنياد برگزار مي شود. به اين مناسبت علي شريفيان از شهروند در مونترال کانادا گفت و گويي را با شهرزاد ارشدي انجام داده که متن کامل آن را مي توانيد در اين آدرس ببينيد: http://www.shahrvand.com/Default.asp?Content=NW&CD=PL&NID=4#BN901

طبق گفته شهرزادـ‌ اين بنياد در هيجدهم فوريه 2004 در مونتريال كبك به ثبت رسيده، فكر تشكيل اين بنياد به وسيله استفان هاشمي تنها فرزند زهرا كاظمي، به ميان آمده و چون براي ثبت چنين بنيادي از نظر قانوني حداقل نياز به سه نفر داشت كه تقاضانامه را به تشكيلات مسئول ارائه كند، شهرزاد كه از روز اول، پس از وقوع اين فاجعه و انتشار خبر آن موضوع را دنبال كرده بود با استفان و دوست ديگري به نام جواد صالحي اين بنياد را به ثبت رسانده اند.

 

بنياد زهرا كاظمي عمدتا به منظور زنده نگاه داشتن نام او و فاجعه اي كه در جريان آن زيبا (زهرا) جان خود را از دست داد، تشكيل شده است. برگزاري مراسم بزرگداشت يادبود وي اولين كاري است كه بنياد انجام مي دهد. اين بنياد قصد دارد هر ساله يك بودجه مالي در اختيار هنرمند‌ عكاس يا فيلمسازي بگذارد كه براي انجام پروژه اش نيازمند كمك مالي است. اين بورس يا كمك مالي به هنرمندان عضو Visible Minority (اقليتهاي نمايان) داده خواهد شد.

 

به گفته شهرزاد :«يكي ديگر از انگيزه ها و هدف هاي اين بنياد در دنبال كردن هدف خود براي زنده نگاه داشتن ياد زهرا كاظمي ايجاد يك پايگاه ــ ‌تارنماي اينترنتي است به نشاني www.zahrakazemi.com كه بر روي اين سايت (تارنما) تمام اطلاعات مربوط به زيبا يك جا گردآوري شده و در دسترس همگان قرار خواهد گرفت تا اگر كساني علاقمند به دنبال كردن ماجراي قتل او باشند به يك مركز اطلاعاتي واحد دسترسي داشته باشند. در اين تارنما چگونگي فاجعه، اخبار و مطالبي كه درباره قتل زهرا كاظمي در رسانه ها منتشر شده و همينطور تغيير و تحولات پرونده قتل وي كه هم اكنون در جريان است و نمونه كارهاي عكاسي او به عنوان يك خبرنگار عكاس و بسياري اطلاعات ديگر عرضه خواهد شد. » طراحي و آماده کردن اين سايت را شادي امين به عهده گرفته است. اين تارنما به زبان هاي فرانسه، انگليسي و فارسي خواهد بود.

 

شهرزاد درباره اهميت زنده نگاه داشتن نام زهرا كاظمي و فاجعه اي كه بر سر او آمده است گفته است :« ما نبايد ‌بگذاريم اين فاجعه فراموش شود و آن را ابزاري كنيم براي دفاع از آزادي مردم وطنمان و همينطور جلوگيري از شكنجه، زنداني كردن و قتل فعالان اجتماعي و سياسي كشورمان .»

 

وي درباره رد صلاحيت دادگاه رسيدگي کننده از سوي وکلاي زهرا گفته است :« در تماسي كه با آقاي سلطاني يكي از وكلاي پرونده داشتم ايشان به من گفته اند كه اين پرونده بايد به دادگاه عالي تر و با صلاحيت منتقل شود و در آن جا مورد بررسي قرار گيرد ... در پرونده تنها كيفرخواستي عليه يك نگهبان (محمدرضا اقدم احمدي) مطرح شده، ممكن است كه اين نگهبان در قتل زهرا دست داشته اما او كه به تنهايي نميتوانسته اين كار را انجام بدهد.» به گفته وي به جز كيفرخواست مطرح شده در اين پرونده استفان و مادربزرگش خانم عزت كاظمي دادخواهي ديگري هم دارند و خواستار انتقال پيكر مادرش به كانادا هستند.

 

وي درباره نقش شيرين عبادي به عنوان يکي از وکلاي پرونده گفته است:« من فكر نمي كنم كه عليرغم موقعيت جهاني و شهرتي كه ايشان به خاطر جايزه نوبل به دست آورده اند تاثير بخصوصي در پروسه دادرسي پرونده زهرا بگذارند. سه وكيل ديگر در حد امكانات خود و جو حاكم در ايران تاكنون تلاش هاي بسياري كرده اند.» به گفته شهرزاد , استفان در کانادا نيز دو وکيل ديگر دارد که «هر دو در تورنتو هستند :خانم مارليز ادوارد و آقاي جان تري كه هر دو با همكاري يكديگر در كانادا سعي دارند ماجراي قتل مادر استفان را دنبال كنند.»

 

برنامه 9 جولاي

شهرزاد ارشدي درباره مراسم اين روز گفته است :« مراسم با سخنراني استفان هاشمي شروع ميشود. ميهماندار و گرداننده برنامه گوينده و مجري مشهور كبك خانم Jenevieve Borne از گويندگان اصلي Music-Plus است... خانم شهرزاد مجاب رئيس بخش مطالعات زنان دانشگاه تورنتو سخنراني خواهند داشت. يك «اسلايد شو» از آثار زهرا داريم. خانم ها آرام بيات و گيسو دانش از گروه رقص خورشيد خانم برنامه خواهند داشت كه آرام بيات طراح رقص و رقصنده با سابقه و صاحب نام رقص ويژه اي، به نام «Black and White… Red» در مورد فاجعه قتل زهرا طراحي و آماده كرده كه در اين شب اجرا خواهد شد. هما عليزاده خواننده موسيقي سنتي بر روي شعري كه ويژه زيبا سروده شده، آواز مي خواند. فريبا افضلي كه خواننده متزوسوپرانوست آواز كلاسيك اجرا مي كند. حسين شرنگ شاعر معروف شهرمان سروده اي درباره زيبا دارد كه در اين مراسم مي خواند و بهمن صديقي ترجمه فرانسه آن را خواهد خواند. جوزه لامبر هنرمند عكاسي كه در زمينه شعر و تئاتر كار ميكند روخواني يك نمايش كوتاه را عرضه ميكند و از اروپا... از پاريس ميهمان ويژه اي در اين مراسم داريم... شاهرخ مشكين قلم رقصنده و هنرمند تئاتر نيز از پاريس به مونتريال مي آيد تا قطعه ويژه اي باز در ارتباط با زندگي و قتل زهرا ارائه كند.

 

گزارشي از پانزدهمين كنفرانس بنياد پژوهش هاي زنان ايران

مهشيد راستي- زنان ايران - يكشنبه 14 تير 1383 – 4 ژوئيه 2004

 

برنامه با پيام كميته محلي برگزار كننده شروع شد. اين پيام توسط ميهن روستا خوانده شد و با آواز زيباي دريا دادور ادامه يافت.

اولين سخنران برنامه كريستينا تورمر-رور، پروفسور و استاد دانشگاه علوم تربيتي برلين و بنيان گذار كانون تحقيقات علوم اجتماعي و تجربي براي زنان و مركز حمايت از زنان آسيب ديده در برلين بود. او در سخنراني خود تحت عنوان "جنبش زنان در آلمان – حركت يا ركود"، مواضع خود را در رابطه با تفكر همگرايي در جنبش زنان مطرح كرد. او ضمن صحبت هايش به اين عقيده كه همواره زنان را بي گناه و قرباني قلمداد مي كنند اعتراض كرد و گفت در جامعه مردسالار براي زنان دوري از قدرت به معناي دوري از گناه محسوب مي شود و بي قدرتي زنان به معناي بي گناهي ايشان است. حال آنكه زنان در سلطه نهادينه شده مردسالاري شركت دارند و ابزاري براي به پيش بردن و عملكرد اين نظام فراهم مي سازند، به عنوان مثال پرستش مردان از طرف زنان بورژوامنش، وابستگي زنان، و پيمان زن سفيد با مرد سفيد به جاي زن سفيد با زن سياه. زنان در جايگاه آن ديگري در مقابل مرد سالاري قرار ندارند بلكه جزو ضروري آن محسوب مي شوند. او تز خود را به عنوان شريك جرم بودم زنان نه در جهت مقصر جلوه دادن ايشان بلكه در جهت كوششي جهت توضيح عملكرد فرهنگ مردسالار معرفي كرد. اين تز قصد آن دارد كه نظرها را متوجه مسوليت زنان كند.

سخنران بعدي نازيك احمد بود. او كه يكي از اعضاي دفتر سياسي حزب كمونيست كارگري عراق است در سخنراني خود تحت عنوان "وضعيت زنان در عراق امروز" ، به خشونت محسوس در عراق و وضعيت فلاكت بار زن عراقي اشاره كرد و خواستار خروج هر چه سريعتر آمريكا از عراق شد. او در ضمن اشاره كرد كه دولت كنوني هيچگونه مشروعيتي ندارد و منتخب مردم نيست و انتخابات مردمي بايد تحت نظارت يك نيروي بين المللي بي طرف صورت بگيرد.

بعد از تنفس كوتاهي، برنامه با معرفي هنرمندان نقاشي كه كارهاي خود را به نمايش گذاشته بودند ادامه يافت. در اين برنامه مينو الدين، شهلا آقاپور، ژاله پورهنگ و پرستو فروهر معرفي شدند.

در ادامه مراسم قدرداني از زن برگزيده سال انجام شد. در اين برنامه دكتر هما ناطق، مورخ و استاد دانشگاه، توسط چند تن از همكاران و شاگردان و همراهانش معرفي شد.

در همين قسمت خانم شهين نوايي به نقش او به عنوان يكي از بنيان گذاران تشكل مستقل زنان در سال 57 با نام "اتحاد ملي زنان" اشاره كرد. دكتر هما ناطق هنگام تشويق و ابراز احساسات شركت كنندگان در كنفرانس به روي صحنه آمد و با خواندن ابياتي از مهستي گنجوي و امه هاني از حضار تشكر كرد. او اشاره كرد كه مشكل زن فرنگي با ايراني قابل مقايسه نيست. مشكل او با يك ماده قانون حل مي شود حال آنكه سرگذشت زن ايراني با سوره قرآن رقم مي خورد.

برنامه با رقص زيباي ماندانا علوي ادامه يافت و با نمايش دو فيلم پايان يافت.

فيلم اول ، "بازگشت"، به كارگرداني آرمان نجم در رابطه با دستگيري و مرگ زيبا كاظمي بود كه متاسفانه به دليل آلماني بودن گفتار و عدم وجود مترجم و يا زيرنويس قابل استفاده عموم نبود.

دومين فيلم ، "زهره و منوچهر" به كارگرداني خانم ميترا فراهاني هنرمند مقيم فرانسه بود كه در رابطه با مسائل جنسي و بكارت در ايران تهيه شده بود. اين فيلم مورد توجه خاصي قرار گرفت. يكي از زنان مصاحبه شونده گفت مساله بكارت و نجابت به اين معني است كه يك دختر مي تواند با اتكا به آن چيزي را به دست آورد كه زن فرنگي بابت آن بايد 20 سال رنج ببرد (امنيت و تامين اقتصادي از طريق ازدواج.)

براي کسب توضيحات بيشتر درباره اين کنفرانس اينجا را کليک کنيد:

www.iwsf.org

 

زنان عراقي قبل و بعد از سقوط صدام

همشهري - يكشنبه 14 تير 1383 – 4 ژوئيه 2004

زنان عراقي در چندسال گذشته وضعيت بغرنج و پيچيده اي را پشت سر گذاشته اند. زندگي در زير سايه سنگين حكومت پليسي صدام همراه با فقر و فلاكت و محروميت از ابتدايي ترين حقوق و امكانات بهداشتي، آموزشي و رفاهي، زندگي در جنگ زير بمباران كشورهاي متحد غربي و نيز زندگي در وضعيت اشغال كشور توسط آمريكا و متحدين غربي، آنچه به دنبال مي آيد گزارشي است از ديده بان حقوق بشر در مقايسه وضعيت زنان عراقي. در دو دوره قبل و بعد از جنگ خليج فارس و سقوط ديكتاتور اين كشور كه همزمان با آغاز محاكمه صدام حسين از نظرتان مي گذرد. اين گزارش توسط سركار خانم طيبه اسدي از كارشناسان مركز امور مشاركت زنان ترجمه شده است.

از لحاظ تاريخي زنان و دختران عراقي نسبت به ساير كشورهاي عرب خاورميانه از حقوق بيشتري برخوردار بودند. اولين بار قانون اساسي موقت عراق (تصويب شده در سال ۱۹۷۰) حقوق برابر زنان با مردان مورد تأييد قرارداد. حقوقي مانند حق مشاركت سياسي زنان، برخورداري از آموزش، نمايندگي براي مشاغل سياسي و حق مالكيت در قانون اساسي ۱۹۷۰ پيش بيني شد. از سال ۱۹۹۱ و بعد از جنگ خليج فارس، وضعيت زنان عراقي در سطوح خصوصي و اجتماعي تحديد شد. زنان و دختران تحت تأثير عواقب سوءتحريم هاي سازمان ملل و عدم دسترسي به غذا، مراقبت هاي بهداشتي و امكانات آموزشي قرار گرفتند. همزمان تغييراتي در قوانين صورت گرفت كه رفت و آمد زنان در اماكن عمومي را ممنوع مي كرد و يا ميزان اشتغال خارج از منزل زنان را كاهش مي داد. اين ممنوعيت ها بيشتر به لحاظ كمبود فرصت هاي شغلي براي مردان و تفاسير تنگ نظرانه از اسلام توسط گروه هاي مذهبي جامعه عراق صورت گرفت. متن زير به طور مختصر از وضعيت زنان عراق قبل و بعد از جنگ خليج (سال ۱۹۹۱) را بررسي مي كند.

موقعيت زنان قبل از جنگ خليج فارس

بعد از قدرت گرفتن حزب بعث در عراق (سال ۱۹۶۸) اين حزب در واقع به منظور تحكيم قدرت خود و دستيابي سريع به رشد اقتصادي و مدرنيزه كردن جامعه برنامه اي تنظيم كرد كه در آن مشاركت زنان يك بخش جدايي ناپذير از اين اهداف بود. در طول اين فرايند، دولت دست به تصويب قوانيني زد كه به ويژه با هدف بهبود وضعيت زنان در خانواده و اجتماع تنظيم شده بود.

در نتيجه اعمال اين سياست از سوي حزب بعث، زنان عراق تا دهه ۱۹۹۰ نقش فعالي در توسعه سياسي و اقتصادي عراق داشتند. در كنار فعاليت هاي عمومي، با رشد و گسترش جامعه مدني در عراق، برخي از سازمان هاي مربوط به زنان هم شروع به فعاليت كردند. يكي از اين سازمانها، فدراسيون عمومي زنان عراق بود. اين فدراسيون نقش مهمي در اعمال سياست هاي دولت بازي كرد. در وهله اول بيش از ۲۵۰ مركز عمومي شهري و روستايي تأسيس نمود كه يكي از اهداف آن، آموزش زنان براي كسب فرصت هاي شغلي مشاركت اجتماعي بود.

فدراسيون در واقع يك كانال ارتباطي بين دولت و گروه هاي زنان تلقي مي شد. در كنار اين فعاليت ها، فدراسيون براي اصلاحات قانوني به نفع زنان، از جمله تغيير در قانون احوال شخصيه هم تلاش مي كرد.

در قانون اساسي موقت ۱۹۷۰، ماده ۱۹ اعلام مي كند كه همه شهروندان در برابر قانون، بدون درنظر گرفتن، جنس، زبان، خون، خاستگاه اجتماعي يا مذهب برابرند. دولت عراق در ژانويه ۱۹۷۱ به ميثاق بين المللي حقوق مدني و سياسي و حقوق اقتصادي، اجتماعي و فرهنگي پيوست. اين دو سند برابري قانوني و حقوقي زنان و مردان را مورد توجه قرار داده است. همچنين در برنامه توسعه اقتصادي دولت، آموزش ابتدايي را براي همه اجباري كرد. در سال ۱۹۸۰ زنان حق رأي و مشاركت سياسي يافتند. در سال ۱۹۸۶ عراق كنوانسيون منع تبعيض عليه زنان را البته با حق تحفظ در مواد ۲ - ۴ و ۱۶ تصويب نمود. 

در دسامبر ۱۹۷۹، دولت قانوني را براي از بين بردن بي سوادي تصويب كرد. كه طي آن همه افراد بي سواد بين ۱۵ تا ۴۵ سال ملزم بودند كه در مراكز سوادآموزي تحصيل نمايند. در پي اعمال اين سياست ها، خلاء بي سوادي بين زنان و مردان عراقي بسيار كم شده بود. همچنين دولت قوانين كار و استخدام را اصلاح و يا تصويب نمود كه تأثير بسيار مهمي بر اشتغال زنان داشت. بيشترين تغيير در حوزه سياسي و اقتصادي بود. تغيير در قانون احوال شخصيه و خانواده نيز در سال ۱۹۷۸ اتفاق افتاد. به طور مثال مادران مي توانستند حضانت فرزندان خود را تا سن ۷ سالگي (پسران) و ۹ سالگي (دختران) به عهده بگيرند. كه اين حق مي توانست با نظر دادگاه تا ۱۵ سالگي هم افزايش يابد. پس از آن هم فرزندان حق انتخاب زندگي با هركدام از والدين را داشتند. همينطور تغييراتي در حوزه و قوانين مربوط به تعدد زوجات و ارث نيز صورت گرفت.

وضعيت زنان عراق بعد از جنگ خليج فارس

متأسفانه پس از وقوع جنگ عراق و كويت، برخي از پيشرفت هاي مثبتي كه در سال هاي قبل در حوزه مسائل مربوط به زنان اتفاق افتاده بود، محدود شد. يكي از عوامل سياسي اين تغيير، سياست هاي صدام حسين بود، تحريم هاي سازمان ملل نيز تأثير بدي بر وضعيت زنان عراقي داشت، به طور مثال بي سوادي زنان و دختران به علت فقر اقتصادي خانواده ها افزايش يافت. دولت صدام حسين تغييراتي در قوانين بوجود آورد كه تأثير منفي بر وضعيت حقوقي - قانوني زنان به جاي گذاشت، اين تغييرات در قانون كار سيستم عدالت قضايي، احوال شخصيه، به وقوع پيوست. در سال ۲۰۰۱ گزارشگر ويژه خشونت عليه زنان در مورد آمار بالاي قتل هاي ناموسي در عراق گزارش دارد.

در ارتباط با وضعيت مشاركت اجتماعي هم سياست هاي صدام حسين، اغلب زنان را خانه نشين كرد.

در ژوئن سال ۲۰۰۰ با اعمال محدوديت كار زنان در خارج از منزل و آزادي مسافرت زنان، و آموزش در سطوح عالي، در نهايت وضعيت مشاركت اجتماعي زنان وخيم تر شد.

اما آيا دولت تازه تأسيس در عراق و سياست هاي جديد دولت، مي تواند مشاركت سياسي، اقتصادي اجتماعي زنان را همانند قبل از جنگ خليج فارس و بيشتر از آن بهبود بخشد؟

 

و اينك: اتاقي از آن خود!

منيژه نجم عراقي - تريبون فمينيستي ايران: يكشنبه 14 تير 1383 – 4 ژوئيه 2004

 “اتاقي از آنِ خود” مقالة معروف و مهم ويرجينيا وولف منتشر شده‌است. دوستاني كه تاكنون فقط اسم اين كتاب را اين طرف و آن طرف شنيده يا خوانده ‌بودند – به‌خصوص دست‌به‌قلم‌ها - حالا مي‌توانند برگردان روان صفورا نوربخش از آن را بخوانند تا ببينند بيش از هفتاد سال پيش اين خواهر بزرگمان در قالب موضوع “زن و داستان‌نويسي” مشكلات ما زنان را چگونه ديده و چگونه بررسي كرده‌است. حتي اگر همة حرف‌ها يا پيشنهادهايش را قبول نداشته باشيم از خواندن كتاب لذت مي‌بريم و دلمان خنك مي‌شود!

كتاب را انتشارات نيلوفر منتشر كرده، قيمت‌اش 1400 تومان است و فقط 160 صفحه. با صرف كمي وقت، مثلاُ در مترو مي‌شود آن را خواند! اين فرصت را از دست ندهيد.

تريبون فمينيستي ايران:

درباره اين کتاب مي توانيد نوشته مژده دقيقي را با عنوان« اتاقي ازآن خود: پاسخي به بسياري از پرسش ها دربارة نوشتن زنان» را در بخش کاريک زن معمولي بخوانيد.

 

اتاقي ازآن خود: پاسخي به بسياري از پرسش ها دربارة نوشتن زنان 

• اتاقي از آن خود

• ويرجينيا وولف

• ترجمة صفورا نوربخش

• انتشارات نيلوفر, 1383

مژده دقيقي -  تريبون فمينيستي ايران: يكشنبه 14 تير 1383 – 4 ژوئيه 2004

« اكنون كه زنان قلم به دست گرفته‌اند و مي‌نويسند, نبايد سعي كنند تا خود را با معيارهاي ادبي متداول, كه به احتمال قوي مردانه است, منطبق كنند. بلكه بايد معيارهاي ديگري از آن خود فراهم كنند؛ بايد زبان را بازسازي كنند تا سيالتر شود و قابليت آن را داشته باشد كه با ظرفيت بيشتري به كار گرفته شود.»

(به نقل از ويرجينيا وولف در پيشگفتار مترجم, ص 9)

 

علاقمندان آثار ويرجينيا وولف احتمالاٌ كم يا بيش با تاريخچة تبديل سخنراني وولف دربارة زن و داستان به كتاب اتاقي از آن خود آشنا هستند. پيشگفتار جامع مترجم بر اين كتاب راهنماي بسيار خوبي در زمينة نحوة شكل‌گيري اين اثر است. ولي مهم تر از تاريخچة نگارش كتاب اين است كه «اتاقي از آن خود سرآغاز يك جريان فكري بسيار انقلابي است كه به طور كلي نظريه‌پردازي فمينيسم و به طور خاص نقد ادبي فمينيسم را شكل مي‌دهد. اگرچه مسئله زن و محروميت هاي فردي و اجتماعي او پيش از وولف و طي قرون متمادي مطرح مي‌شود, وولف اولين كسي است كه محروميت هاي زن و مشكلات او را در تقابل با گفتمان هاي غالب و پيش‌فرض ها بررسي مي‌كند. وولف و اتاقي از آن خود مرحله‌اي تازه از فمينيسم را آغاز مي‌كنند.» (پيشگفتار مترجم, ص 18)

 

ويرجينيا وولف در كتاب اتاقي از آن خود داستان سفرش به شهر خيالي آكسبريج را روايت مي‌كند و لا به لاي اين روايت, با زباني جذاب و بازيگوش و سرشار از اشاره و كنايه, داستان زندگي زنان سرزمين خود را بازمي‌گويد و با زيركي شرايط زندگي آنها را مي‌كاود.

 

«از فكر آن همه زن كه سال از پسِ سال كار مي‌كردند و برايشان دشوار بود كه دو هزار پوند روي هم بگذارند, و نهايت تلاششان را مي‌كردند كه سي‌هزار پوند جمع كنند, سخت برآشفتيم و فقر شرم‌آور جنسيت خود را تحقير كرديم. پس مادران ما چه مي‌كردند كه هيچ ثروتي نداشتند تا براي ما باقي بگذارند؟ دماغشان را پودر مي‌زدند؟ ... مادرِ مري شايد در اوقات فراغت آدم تن‌پروري بود (او از كشيش كليسايي سيزده بچه داشت), اما اگر چنين بود, زندگي سرخوشانه و بي‌بندوبارش رد بسيار كمرنگي از لذت بر چهره‌اش باقي گذاشته بود.» (ص 45)

 

وولف با هوشمندي به ترسيم شرايط حاكم بر زندگي زنان در انگلستان در اعصار مختلف و امكان خلاقيت هنري آنان مي‌پردازد. خواهري خيالي براي شكسپير خلق مي‌كند و در روايتي جذاب از زندگي او, امكان فعاليت هنري را براي زنان در قرن شانزدهم بررسي مي‌كند. سپس به روي آوردن زنان به نوشتن در قرن هاي بعد مي‌پردازد, به ويژه به درخشش رمان‌نويسان زن در انگلستان در پايان قرن هجدهم و ظهور نويسندگاني چون جين آستن, خواهران برونته و جورج اليوت. به اعتقاد وولف, ظهور زنان نويسندة طبقة متوسط بي‌مقدمه و دليل نيست؛ فراهم آمدن شرايط اجتماعي مناسب‌تر از قبيل برخوردار شدن از حق كار و مالكيت و حق رأي, و جسارت زنان نويسندة اعصار قبل راه را براي فعاليت آنها باز كرده است. وولف بر اين باور است كه استقلال اقتصادي شرط اولية فراهم آمدن امكان فعاليت هنري و آفرينش است. بدون «اتاقي از آن خود» و «پانصد پوند در سال» مجالي براي نوشتن فراهم نمي‌شود.

 

وولف در سراسر كتاب به دنبال پاسخ است: چرا زنان فقيرتر از مردان‌اند؟ زنان در چه شرايطي زندگي مي‌كردند كه در خلق ادبيات و هنرها نقشي نداشتند؟ چه شرايطي براي خلق آثار هنري لازم است؟ چه دليلي وجود دارد كه مردان, كه صاحب پول و قدرت‌اند, در برابر جنسيت زن خشمگين‌اند؟ او را حقير مي‌شمارند ولي قادر به مهار خشم خود نيستند؟ آيا اعتماد به نفس مردان ناشي از حقير شمردن زنان نيست؟

 

«در طي همة اين قرن ها , زنان چون آينه‌هايي عمل كرده‌اند كه قدرتي جادويي و خوشايند دارند و مي‌توانند قامت مرد را دو برابر اندازة واقعي‌اش نشان بدهند. بدون اين قدرت, زمين احتمالاٌ هنوز باتلاق و جنگل بود. ... آينه هر استفاده‌اي هم كه در جوامع متمدن داشته باشد, باز هم لازمة اعمال قهرمانانه و قاهرانه است ... اين امر تا حدودي نياز مردان را به زنان توضيح مي‌دهد. و همين‌طور بي‌شكيبي مردان را در برابر انتقاد زنان؛ ... زيرا اگر زن زبان به گفتن حقيقت باز كند, قامت درون آينه كوچك مي‌شود, صلاحيتش براي زندگي از بين مي‌رود.» (ص63 و 64)

ويرجينيا وولف در كتاب اتاقي از آن خود روند نوشتن زنان را در دوره‌هاي مختلف دنبال مي‌كند و حاصل كار او روايت ظلمي است كه در سراسر جهان بر زنان رفته است و مي‌رود. حقايقي كه در اين كتاب بيان مي‌شود درك بسياري از رفتارهاي مردان و شرايطي را كه براي زنان ايجاد كرده‌اند آسان مي‌كند. اين بيانية نقد ادبي فمينيستي به بسياري از پرسش ها دربارة نوشتن زنان پاسخ مي‌دهد و مي‌تواند به‌ويژه براي زنان داستان‌نويس راهگشا باشد.

 

من واقعا متاسفم!

زنان ايران، 12 تير 83:

فوروم سازمانهاي غيردولتي زنان منطقه آسيا پاسفيک براي اجلاس پکن+ که با سخنراني منيژه حکمت و نمايش فيلم "زندان زنان" ساخته او شروع شده بود، در دومين روز کاري خود ميز دو برنامه با مشارکت زنان ايراني داشت. با اين همه و با وجود تعداد نسبتا زياد نمايندگان سازمانهاي غيردولتي زنان ايراني که در فوروم سازمانهاي غيردولتي منطقه آسيا پاسفيک در بانکوک شرکت کرده اند، تعداد کمي از برنامه ها با شرکت نمايندگان ايران به اجرا در مي آيد. به عنوان مثال ميزان مشارکت نمايندگان کشور کوچک فيجي از ميزان مشارکت نمايندگان ايران در موضوعات مختلف بيشتر است.

منيژه حکمت در سخنراني افتتاحيه گفت: اين فيلم اداي ديني است به همه زنان فعال در دنيا و همينطور زنان زنداني.

وي همچنين افزود: براي تهيه اين فيلم 2 سال تحقيق کرديم، يک سال ساخت آن طول کشيد و يک سال و نيم در توقيف بود.

حکمت در بخشي از سخنان خود گفت: من يک فيلم مستند درباره سازمانهاي غيردولتي در ايران ساختم و در جريان آن فهميدم که بيشتر آنها سازمان دولتي هستند و نه سازمان غيردولتي و به همين دليل مردم در کار با آنها مشارکت نمي کنند.

سخنان حکمت با اعتراض صفاوردي، يکي از نمايندگان شبکه سازمانهاي غيردولتي زنان در بيرون از سالن مواجه شد. او با عصبانيت به حکمت گفت: من واقعا متاسفم! شما با اين سخنرانيتان تمام ملتمان را زير سئوال برديد. من سالها خارج از کشور زندگي کرده ام و معتقدم اينجوري که در ايران مي شود حرف زد و فيلم ساخت در هيچ جاي دنيا نمي شود!

همچنين پنجشنبه گذشته در دومين روز فوروم، پانلي با عنوان " زنان آسيايي در جوامع مسلمان: چشم اندازها و چالش ها" برگزار شد.

در اين نشست، فريدا شهيدا از پاکستان با طرح اين سئوال که چرا همواره در تقسيم بندي عنوانها و نگاه برنامه ريزان کنفرانسها، به گونه اي است که مسائل زنان مسلمان را به گونه اي جداگانه مي نگرند و به اين ترتيب، آنها را که مثل باقي زنان مشکل اشتغال، خانه هاي امن، بهداشت و...دارند از زنان ديگر جدا مي کنند، سخنراني خود را شروع کرد.

او که اداره کننده "شرکتگاه"، يکي از بزرگترين و قديمي ترين سازمانهاي زنان پاکستان است پس از تحليل اين موضوع و آثار و نتايج آن خاطر نشان کرد: زنان مسلمان کشورهاي مختلف و متعلق به طبقات اجتماعي و اقتصادي متفاوت مسائلي متفاوت دارند.

وي در بخش ديگري از سخنان خود گفت: گفت: سازمانهاي حقوق بشر درصورتي که انحصارا بر نقض حقوق بشر به وسيله دولتها تمرکز کنند و نقض حقوق بشر به وسيله بنيادگرايان را ناديده بگيرند، ممکن است به نفوذ بيشتر بنيادگرايان کمک کنند.

سخنران ديگر اين نشست، محبوبه عباسقلي زاده از ايران بود که متن سخنراني او را مي توانيد در اينجا بخوانيد. همچنين رشدان شعيب از مالزي و شهناز کيماز از ترکيه نيز در اين نشست سخنراني کردند.

پس از آن يکي از کارگاههاي فوروم با موضوع "زن و رسانه" برگزار شد که در آن دو روزنامه نگار ايراني، تجربيات خود را از کار در مطبوعات و فضاي اينترنتي بيان کردند.

فريبا داوودي مهاجر در سخنان خود با عنوان "روزنامه نگاران زن و مطبوعات زنان در ايران" ضمن ذکر تاريخچه اي از فعاليت هاي مطبوعاتي زنان در ايران، از فرهنگ مردسالار به عنوان مانع پيشرفت زنان در کار روزنامه نگاري ياد کرد.

او گفت: تمام تلاشهاي ما براي اينکه بتوانيم آنچه مي خواهيم درباره مسائل زنان بنويسيم بدون اينکه نظازت نهايي مردان را داشته باشد، در هيچ کجا مطلوب به نظر نمي رسد.

ليلا موري نيز از تجربيات زنان ايراني در سايتها و وبلاگهاي مربوط به زنان ياد کرد. وي آزاد بودن و فرار از سانسور و همچنين ارزاني و سادگي نسبي را از دلايل گرايش روزنامه نگاران زن ايراني به فعاليت در محيط اينترنت دانست و مشکلات مالي، فيلترينگ و ازار و اذيت جنسي را از مشکلات زنان در فضاي مجازي برشمرد.

گفتني است اجلاس پکن+ 10 که ده سال پس از برگزاري کنفرانس جهاني زن در پکن، قرار است اسفندماه آينده در شهر نيويورک برگزار شود، يک کنفرانس بين المللي است که در آن نتايج و ميزان پيشرفت کشورها در زمينه حقوق زنان براساس سند پکن سنجيده مي شود.

برای ديدن برنامه کامل فوروم آسيا پاسفيک اینجا را کلیک کنید.

 

7 درصد از كاركنان وزارت نيرو را بانوان تشكيل مي‌‏دهند 

شنبه 13 تير 1383- 3 ژوئيه 2004

ششمين گردهمايي مشاوران و زنان شاغل در وزارت نيرو در مجتمع كوثر اردبيل برگزار شد.

به گزارش خبرنگار ايلنا, در اين گردهمايي كارگر نجفي, مشاور وزير نيرو در امور زنان, با اشاره به اينكه 7 درصد از يكصد و ده هزار نفر از كاركنان وزارت نيرو را بانوان تشكيل مي‌‏دهند, هم انديشي، انتقال تجارب و ارايه آموزش‌‏هاي جديد براي بالا بردن هر چه بيشتر كارآيي بانوان شاغل در وزارت نيرو را از جمله اهداف برگزاري اين گردهمايي خواند.

در اين گردهمايي, امرالهي, قائم مقام وزير نيرو, با اشاره به پيشرفت‌‏هاي علمي زنان جامعه به ويژه در عرصه‌‏هاي علمي و استخدام زنان توانمند در اكثر بخش‌‏هاي وزارت نيرو، كاركنان زن اين وزارتخانه به بهره‌‏گيري از زند‌‏گاني حضرت فاطمه زهرا (س) در شعونات شغلي و خانوادگي خويش فراخواند.

 

گزارش هاي شگفتي آفرين از حکايت گل و بلبل بودن وضعيت زنان ايران!

تريبون فمينيسيتي ايران- شنبه 13 تير 1383- 3 ژوئيه 2004

هيئت ايراني در اجلاس وزرا و نمايندگان زن آسيا و اقيانوسيه از گل و بلبل بودن وضعيت زنان ايران گزارش داده است! در اين اجلاس درباره مساله جمعيت و توسعه، بهداشت باروري زنان، كنترل و مهار خشونت عليه زنان صحبت شده است.

عشرت شايق، نماينده‌ي مردم تبريز وعضو فراكسيون زنان مجلس در گفت و گو با ايسنا گفته است: در دومين اجلاس در خصوص مساله جمعيت و توسعه، بهداشت باروري زنان، كنترل و مهار خشونت عليه زنان صحبت شد. توجه به زنان سالخورده و ايجاد شاخص‌ها در پيشرفت درآمد براي آنها، حفظ صيانت از دختران جوان از ديگر موارد عنوان شده در بيانيه بود. كشورهاي شركت كننده در اين اجلاس متعهد شدند كه امنيت و حقوق زنان كارگر را نيز تامين كنند.شايق افزوده: ايران در مورد برخي از مسايلي كه مطرح مي‌شد؛ با مشكل آن چناني روبرو نيست، در حالي كه مشخص بود كشورهاي ديگر در مورد زنان سالخورده با معضل بزرگي روبرو هستند و يا در خصوص دختران جوان و تجارت زنان با مشكل مواجه شده‌اند. در حالي كه كشور ما در اين باره مصونيت خاصي دارد و توانست در اين رابطه گزارش‌هاي خوبي به اجلاس ارايه دهد.

طبق گفته شايق گزارشي که از سوي اين هيئت در ديدار بازنان ساير کشورها و مشاور زنان استراليا داده شده است آن ها را به تعجب واداشته است: حضور فعال دختران ايراني در سطوح دانشگاهي از جمله گزارش‌هايي بود كه در اين زمينه از ما خواسته شد آمار موجود در اين باره را همراه با عملكرد عيني در اختيار آنها قرار دهيم و حتي براي آنها علامت سوال ايجاد شده بود كه آيا ايران از اين حد استاندارد بالا رفته يا خير؟

در مورد حمايت از زنان در ايران از سوي سازمان بهزيستي، گزارش ما براي مشاور زنان استراليا بسيار جالب بود. حتي تعداد حضور زنان در مجلس ايران را قابل توجه مي‌دانستند و عنوان مي‌كردند كه ما 100 سال در اين خصوص كار كرده، ولي هنوز به آن چه مي‌خواستيم، نرسيده‌ايم، ولي شما در ايران بعد از 25 سال ثمره كار بسيار خوبي به دست آورده‌ايد.

 

عضو فراكسيون زنان مجلس، از تشكيل چند كميته در حاشيه اجلاس خبر داده است از جمله كميته‌هايي كه تشكيل شده است كميته زنان و مسايل اقتصادي و قدرت رهبري زنان و كميته زنان و بودجه ملي بوده است که نماينده تبريز در كميته زنان و بودجه ملي حضور دارد . ارائه گزارش در اين کميته هم موجب شگفتي ديگران شده است: گزارش كاري كه در ارتباط با بودجه خاص مركز مشاركت زنان كشور مي‌داديم يا تعلق بودجه زيادي از بودجه سالانه كشور به كاركنان زن، باعث تعجب آنها شده بود.

 

اين تعجب براي بي اطلاعان تمام شدني نبوده است.. شايق در ادامه گفتو گو با ايسنا گفته است: در حاشيه اجلاس با هيات‌هاي ويتنام، اندونزي و قرقيزستان ديدار و گفت‌وگو داشتيم و زماني كه از جايگاه زن ايراني در بخش‌هاي مختلف براي آنها گفت‌وگو مي‌شد، آنها متعجب مي‌شدند و حتي شيوه برگزاري انتخابات و نحوه ورود زنان به مجلس و عضويت آنها در فراكسيون‌‌ها و كميسيون‌ها برايشان جالب بود.

وي در پايان با اشاره به سه بار اصلاح بيانيه اين اجلاس از سوي ايران گفته است : به خواست ايران مواردي از بيانيه سه بار مورد اصلاح قرار گرفت و تنها كشوري كه فعالانه به جريان بيانيه اصلاحيه مي‌زد، ايران بود، چرا كه در برخي از موارد از جمله به رسميت شناختن فحشا، خواهان حمايت دولت‌ها بودند، در حالي كه در ايران چنين مواردي مصداق نداشته، اما براي ساير كشورها امري عادي بود. بنابراين ما در برابر برخي از موارد بيانيه مقاومت كرديم و حتي در مورد رعايت اصول اخلاقي و تنظيم خانواده، كنترل منظم مواليد، چيزهايي به بيانيه اضافه كرديم.

 

در حاشيه‌ي اين اجلاس كميته‌ي دائمي زنان نيز تشكيل شده است كه به گفته شايق اين كميته قبلا هم وجود داشت و يكي از نمايندگان مرد دوره ششم، دكتر وحيدي، عضو و نماينده ايران در آن كميته بود اما در اين دوره به انتخاب هيات اعزامي ايران عشرت شايق به عنوان نماينده‌ي دائمي انتخاب شده است.

 

هشت درصد کاهش داوطلبان دختر آزمون سرارسري در خوزستان

به گزارش سرويس علمي ـ پژوهشي ايسنا و به نقل از روابط عمومي استانداري خوزستان، امسال 109 هزار و 863 داوطلب در استان خوزستان به رقابت مي‌پردازند كه از اين تعداد «خانم‌ها 68 هزار و 254 نفر و آقايان 41 هزار و 609 نفر را به خود اختصاص داده‌اند. در اين ميان خانم‌ها با 60 درصد كل شركت‌كنندگان نسبت به سال گذشته هشت درصد كاهش داشته‌اند. »

لالي با 801 نفر كمترين و اهواز با 32 هزار و 568 نفر بيشترين شركت كننده را دارا هستند. رشته علوم انساني، 35 هزار و 370 نفر بيشترين و رشته هنر با هشت هزار و 821 نفر كمترين داوطلب را داشته است.

 

مطالب سياسي و اجتماعي زنان بيش از مسائل فرهنگي آنان بروز دارد

يكشنبه 14 تير 1383 – 4 ژوئيه 2004

خبرگزاري فارس: آمار منتشر شده توسط مركز اطلاعات و آمار شوراي فرهنگي - اجتماعي زنان نشان مي‌دهد 26 روزنامه سراسري كشور در مطالب خود در خردادماه سال جاري، به مسائل سياسي و اجتماعي زنان بيش از مسائل فرهنگي آنان توجه داشته‌اند.

به گزارش خبرگزاري فارس، نتيجه اين تحليل و بررسي حاكيست از مجموع كل مطالب روزنامه‌ها درباره زنان، موضوع آسيب‌هاي اجتماعي در رتبه اول است كه در بين مسائل موجود در حوزه آسيب‌هاي اجتماعي، موضوع‌هاي «قتل و جنايت» و «فساد و فرار»، بيشترين حجم اخبار مربوط به زنان را به خود اختصاص داده‌اند.
همچنين نتيجه نشان مي‌دهد 29 درصد از 2 هزار و 100 مطلب چاپ شده درباره زنان در خردادماه سال جاري به اخبار و مطالب مطلوب و 52 درصد به اخبار و مطالب نامطلوب درباره زنان اختصاص داشته است.
همچنين درباره موضوع كلّي فرهنگ، 30 درصد به موضوع ديدگاه‌ها و نظرات، 27 درصد به موضوع تئاتر، سينما و موسيقي، 27 درصد به موضوع فرهنگ و ادب، 8 درصد به موضوع ارزش‌هاي ديني، 5 درصد به موضوع هنرهاي تجسمي و تنها دو درصد به موضوع فرهنگ عمومي اختصاص يافته است.
ديگر اينكه بالاترين عنوان‌هاي خبري مربوط به زنان در مطبوعات خردادماه به اخبار مربوط به برگزاري جلسات محاكمه شهلا جاهد به اتهام قتل همسر ناصر محمدخاني با 156 خبر و اخبار مربوط به انتصاب نفيسه فياض‌بخش به رياست فراكسيون زنان مجلس تنها با 19 مورد بوده است.
گفتني است متن كامل اين تحليل در صفحه اول سايت مركز اطلاعات و آمار شوراي فرهنگي - اجتماعي زنان با آدرس
www.iranwomen.org قابل دسترسي است.
 

سيماي زن در سيما (15)

تلويزيون شخصيت زنان را در چهره زيبا و رانندگي خلاصه مي‌كند

يكشنبه 14 تير 1383 – 4 ژوئيه 2004

خبرگزاري فارس: يك روانشناس گفت: در مجموعه‌هاي تلويزيوني حداكثر رشد شخصيتي و اجتماعي زنان در رانندگي با ماشين‌هاي مدل بالا و سرعت غير مجاز شناسانده مي‌شود يا بر زيبايي چهره آنها تاكيد مي‌شود.

 

امير محمد پيام، كارشناس ارشد روانشناسي و روزنامه‌نگار در گفت‌و‌گو با خبرگزاري فارس در پاسخ به اين سوال كه جايگاه اجتماعي و موقعيت زنان را در مجموعه‌هاي تلويزيوني چه طور ارزيابي مي‌كنيد، گفت: آنچه طي سالهاي اخير در مجموعه‌هاي تلويزيوني مشاهده شده، بيانگر اين است كه به زنان در چند نگرش و جايگاه توجه شده است:

1_ زنان عامي: چنين زناني در سريال‌ها اغلب مشغول غيبت، صحبت كردن با تلفن در مورد كارهاي روزمره يا رويدادهاي محله، فاميل و يا نصحيت كردن نوجوانان و بچه‌ها.

2_ زنان تحصيلكرده: اين دسته از دختران و زنان نيز اگرچه تحصيلات عاليه دارند، اما بيشتر مواقع درگير يك ماجراي عمومي يا مشكلات خانوادگي هستند.

3_ زنان شاغل: زناني كه در سريالهاي تلويزيوني شاغل هستند در دو دسته مورد توجه قرار مي‌گيرند: الف، زنان سرپرست خانواده كه اغلب شخصيت آنها به پدر و مردان نزديك شده است و از زن بودن فقط بغل كردن بچه‌ها و ابراز محبت به آنها يا زحمت مادر يا پدر پير خود را كشيدن، به نمايش درمي‌آيد.

زنان مدير يا پزشك: اين گروه از زنان نيز معمولا با غروري بي مورد در محل كار خود خشن هستند و اغلب نيز با شوهرانشان در منزل مشكل پيدا مي‌كنند.

معاون طرح و برنامه جمعيت مبارزه با اعتياد در پاسخ به اين سوال كه آيا تعريفي كه از زن در مجموعه‌هاي تلويزيوني ارائه شده، تعريفي واقع‌گرايانه است يا خير، گفت: آنچه اين‌روزها در مجموعه‌هاي تلويزيوني در تعريف زن ارائه مي‌شود، بيشتر شباهت به تعريفي دارد كه مردان از زنان ارائه مي‌دهند.

از طرف ديگر، هنگامي كه زنان تهيه كننده و كارگردان مي‌خواهند در مقام دفاع از حقوق زنان نقش زني را در مجموعه‌اي متفاوت بيان كنند، معمولا اين شخصيتها به قهرمان و غير قابل باور بودن پهلو مي‌زند، اگر چه در مقابل افراط بروز تفريط محتمل و منطقي است.

وي افزود: متاسفانه مجموعه‌هاي طنز نگاه بدتري نسبت به زنان دارند. در اين مجموعه‌ها زنان در اكثر مواقع بيكار، افاده‌ا‌ي و تنها به فكر تشريفات و دائم مشغول به سركوب ديگران يا مجادله با زنان ديگر هستند. در هيچ يك از اين مجموعه‌ها زنان حضوري بيرون از خانه ندارند و اين مردان هستند كه هر شب با بازگشت از محل كار ماجراي طنز را اغلب اوقات با كج فهمي يا ساده لوحي خانم‌ها شروع مي‌كنند.

پيام خاطر نشان ساخت: در اكثر اين مجموعه‌هاي تلويزيوني دختراني كه وارد داستان مي‌شوند بعد از چند قسمت ازدواج مي‌كنند يا اساساً با موضوع ازدواج وارد داستان مي‌شوند.

وي تاكيد كرد: حداكثر رشد شخصيتي و اجتماعي زنان در رانندگي با ماشين‌هاي مدل بالا و سرعت غير مجاز شناسانده مي‌شود.يا بر چهره زيبايي صورت آنها تاكيد مي‌شود، مثل مجموعه تلويزيوني‌اي كه چندي پيش به بهانه هندي بودن شخصيت و مجاز بودن وي در گريم غير معمول، نيمي از پلان‌ها را روي صورت آن دختر هندي زوم كرده بود.

كارشناس روانشناسي درباره اين كه تا چه حد در تلويزيون به دغدغه‌هاي واقعي زنان پرداخت شده، گفت: اگر دغدغه‌هاي زنان را چنانچه رقابت با مردان تعريف كنيم، شايد بتوان گفت كه در برخي از مجموعه‌ها به آنها پرداخته نشده است، اما اگر دغدغه‌هاي زنان را به معناي واقع در نظر بگيريم به جز چند سريال مانند مجموعه‌اي كه توسط كمال تبريزي پيرامون مساله دختران فراري ساخته شد يا مجموعه داستاني كيف انگليسي و يا سريال اميركبير به شخصيت موثر زنان و يا دغدغه‌هاي اصلي آنها چه در خانه و چه در عرصه‌هاي سياسي، فرهنگي و اجتماعي اشاره چنداني نشده است.

انتهاي پيام/

 

سيماي زن در سيما ( 16)

شخصيت زنان در تلويزيون واقع‌گرايانه نيست

يكشنبه 14 تير 1383 – 4 ژوئيه 2004

خبرگزاري فارس: اكرم جودي نعمتي، عضو هيات علمي دانشگاه امام صادق گفت: مجموعه‌سازان در سريال‌هاي تلويزيوني به جاي استفاده از جذاببيت‌هاي كاذب در پرداخت شخصيت زنان مي‌توانند از واقعيت‌ها استفاده كنند.

اكرم جودي نعمتي، عضو هيات علمي دانشگاه امام صادق و دكتراي ادبيات فارسي در گفت‌و‌گو با خبرگزاري فارس در پاسخ به اين سوال كه جايگاه اجتماعي و موقعيت زنان را در مجموعه‌هاي تلويزيوني چه طور ارزيابي مي‌كنيد، گفت: با نگاهي كلي به سريال‌هاي تلويزيوني متوجه مي‌شويم كه مجموعه‌سازان از جذابيت‌هاي كاذب بهره مي‌برنند تا از سريال‌ها استقبال بيشتري شود. به عنوان نمونه در سريال ملاصدرا تصويري كه از زنان دربار شاه عباس صفوي ارائه شده بود، چندان با زنان آن دوره مطابقت نداشت.
جودي در ادامه گفت: جذابيت را رد نمي‌كنم، چرا كه يكي از فاكتورهاي جذب مخاطبان است. البته ما مي‌توانيم بدون استفاده از اين نوع جذابيت‌ها سريال‌هاي مناسبي بسازيم، همچون سريال گوهر كمال كه بعد از سال‌ها مجدداً روزهاي جمعه از شبكه اول سيما پخش مي‌شود. در اين سريال علاوه بر اين كه عباس رنجبر، كارگردان از جاذبه‌هاي كاذب استفاده نكرده، بلكه به زيبايي زنان چادري را نشان داده است.
وي در ادامه تاكيد كرد: ما در تلويزيون كمتر شاهدنقش‌هاي مثبت و فعال از زنان چادري بوده‌ايم و افراد چادري در اكثر مواقع نقش محدودي را بازي مي‌كنند و در اين زمينه كمتر تنوع ديده مي‌شود.
جودي افزود: البته در مجموعه دوران سركشي، لادن مستوفي بازي خوبي از يك زن چادري را نشان داده است كه نقشي مثبت و پيام رسان است.
وي با اشاره به سريال‌هاي اميركبير، مريم مقدس، كيف انگليسي و... گفت: در اين مجموعه‌ها زنان نقش‌هاي خوبي را ايفا كردند و جايگاه زنان به درستي پرداخت شده است.
وي اشاره به حضور زنان در مجموعه‌هاي طنز تلويزيون كرد و گفت: اگر در اين مجموعه‌ها زنان جايگاه حقيقي خود را ندارند، مردان هم همين طور هستند، برعكس در مجموعه‌هاي طنزي كه اشل بالايي دارند، زنان هم حضور موثري دارند.
جودي در پاسخ به اين سوال كه تا چه حد به دغدغه‌هاي واقعي زنان در تلويزيون پرداخت شده، گفت: متاسفانه هنوز حضور اجتماعي زنان در جامعه از طرف مردان باور نشده است، در حالي كه رسانه صدا و سيما در اين زمينه مي‌تواند، كارهايي ارائه دهد.
وي افزود: در سريال‌ها زماني كه زنان شاغل نشان داده مي‌شود، كمتر بار سنگين مسووليت‌هاي خانوادگي در كنار مسائل اجتماعي به تصوير كشيده مي‌شود و مجموعه‌سازان مي‌توانند در اين زمينه مانور دهند.
انتهاي پيام/