زنان - يك شنبه 10 خرداد 1383- 30 مه  2004

 

 

نمايش 30 فيلم كوتاه برگزيده در جشنواره كنفرانس انجمن مطالعات ايراني با تم مردم كردستان و مسائل زنان

يك شنبه 10 خرداد 1383- 30 مه  2004

راديو فردا (بهنام ناطقي): دو درونمايه اصلي فيلم‌هاي برگزيده برنامه امسال کنفرانس انجمن بين المللي مطالعات ايراني، The International Society for Iranian Studies كه از روز گذشته در واشنگتن آغاز به كار كرد، زندگي و فرهنگ مردم کردستان ايران و همچنين مسائل و حقوق زنان در ايران است که در حدود نصف 30 فيلمي که در اين جشنواره گنجانده شده به آن اختصاص يافته است. آقاي جمشيد اکرمي، فيلمشناس ومنتقد برجسته، استاد دانشگاه کلمبيا، نيويورک، در مصاحبه با راديوفردا مي گويد از همان اول ما تصميم گرفتيم از نمايش فيلم‌هائي که معمولا در سينماها امکان نمايش آنها هست، دوري کنيم. يکي از هدف‌ها اين بود که اساتيد و scholar هائي که چه ايراني و چه آمريکائي مي‌آيند به اين کنفرانس، با فيلم‌هائي آشنابشوند که مي‌توانند درفضاهاي دانشگاهي نمايش داده شوند و فکر کرديم اين خودش يک خدمتي مي‌تواند باشد به سازنده‌هاي اين قبيل فيلم‌ها که همانطور که مي‌دانيد، معمولا راهي به بازارهاي تجارتي فيلم ندارند

 

مصاحبه راديوفردا با سيمين بهبهاني در حاشيه کنفرانس سه روزه مرکز پژوهش‌هاي ايران در واشنگتن

در حاشيه جلسات سه روزه مرکز پژوهش هاي ايران در واشنگتن، سيمين بهبهاني، شاعر غزلسرا، به راديوفردا مي گويد که موفقيتي که با بردن جايزه نوبل صلح نصيب نصيب خانم شيرين عبادي شد، توجه اين کنفرانس را به طور طبيعي به طيف زن جلب کرد، در عين اينکه زنان روز به روز در راه تکامل هستند، و همانطور که مي بينيم زنان ايران در راه گرفتن حقوق برابر با مردان گام بر مي دارند. وي مي افزايد که از طرفي چنين جوايزي يک سري توانايي ها و مصونيت هايي به اشخاص مي دهد که در موضع برتري قرار بگيرند، و اين برتري موجب مي شود که توقعات هم از آنها بيشتر شود.

پريچهر فرزام، مصاحبه سيمين بهبهاني (واشنگتن)

 

 

 

تنها كانديداي‌ زن‌ در انتخابات‌ هيات‌ رييسه‌ راي‌ نياورد

اقبال‌ اندك‌ زنان‌ در مجلس‌ هفتم‌

يك شنبه 10 خرداد 1383- 30 مه  2004

گروه‌ سياسي‌، خبرنگار پارلماني‌ «اعتماد»: انتخابات‌ هيات‌ رييسه‌ موقت‌ مجلس‌ هفتم‌ روز گذشته‌ با انتخاب‌ غلامعلي‌ حداد عادل‌ به‌ رياست‌ آن‌ برگزار شد. غلامعلي‌ حدادعادل‌ از ميان‌ 206 نماينده‌ حاضر در جلسه‌ با 196 راي‌ به‌عنوان‌ رييس‌ مجلس‌ انتخاب‌ شد و كانديداي‌ رقيب‌ وي‌ حسن‌ سبحاني‌ با كسب‌ 55 راي‌ از راهيابي‌ به‌ هيات‌ رييسه‌ بازماند.

حضور كم‌رنگ‌ زنان‌

در اولين‌ گام‌ها در انتخاب‌ هيات‌ رييسه‌ نگرش‌ مجلس‌ هفتم‌ به‌ زنان‌ نگرشي‌ حذفي‌ به‌ نظر مي‌رسيد و آنان‌ سهمي‌ براي‌ حضور زنان‌ در هيات‌ رييسه‌ قايل‌ نشده‌ بودند و ظاهرا خود زنان‌ نيز تحركي‌ در اين‌ زمينه‌ نداشته‌ و از سوي‌ خبرنگاران‌ پارلماني‌ مورد پرسش‌ واقع‌ نشدند.

در جلسه‌ علني‌ روز گذشته‌ رفعت‌ بيات‌ به‌ هنگام‌ كانديداتوري‌ براي‌ انتخاب‌ منشي‌ هيات‌ رييسه‌ از ميان‌ 282 نماينده‌ حاضر تنها موفق‌ به‌ كسب‌ 30 راي‌ شد و هنگامي‌كه‌ براي‌ كارپردازي‌ مجلس‌ مجددا كانديداتوري‌ خود را اعلام‌ كرد تنها پنج‌ راي‌ اخذ كرد، يعني‌ از ميان‌ 11 زن‌ نماينده‌ در اين‌ دوره‌ نيز نتوانست‌ راي‌ موافق‌ را كسب‌ كند.

الهام‌ امين‌زاده‌، نماينده‌ تهران‌ كه‌ از سوي‌ خبرنگار ما در اين‌ زمينه‌ مورد پرسش‌ قرار گرفت‌ گفت‌: ان‌شاءالله‌ براي‌ هيات‌ رييسه‌ دايم‌ برنامه‌ داريم‌.

وي‌ افزود: «مقدمات‌ تشكيل‌ فراكسيون‌ زنان‌ فراهم‌ شده‌ است‌ و بزودي‌ وظايف‌ آن‌ مشخص‌ خواهد شد.»

بي‌توجهي‌ به‌ زنان‌ از سوي‌ نمايندگان‌ در انتخابات‌ هيات‌ رييسه‌ مورد انتقاد برخي‌ نمايندگان‌ قرار گرفت‌. كمال‌ دانشيار، نماينده‌ ماهشهر، محمدمهدي‌ شاهرخي‌، نماينده‌ پلدختر و حسينعلي‌ قاسم‌زاده‌، نماينده‌ بابل‌ هر يك‌ جداگانه‌ به‌ اين‌ امر معترض‌ شدند. دانشيار گفت‌: ما هم‌ به‌ عدم‌ حضور خانم‌ها در هيات‌ رييسه‌ انتقاد داريم‌. شاهرخي‌ نيز اظهار داشت‌: انتخابات‌ از قبل‌ برنامه‌ريزي‌ شده‌ بود و در برنامه‌ انتخابات‌ جايي‌ براي‌ حضور زنان‌ ديده‌ نشده‌ بود كه‌ اميدواريم‌ در هيات‌ رييسه‌ دايم‌ به‌ آن‌ توجه‌ شود. قاسم‌زاده‌ نيز تاكيد كرد: انتخاب‌ هيات‌ رييسه‌ از پيش‌ برنامه‌ريزي‌ شده‌ بود.

 

 

78 ميليون زن در سطح جهان به دنبال شغل مي گردند

يك شنبه 10 خرداد 1383- 30 مه  2004

خبرگزاري فارس: سازمان بين‌المللي كار (ilo) به مناسبت روز جهاني زن، با انتشار گزارشي اعلام كرد: نرخ بيكاري زنان در سال گذشته ميلادي 4/6 درصد بوده است كه اين مسئله موجب بيكاري و نبود فرصتهاي مناسب شغلي براي بيش از 8/77 ميليون نفر از زنان جوياي كار شده است.

به گزارش خبرگزاري فارس به نقل از موسسه پژوهشهاي برنامه ريزي و اقتصاد كشاورزي، در گزارش سازمان بين المللي كار ذكر شده است: شمار زنان بطور بي‌سابقه‌اي در بازارهاي جهاني كار افزايش يافته است به طوري كه شصد درصد از 55 ميليون نفر افراد فقير و جوياي كار در جهان را زنان تشكيل مي‌دهند و اين در حالي است كه آنان در مقايسه با مردان با نرخ بيكاري بالاتر و دستمزدهاي پايين‌تري روبرو هستند.

بنا بر اين گزارش در سال 2003، 1/1 ميليارد نفر از جمعيت 8/2 ميليارد نفري كارگري جهان را زنان تشكيل ‌داده‌اند كه اين رقم در مقايسه با ده سال قبل، در حدود 200 ميليون نفر افزايش نشان مي‌دهد،

اين گزارش مي افزايد: در حالي كه رشد انفجار آميز نيروي كار انساني با توانمندي واقعي اجتماعي _ اقتصادي آنان همراه نبوده است اين مسئله منجر به پرداخت دستمزدهاي نابرابر و نامتوازن براي انجام كار يكسان شده است، به عبارت ديگر برابري پرداختها در بازارهاي جهاني كار هنوز دور از دسترس مي‌باشد.

بنا بر اين گزارش از سال 1993 شكاف بين آمار نيروي كار زنان و مردان در تمام مناطق جهان كمتر شده اما ميزان آن در نقاط مختلف، بشدت متغير است. مثلا در كشورهاي در حال توسعه و شرق آسيا در برابر هر صد نفر مرد، به ترتيب 91 و 83 زن مشغول به كار مي‌باشند اما در مناطق ديگر جهان نظير خاورميانه، شمال آفريقا و جنوب آسيا فقط 40 زن در برابر هر صد نفر مرد از نظر اقتصادي فعال هستند.

سازمان بين‌المللي كار همچنين در گزارش خود به اين نكته اشاره نموده است كه از 550 ميليون نفر طبقه كارگري كه با درآمد كمتر از يك دلار بطور روزانه زندگي مي‌كنند، 33 ميليون نفر را زنان تشكيل مي‌دهند، بنابر اين حداقل بايد 400 ميليون فرصت شغلي جديد در جهان ايجاد گردد تا موجب ايجاد اشتغال مولد براي زنان بيكار گردد.

 

اولين گروه پاپ بانوان فردا در تالار وحدت اجرا دارد

يك شنبه 10 خرداد 1383- 30 مه  2004

خبرگزاري فارس: اولين گروه كنسرت پاپ بانوان به سرپرستي اركيده حاجي وندي 11 و ا2 خردادماه ساعت 18 در تالار وحدت اجراي برنامه خواهد داشت.

به گزارش خبرگزاري فارس به نقل از روابط عمومي تالار وحدت، اركيده حاجي وندي متولد 1357 فارغ‌التحصيل موسيقي از دانشگاه سوره، موسيقي را از سن 12 سالگي با ساز سنتور نزد آذر هاشمي در مركز حفظ و اشاعه موسيقي آغازكرده و سپس در رشته موسيقي در دانشگاه سوره و نيز نزد موسيقيداناني چون عليرضا مشايخي، مصطفي كمال پورتراب، وارطان ساهاكيان، افسري و امين شهميري، به ادامه تحصيل پرداخت.

وي از سال 1376 به عنوان خواننده و نوازنده در ضبط و اجراي صحنه‌اي حضور داشته و از سال 1379 سرپرستي و خوانندگي نخستين گروه پاپ بانوان را برعهده داشته است.

گروه موسيقي اركيده پيش از اين آثاري را به صورت كنسرت ويژه بانوان در فرهنگسراي ابن‌سينا، نياوران، تالار فارابي دانشگاه هنر، سيمرغ، مركز قلب تهران و تالار وحدت اجرا كرده است.

 

اشتغال مهمترين دغدغه دختران تحصيلکرده

مشاور استاندار تهران در امور بانوان گفت: اشتغال مهمترين دغدغه دختران تحصيلکرده استان تهران دردهه اخير است وهمچنين سهم زنان از درآمدهاي حاصله درمقايسه با مردان بسيار پايين تر بوده ، به همين جهت تلاشهايي در زمينه توسعه کارآفريني انجام شده است.

به گزارش خبرگزاري مهر ، رضوان نيري  با اشاره به نزديک شدن سالگرد ارتحال امام (ره) ، حضور زنان در عرصه هاي مختلف اجتماعي را مرهون ديدگاههاي نو گرايانه امام دانست وگفت: کسب هويت زنان در فضاي فرهنگي متحجرانه اي که قبل از پيروزي انقلاب برکشور حاکم بود ، تنها مرهون تعريف امام از نقش وجايگاه زن در جامعه است.

وي سياستها ونگرشهاي حاکم بر دولت اصلاحات را گام ديگري جهت حضور پر رنگ ومشارکت اثر گذار زنان در عرصه هاي مختلف جامعه عنوان نمود وافزود: افزايش دو برابري زنان در شوراهاي شهر و روستا ، نرخ رشد 530 در صدي تشکلهاي غير دولتي حوزه زنان ، افزايش مشارکت سياسي و نرخ اشتغال آنان ، نشانگر آهنگ سريع مشارکت  د ردولت اصلاحات است.

وي خاطر نشان کرد: : ارتقاء نرخ پوشش تحصيلي زنان تا 98 در صد ، رشد 62 درصد داوطلبان زن در دوره هفتم نسب به سالهاي ابتدايي مجلس شوراي اسلامي را بايد مويد موجهاي جديد توسعه مشارکتهاي زنان جامعه دانست.

 

 همه فتنه‌‌ها زير سر زن‌هاست

آزاده اكبري – وقايع اتفاقيه

akbari@vaghaye.com

وقتي حميده عدالت از حوزه انتخابيه دشتستان بالاخره وارد مجلس ششم شد، جمع زنان مجلس ششم به 11 نفر رسيد. از اين 11 نفر هيچ‌كدام تحصيلات حوزوي يا پايين‌تر از ليسانس نداشتند. سهيلا جلودارزاده، فاطمه حقيقت‌جو، فاطمه راكعي، وحيده علائي طالقاني، جميله كديور و الهه كولايي از تهران به مجلس راه يافته بودند. شهربانو اماني انگنه از اروميه، فاطمه خاتمي از مشهد، طاهره رضازاده از شيراز و اكرم مصوري‌منش نيز از اصفهان به مجلس آمده بودند. تعداد زنان مجلس ششم سه تا از مجلس پنجمي‌ها كمتر بود.

هرچند اتحاد عقيدتي بين اين 11 نفر در مجلس ششم باعث شد تا كم بودن تعداد زنان كمتر به چشم بيايد. تمامي 11 نفر از سوي گروه‌‌هاي عضو جبهه دوم خرداد حمايت مي‌شدند.

شايد به همين دليل بود كه در ابتدا آنها فكر كردند لزومي به تشكيل فراكسيون زنان نيست.

فاطمه حقيقت‌جو در اين باره گفته بود: «همان طور كه مردان به ما زنان رأي داده‌اند و ما وكيل آنها هستيم، ما نيز به مردان رأي داده‌ايم و آنها وكيل ما نيز هستند. لذا با توجه به تشكيل فراكسيون‌‌هاي حزبي در داخل مجلس، من ترجيح مي‌دهم اگر طرحي درمورد حقوق زنان دارم آن را به فراكسيون خود ببرم تا نظر نمايندگان اعم از زن و مرد نسبت به آن جلب شود». (1)

اما با گذشت چهار ماه از آغاز كار مجلس ششم نظر زنان نماينده تغيير كرد. شايد چون در اين چند ماه آنها جدال نمايندگان مرد همفكر خود را بر سر طرح‌هايي همچون اعزام دانشجويان دختر مجرد به خارج از كشور براي تحصيل ديده بودند، به اين فكر افتاده بودند. از سوي ديگر فراكسيون‌هاي رنگارنگي مثل فراكسيون پنبه يا فراكسيون نمايندگاني كه در منطقه آنها پسته كاشته مي‌شود آنها را به فكر فرو برد. اين 11 زن نماينده نيمي از جمعيت كشور بودند و نبود فراكسيون زنان عملاً حق زنان را تضييع مي‌كرد. سهيلا جلودارزاده كه تجربه حضور در مجلس پنجم را نيز داشت، درباره ضرورت تشكيل اين فراكسيون گفت: «فراكسيون زنان كه با شركت همه نمايندگان زن كار رسمي خود را شروع كرده بنا دارد با ارائه طرح‌‌ها و لوايح مناسب، شرايط فرهنگي، اجتماعي و اقتصادي خوبي را براي زنان كشور فراهم كند». (2)

در سال‌هاي بعدي كار فراكسيون زنان، آنها با بسياري از نهادهاي مربوط به امور زنان به گفت‌وگو نشستند. ارتباطاتي با قوه قضائيه برقرار كردند و سعي كردند به مناطق محروم كشور سفر كنند. كار اين فراكسيون به جايي رسيد كه جلودارزاده اعلام كرد به صورت هفتگي و در ديدارهاي نمايندگان 500 ارباب رجوع به آنها مراجعه مي‌كنند كه اغلب آنها را زنان تشكيل مي‌دهند. (3)

او در اين باره گفت: «مسأله اعتياد همسران و مشكلات حقوقي مربوط به طلاق نيز بخش عمده‌اي از مسائل مراجعه‌كنندگان را تشكيل مي‌دهد كه در صورت قانوني شدن تعيين موارد عسر و حرج، مقداري از آن كاسته مي‌شود».

در سال 1379 مجلس ششم شش مصوبه در حوزه زنان داشت كه سه تاي آنها از بقيه مهمتر و پرجدل‌تر بودند. تعيين موارد عسر و حرج، اعزام دانشجويان دختر مجرد به خارج از كشور و تعيين حداقل سن ازدواج براي دختران و پسران.

تعيين موارد عسر و حرج:

طرح تعيين موارد عسر و حرج در مجلس پنجم مطرح شد. از آنجايي كه قبلاً تعيين اين موارد برعهده قاضي بود بسياري از زنان با مشكل مواجه شده بودند. نگرش قاضي به عسر و حرج باعث شده بود كه يك زن بتواند به راحتي طلاق بگيرد و مورد مشابهي سال‌‌ها در محاكم سرگردان بماند. در هفته دوم تيرماه شوراي نگهبان مصوبه مجلس را با ذكر اين دلايل رد كرد:

«1- عناوين مذكور در طرح، خود به خود مساوي با عسر و حرج نيست، فلذا خلاف شرع شناخته شد.

2- در صورت نياز قضات دادگاه‌‌ها به شرح موارد عسر و حرج، قوه قضائيه مي‌تواند با توجه و دقت شرعي مواردي را تعيين و براي تصويب ضمن لايحه‌اي به مجلس تسليم دارد».

اين جوابيه با وجود اين كه كوتاه بود اولاً حق ارائه طرح را از نمايندگان مي‌گرفت و مطرح شدن اين بحث را منوط به تنظيم لايحه از سوي قوه قضائيه مي‌دانست و دوماً اين رويه وجود نداشت كه طرح‌هاي مربوط به مسائل زنان به طور كامل رد شود و معمولاً با اصلاحيه همراه بود. اين طرح دوباره به كميسيون قضايي رفت و كميسيون تشخيص موارد عسر و حرج را بر عهده قاضي گذاشت.

اما اكثريت مجلس با اين اصلاحيه مخالفت كردند. طرح دوباره با اكثريت آرا تصويب شد و اين بار كروبي در نامه به شوراي نگهبان يادآور شد كه بنا به گفته امام وقتي طرحي در مجلس به تصويب بيش از دو سوم نمايندگان رسيد، شوراي نگهبان نبايد با آن مخالفت كند. اما اين بار هم شوراي نگهبان طرح را رد كرد و طرح تعيين موارد عسر و حرج به مجمع تشخيص مصلحت نظام رفت.

تاريخچه اين طرح به زمان رياست يزدي در قوه قضائيه بازمي‌گشت. او پس از مشاهده حكم‌هاي مختلف قضات در اين باره از مديركل امور اجرايي خواست تا نظر قضات سراسر كشور را در مورد عسر و حرج بپرسد. نظر قضات در 100 صفحه تنظيم شد و دفتر امور زنان قوه قضائيه آن را به نمايندگان مجلس ارائه كرد. حتي كميسيون قضايي مجلس پنجم نيز طرح را به دليل هموار كردن راه طلاق رد كرد اما بالاخره با خوانده شدن طرح در جلسه علني نمايندگان آن را تصويب كردند.

در جدال با همين طرح بود كه محمدرضا فاكر نماينده مشهد گفت: «من درخواست مي‌كنم در روزهاي آخر اين مجلس ما چيزي تصويب نكنيم كه روز قيامت گرفتار شويم. شما را به حق خدا به حرف اين خانم‌ها در اين طور مسائل گوش نكنيد... بگذاريد به كميسيون برگردد يا براي مجلس ششم بماند، مجلس ششم كه قرار است خيلي انقلاب كند، اين انقلاب را هم بكند.(4)

شايد همين حساسيت‌ها باعث شد كه بعد از معطل ماندن يك سال و نيمه تعيين موارد عسر و حرج در مجمع تشخيص مصلحت نظام، الهه كولايي، روز بيست و هفتم فروردين ماه 81 تذكر آيين‌نامه‌اي به اين موضوع داد. او گفت: «متأسفانه در حالي كه برخي زنان تا حد مرگ كتك مي‌خورند، اين مورد از مصاديق عسر و حرج براي طلاق شمرده نمي‌شود، مگر اينكه جنازه زن از آن خانه خارج شود.»(5)

اما بالاخره در جلسه روز شنبه اول تيرماه سال 81 مجمع تشخيص مصلحت نظام طرح الحاق يك تبصره به ماده 30 قانون مدني درباره مصاديق عسر و حرج را تصويب كرد. اين طرح موارد نه‌گانه ترك عمدي همسر توسط زوج به مدت حداقل 6 ماه، اعتياد مضر زوج به يكي از انواع موادمخدر، استنكاف از پرداخت نفقه، ابتلاي او به امراض مسري صعب‌العلاج، عقيم بودن زوج، سوء رفتار وي، اختيار همسر ديگر و محكوميت قطعي زوج به حبس در اثر ارتكاب جرايم مغاير با حيثيت خانوادگي و شئون زوجه را از موارد عسر و حرج زن مي‌داند.

سرنوشت پرفراز و نشيب اين طرح از اولين قدم‌هايي بود كه براي احقاق حقوق زنان برداشته شد. مجلس انقلابي اصلاحات از ابتداي ورودش متفاوت بود. دو تن از نمايندگان زن براي اولين بار با مانتو و روسري به مجلس آمدند. هر چند يكي از نماينده‌هاي زن مجلس پنجم انتقادات شديداللحني عليه آنها كرده بود اما اين دو نفر يعني الهه كولايي و طاهره رضازاده مي‌خواستند همان طور كه مردم به آنها رأي داده بودند در جلسات مجلس حضور يابند. چند ماه بعد فاطمه خاتمي نيز به اين جمع پيوست.جدال به آنجا رسيد كه زنان براي گروكشي در مورد اين موضوع، در پاسخ به اعتراض براتعلي محمدي‌فر، نماينده سنقر و كليايي به مانتويي بودن نمايندگان تلاش كردند اعتبارنامه او تصويب نشود. تلاش الهه كولايي و فاطمه حقيقت‌جو به نتيجه رسيد و اعتبارنامه محمدي‌فر رد شد.

هنگام خروج از جلسه يكي از نمايندگان با اشاره به غيرضروري بودن رد اين اعتبارنامه و تلاش حقيقت‌جو براي اين كار گفت: «الهي خدا نسل اين زن‌ها را از روي زمين بردارد كه همه فتنه‌ها زير سر آنهاست.»(6)

پي‌نوشت‌ها:

1-مجله زنان، شماره 65، تير 1379

2-مجله زنان، شماره 68، مهر 1379

3-مجله زنان، شماره 75، ارديبهشت 1380

4-مجله زنان، شماره 67، شهريور 1379

5-مجله زنان، شماره 87، ارديبهشت 81

6-مجله زنان، شماره 66، مرداد 79