زنان - شنبه 9 خرداد 1383- 29 مه  2004

 

 

نشست سازمان های غیر دولتی زنان

زنان ايران ، 10 خرداد 83 :

چهارمين نشست دوستانه فعالين و سازمان های غیر دولتی حوزه زنان‏ ، روز ٢٠ خرداد و با ميزباني كانون هستيا انديش برگزار خواهد شد. نشست قبلي قرار بود در كافي شاپ خانه هنرمندان برگزار شود كه با اعتراض مسئول آن به پارك كشيده شد. در آن نشست به دليل رفت و آمدهاي عابرين و نيروي انتظامي كه دائما در حال تذكر دادن بودند مباحث نيمه تمام رها و به وقت بعدي موكول شد.

از سازمان های غیر دولتی و فعالين حوزه زنان دعوت مي شود تا در اين نشست حضور يابند.

مكان: خيابان كريم خان- خيابان نجات الهي(ويلا)- نرسيده به خيابان طالقاني- چهارراه شاداب- نبش خيابان ورشو- مركز سازمان هاي غير دولتي طبقه اول سالن همايش

زمان:٢٠ خرداد ساعت ٧-٤

 

گروه‌هاي حقوق بشر تجاوز به زنان عراقي در زندان ابوغريب را تاييد كردند

شنبه 9 خرداد 1383- 29 مه  2004

خبرگزاري فارس: گروههاي حقوق بشر در پي گزارش‌هاي مربوط به بدرفتاري با زندانيان عراقي در زندان ابو غريب بغداد، بر اساس گزارشهايي اعلام كردند، زندانبانان عراقي و آمريكايي به زنان عراقي نيز در اين زندان تجاوز كرده‌اند.

 

به گزارش پايگاه خبري "ورلد نيوز"، اين در حالي است كه ژنرال «مارك كيميت» سخنگوي نيروهاي ائتلاف اعلام كرد اداره زندانها از چنين گزارشهايي در زندان ابوغريب بي‌اطلاع است و اين گزارشها تاييد نشده‌اند.

"مركز بين‌المللي ديده‌بان اشغالگري" كه يك سازمان خصوصي در زمينه گردآوري اطلاعات در خصوص ‌نقض‌ حقوق بشر تحت نظر نيروهاي ائتلاف است، اعلام كرد يكي از زندانيان سابق از تجاوز به يكي از هم‌سلوليهايش خبر داده است.

«ايمان خمس» مدير اين مركز گفت: «اين زنداني گفته است كه هم‌سلوليش 17 بار در يك روز مورد تجاوز پليس عراق در حضور سربازان آمريكايي قرار گرفته و به مدت 58 ساعت بي‌هوش رها شده است.»

همچنين يك گروه حقوق بشر موسوم به "اتحاديه بازداشت‌شدگان و زندانيان" مستقر در عراق از خودكشي مادر چهار فرزند پس از تجاوز سربازان آمريكايي به وي در مقابل چشم شوهرش در ابوغريب خبر داد.

به گفته «دهام المحمد» رييس اين گروه، خواهر اين زن كه به وي در انجام خودكشي كمك كرده است، گفت كه وي به سلولي برده شد كه شوهرش در آن به ميله‌ها بسته شده بود و سپس يك سرباز آمريكايي به وي تجاوز كرد.

«عامر ابودريد» 30 ساله كه يك زنداني سابق بوده و روز 13 ماه مه آزاد شد، گفت زنان را در حالي كه به يك اتاق برده مي‌شدند، مشاهده كرده است.

وي افزود: «آنها بايد از جلوي ما رد مي‌شدند و فرياد مي‌زدند "راهي براي كشتن ما بيابيد."»

گروههاي حقوق بشر اعلام كرده‌اند در جامعه بسته‌اي مانند عراق، زنان احساس مي‌كنند كه تجاوز آبروي كل خانواده را برده و ترجيح مي‌دهند بميرند.

آقاي خمس، آقاي محمد و «هدي نعيمي» استاد دانشگاه بغداد گفتند، سه زن روستايي از منطقه سني‌نشين الانبار پس از آنكه از زندان ابوغريب باردار خارج شدند، به دست خانواده خود كشته شدند.

بيشتر زناني كه توسط نيروهاي ائتلاف دستگير شده‌اند متهم به داشتن پست‌هاي ارشد در حزب بعث به رهبري صدام حسين و يا كمك به مهاجمان عليه نيروهاي ائتلاف بوده‌‌اند.

كميته بين‌المللي صليب سرخ اعلام كرد حدود 30 زن در ماه اكتبر در زندان ابوغريب بوده‌اند و به گفته مديريت اين زندان، تعداد اين زنان در ماه اكتبر پنج تن بوده است.

 

 

الازهر خواستار توقيف كتاب"سقوط الامام" شد

خبرگزاري فارس: مجمع بررسي‌هاي اسلامي، وابسته به دانشگاه الازهر مصر، توقيف كتاب "سقوط الامام" نوشته نويسنده زن مصري نوال السعداوي را خواستار شد.

به گزارش خبرگزاري فارس به نقل از روزنامه "نهضه مصر" اين مجمع در جلسه‌اي كه به رياست الامام سيد الطنطاوي شيخ دانشگاه الازهر تشكيل شد، اعلام كرد كه كتاب "سقوط الامام" حاوي مطالبي است كه با اصول اسلامي تناقض آشكار دارد و بايد از كتاب فروشي‌ها جمع آوري شود.

مجمع بررسي‌هاي اسلامي، در گزارشي كه از كتاب‌هاي السعداوي ارائه داده اعلام داشته كه بسياري از نوشته‌هاي وي و از جمله كتاب مزبور حاوي اهانت‌ها و توهين‌هايي به شخصيت‌هاي مذهبي و سنن اسلامي است

اين روزنامه در مورد علت توقيف كتاب و محتواي آن توضيح بيشتري نمي‌دهد اما از قول نوال السعداوي نويسنده و پزشك مصري كه به ديدگاه‌هاي فمينيستي شهرت دارد، مي‌گويد كه كتاب مزبور را 20 سال پيش نوشته و انتشاراتي المستقبل آن را به چاپ رسانده و تا كنون هيچ منعي از سوي الازهر يا هر مرجع ديگري متوجه آن نبوده است.

السعداوي كه آثار ديگري نيز در مورد مسائل زنان در جوامع عربي دارد مي‌گويد كه كتابش تاكنون به 14 زبان منتشر شده و هم اكنون در ميان ساير آثارش در كتابفروشي‌هاي مصر به ‌فروش مي‌رسد.

داستان اين كتاب در مورد حاكمي مستبد است كه به هنگام برپايي جشن سالگرد پيروزي‌اش ترور مي‌شود و به قتل مي‌رسد، آنگاه دختر نامشروع وي به گمان دست داشتن در اين ماجرا دستگير و به اعدام محكوم مي‌شود.

السعداوي كه خود مدتي در زمان انور سادات در زندان بوده مي‌گويد كه برداشتي كه از كتاب او شده اشتباه است چرا كه ايده نگارش اين كتاب زماني به ذهن‌اش آمده كه در زندان به سر مي‌برده و درست در همان هنگام سادات در حالي كه سالگرد پيروزي‌اش را جشن مي‌گرفت ترور شد.

مصطفي الشعكه يكي از اعضاي مجمع بررسي‌هاي اسلامي و استاد ادبيات عرب در دانشگاه عين الشمس در اين باره مي‌گويد كه در صلاحيت شوراي مزبور نيست كه كتابي را توقيف كند و اين مسئله به مقامات دولتي مربوط مي‌شود اما مجمع حق دارد نظر خود را در اين باره اعلام كند و آن را به مقامات ذي‌صلاح اطلاع دهد چنانكه تا كنون اين گونه بوده است.

 

فراكسيون زنان در مجلس هفتم تشكيل مي‌شود

خبرگزاري فارس: الهام امين‌زاده گفت: فراكسيون زنان در مجلس هفتم تشكيل مي‌شود.

به گزارش خبرنگار پارلماني خبرگزاري فارس الهام امين‌زاده امروز در جمع خبرنگاران افزود: مقدمات تشكيل فراكسيون زنان فراهم شده است و به نحوي در نشست نمايندگان زن فراكسيون، وظايف آنها را مشخص خواهيم كرد.

وي تصريح كرد: در انتخابات هيات رئيسه دائم، حضور زنان در هيات رئيسه را به طور جدي دنبال خواهيم كرد و در غير اينصورت اميدواريم در سالهاي آينده اين اتفاق بيفتد.

 

 

تشكيل گروههاي هميار ويژه زنان سرپرست خانوار در استان تهران

خبرگزاري فارس: مشاور استاندار و دبير كميته بانوان و جوانان استانداري تهران تشكيل و توسعه گروههاي هميار در استان تهران را تحول بزرگي در جهت كارآفريني و استقلال اقتصادي زنان سرپرست خانوار اعلام كرد.

به گزارش خبرگزاري فارس به نقل از روابط عمومي استانداري تهران، رضوان نيري افزود: استانداري تهران و سازمان بهزيستي استان تهران سرمايه اوليه اين گروهها را تامين نموده و اين گروهها با توجه به ظرفيتها و پتانسيل‌هاي خود، زمينه‌هاي اشتغال و درآمد زايي را فراهم مي‌آورند.

وي كه در پايان جلسه كار گروه بانوان استان تهران سخن مي‌گفت، گروههاي همياري را متشكل از زنان سرپرست خانوار تحت پوشش سازمان بهزيستي استان تهران دانست و گفت: تاكنون 4 گروه هميار به ثبت رسيده و طبق برنامه ريزي تا پايان سال نيز 40 گروه هميار به ثبت خواهد رسيد.

نيري، حضور اين گروهها در مجامع عمومي و تثبيت جايگاه آنان در افكار عمومي را روبه افزايشي خواند و تصريح كرد: در شهر تهران اين گروهها در خصوص كارهاي توليدي جهت اشتغالزايي و كسب درآمد مالي اقدام نموده‌اند.

وي گفت: هدف طرح توسعه گروههاي هميار توانمندسازي اقتصادي، فرهنگي و آموزش زنان سرپرست خانوار استان تهران مي‌باشد.

نيري همچنين از طرح جديد بيمه زنان خانه‌دار در استان تهران خبر داد و گفت: سازمان بهزيستي استان تهران در آغاز طرح، 250 زن خانه دار را در شهرستان ورامين بيمه نموده است.

 

بازداشت‌ 24 ساعته‌ منبع‌ خبري‌ سينا در بحث‌ قاچاق‌ دختران‌ ايراني‌ در فجيره‌

اعتماد: شنبه 9 خرداد 1383- 29 مه  2004

منبع‌ خبري‌ خبرگزاري‌ سينا كه‌ هفته‌ گذشته‌ در ميزگرد اين‌ خبرگزاري‌ با عنوان‌ «قاچاق‌ انسان‌» موضوع‌ حراج‌ دختران‌ و پسران‌ ايراني‌ را در فجيره‌ امارات‌ متحده‌ عربي‌ فاش‌ ساخت‌ ، ادعا كرد كه‌ بمدت‌ 24 ساعت‌ در مكاني‌ نامعلوم‌ بين‌ دوبي‌ و فجيره‌ در بازداشت‌ بسر برده‌ است‌.

او كه‌ قرار بود با حضور در صحنه‌ حراج‌، گزارش‌ مستقيمي‌ را از اين‌ حراجي‌ در اختيار سينا قرار دهد روز پنجشنبه‌ در يك‌ تماس‌ تلفني‌ كوتاه‌ با خبرنگار گروه‌ آسيب‌ هاي‌ اجتماعي‌ گفت‌ كه‌ به‌ وسيله‌ مردان‌ ناشناس‌ در سوله‌يي‌ گرفتار آمده‌ است‌.

وي‌ كه‌ كاملا هيجان‌ زده‌ به‌ نظر مي‌رسيد به‌ خبرنگار ما گفت‌: بازجويان‌ ناشناس‌ به‌ وي‌ گفته‌ اند كه‌ سر به‌ نيست‌ كردنش‌ مثل‌ فروش‌ دختران‌ وپسران‌ همچون‌ آب‌ خوردن‌ خواهد بود.

وي‌ گفت‌: بازداشت‌ كنندگان‌ اعلام‌ كرده‌ اند كه‌ تا چند ساعت‌ آينده‌ ترتيب‌ بازگشتش‌ را به‌ ايران‌ خواهند داد.

اين‌ فرد تاكيد كرد: حراجي‌ روز چهارشنبه‌ با 6 ساعت‌ تاخير انجام‌ شده‌ است‌ و گزارش‌ آن‌ را با توجه‌ به‌ متشنج‌ بودن‌ وضعيت‌ در اين‌ محل‌، تحويل‌ يكي‌ از دوستان‌ خود داده‌ است‌ تا آن‌ را به‌ سينا مخابره‌ كند.

وي‌ از وضعيت‌ نگهداري‌ خود ابراز نگراني‌ كرده‌ و خاطر نشان‌ كرده‌ است‌،بازداشت‌ كنندگان‌ وي‌ را در طول‌ بازداشت‌ ، بدون‌ دادن‌ غذا و نوشيدني‌ در يك‌ سوله‌ در مكان‌ نامعلومي‌نگهداري‌ كرده‌اند.

او گفت‌: «اينجا به‌ من‌ گفته‌ اند كه‌ دست‌ در لانه‌ زنبور كرده‌ يي‌.»

وي‌ در پاسخ‌ به‌ خبرنگار ما كه‌ آيا پليس‌ امارات‌ مسوول‌ بازداشت‌ وي‌ در فجيره‌ است‌، گفت‌: به‌ هيچ‌ وجه‌ موضوع‌ پليس‌ مطرح‌ نيست‌. در اينجا باندهاي‌ گسترده‌يي‌ فعالند كه‌ به‌ «ارتباط‌ فرانسوي‌» مشهور است‌ و همين‌ها باعث‌ شده‌ است‌ تا آنها بتوانند از پرواز من‌ كه‌ قرار بود از دوبي‌ به‌ فجيره‌ و سپس‌ به‌ آمستردام‌ و جيبوتي‌ صورت‌ گيرد، جلوگيري‌ كنند.

بن‌ يحيي‌ همچنين‌ گفت‌ كه‌ پس‌ از انتشار گزارش‌ سينا و بازتاب‌هاي‌ بين‌ المللي‌ آن‌ در ايران‌ و امارات‌، سختگيري‌ در ورود ايراني‌ها به‌ كافي‌شاپ‌هاي‌ فجيره‌ بيشتر شده‌ و نرخ‌ خريد و فروش‌ دختران‌ نيز افزايش‌ يافته‌ است‌.

هفته‌ گذشته‌ در ميزگرد سينا كه‌ با حضور كارشناسان‌ مساله‌ قاچاق‌ برگزار شد، شهيندخت‌ مولاوردي‌ مدير ارتباطات‌ بين‌ الملل‌ دفتر مشاركت‌ زنان‌ رياست‌ جمهوري‌ ، نعمت‌ احمدي‌ وكيل‌ دادگستري‌ ، دكتر توحيد عبدي‌ مديركل‌ دفتر مطالعات‌ ناجا و مصطفي‌ بن‌ يحيي‌ كارشناس‌ ارشد جرم‌ شناسي‌ و خلبان‌ ايراني‌ تبار يكي‌ از شركت‌هاي‌ هواپيمايي‌ عربي‌ شركت‌ داشتند.

در اين‌ ميزگرد بن‌ يحيي‌ جزييات‌ تكان‌ دهنده‌يي‌ از قاچاق‌ دختران‌ و پسران‌ ايراني‌ به‌ شيخ‌ نشين‌ هاي‌ عربي‌ ارايه‌ داد كه‌ مورد توجه‌ شركت‌ كنندگان‌ در اين‌ ميزگرد قرار گرفت‌.

بن‌ يحيي‌ در اين‌ ميزگرد فاش‌ ساخت‌ موج‌ قاچاق‌ دختران‌ و پسران‌ ايراني‌ به‌ امارات‌ آنقدر گسترده‌ است‌ كه‌ يك‌ ترمينال‌ ويژه‌ براي‌ انتقال‌ آنان‌ در نظر گرفته‌ شده‌ است‌.

لازم‌ به‌ ذكر است‌ بن‌ يحيي‌ در طول‌ جنگ‌ تحميلي‌ بارها مورد تقدير قرار گرفته‌ است‌، بطوري‌ كه‌ عنوان‌ «قهرمان‌» جنگ‌ را نيز از آن‌ خود كرده‌ است‌.

موضوع‌ قاچاق‌ زنان‌ و دختران‌ بحث‌ جديدي‌ نيست‌ و روزانه‌ دهها گزارش‌ در روزنامه‌ هاي‌ كشور در اين‌ زمينه‌ منتشر مي‌شود.

روزنامه‌ «ايران‌» نيز روز پنجشنبه‌ به‌ نقل‌ ازظفرقندي‌ معاون‌ دادستان‌ تهران‌ نوشت‌: ليست‌ سياهي‌ از قاچاقچيان‌ دختران‌ و زنان‌ جوان‌ كه‌ اقدام‌ به‌ خارج‌ كردن‌ آنها به‌ دوبي‌ و كشورهاي‌ حاشيه‌ خليج‌ فارس‌ مي‌كردند، تحت‌ تعقيب‌ قرار گرفته‌اند .

اين‌ اقدام‌ قابل‌ تقدير قوه‌ قضاييه‌ در پيگيري‌ ماجراي‌ قاچاق‌ دختران‌ در حالي‌ صورت‌ مي‌گيرد كه‌ برخي‌ دست‌اندركاران‌ رسانه‌يي‌ در ايران‌ از انتشار اين‌ گزارش‌ ابراز نگراني‌ كرده‌ اند.

بن‌ يحيي‌ همچنين‌ گفته‌ است‌ كه‌ انتشار اين‌ گزارش‌ در مطبوعات‌ عربي‌ موجب‌ خوشحالي‌ عده‌ زيادي‌ از زنان‌ عرب‌ شده‌ است‌ زيرا با سختگيري‌ در كشورهاي‌ مبدا، معضل‌ عياشي‌ مردان‌ عرب‌ در كشور مقصد تا حد زيادي‌ كاهش‌ مي‌يابد.

 

كنفرانس

شهرام ميريان (كلن)، مصاحبه با سوسن بهار

سوسن بهار، دبير «جمعيت الغاي كار كودكان در ايران» كه به تازگي در كنگره جهاني كودكان كارگر در شهر فلورانس ايتاليا شركت داشت، در مصاحبه با راديو فردا مي گويد: در اين كنگره خواست مستقيم بچه هاي شركت كننده ممنوعيت كار كودك در جهان و جايگزيني آن با تحصيل رايگان و اجباري براي تمام كودكان جهان بود. وي گله مي كند كه دولت ايتاليا از صدور ويزا براي 250 كودك نماينده 75 درصد كودكان كارگر جهان به اين كنگره امتناع كرد. وي مي افزايد از يونيسف ايران يك پسر 12 ساله بنام عليرضا به عنوان نماينده شركت كرده بود كه از مسايل كودكان كارگر در ايران بي اطلاع بود ولي خود را نماينده كودكان خاورميانه معرفي كرد. وي مي گويد از پرشور ترين برنامه هاي اين كنفرانس سئوالاتي بود كه نمايندگان كودكان كارگر از هيات بزرگسالان مطرح مي كردند.

 

مسئله حجاب و حقوق بشر

راديو آلمان - شنبه 9 خرداد 1383- 29 مه  2004

بحث درباره ممنوعيت و يا قبول استفاده از پوشش روسرى براى زنان در شغل هاى معين مثلا براى معلمان زن هنوز هم در كشور آلمان بالاست. هفته گذشته در كنفرانسى كه به مناسبت بررسى وضعيت شغلى زنان مسلمان در اين كشور تشكيل گرديد، اين موضوع نيز از جمله گفتگوهاى مطرح شده بود. همچنين انستيتو آلمانى دفاع از حقوق بشر اين مسئله را از جوانب مختلف مورد بررسى قرار داده است.

ديوان عالى كشور آلمان در سپتامبر گذشته حكمى را صادر كرده بود كه بر مبناى آن ايالتهاى آلمان مى توانند معلمان را از به سر كردن روسرى منع كنند، البته در صورتى كه پايه اى قانونى براى اين كار به وجود آورند.  ايالت هاى مختلف آلمان  موظفند خود درباره پيدا كردن راه حل و قوانين معين براى مسئله استفاده ازپوشش روسرى براى معلمان زن تصميم بگيرند.
بحث درباره اين مسئله مانند پيش  به شكل متضاد و جدال آميز در جامعه و در بين احزاب مختلف ادامه دارد. در اين ميان هفت ايالت آلمان قاعده عمومى ممنوعيت استفاده از روسرى براى معلمان زن را وضع كرده اند. برخى ديگر هنوز در تصميم گيرى نهايى براى اين موضوع مردد هستند.
عليرغم اينكه برخى از سازمان هاى فمينيستى زنان ازجمله سازمان سرزمين زنان «تر د فم Terre des fammes» موافقت خود را با اصل ممنوعيت حجاب براى زنان معلم اعلام كرده اند، برخى ديگر از گروه هاى فمينيستى زنان و بويژه تشكل هاى زنان مهاجر به لزوم امكان تصميم گيرى فردى  در اين مورد تاكيد مى ورزند

نمايندگان كليساها و سازمان هاى مذهبى ديگر نيز مخالف اصل ممنوعيت استفاده از روسرى  هستند. آن ها نگرانند كه اين ممنوعيت مى تواند به ممنوعيت استفاده از هر نوع سمبل مذهبى در مدارس و به دنبال آن  به جامعه اى بى دين كشيده شود.

انستيتو آلمانى مدافع حقوق بشر كه از سه سال پيش و با حمايت مالى وزارت دادگسترى، عمران و امور خارجه آلمان تأسيس شده،  به بررسى  مسائل مختلف سياست داخلى و خارجى اين كشور مى پردازد.  هاينر بيله فلد رئيس اين موسسه  مى گويد:
«
ما فكر مى كنيم كه اين مفيد نيست كه از پيش راه حل چنين مشكلى را تعيين كنيم. در واقع داشتن حجاب روسرى در هر موردى به معنى نشانه فشار بر زن نيست. مسئله مهمتر اين است كه اين انسان چگونه فكر و عمل مى كند، چگونه عمل مى نمايد و چطور در مجموع خود را نشان مى دهد. به اين معنى كه مى بايست شخصيت  معلم زن در مجموع خود مورد  قضاوت قرار گيرد و نه فقط داشتن پوشش روسرى وى

در بررسى مسئله حجاب از طرف اين انستيتو عنوان  شده است كه استفاده از پوشش روسرى مى تواند از طرفى نشان دهنده فشار مذهبى و سنتى فرهنگى بر زنان باشد، ولى  از طرف ديگر نشان دهنده انتخاب آزادانه مذهب در جامعه است. به همين دليل اين انستيتو خواستار بررسى جداگانه هريك از موارد مورد شكايت مى باشد. هاينه بيله فلد در اين باره مى گويد:

«اينكه آيا اين معلم زن طورى رفتار كند كه شاگردانش را مورد تأثير مذهبى قرار دهد ويا برعكس در گفتگو با والدين و بخصوص خانواده هاى مسلمان آن ها را متقاعد به قبول امكانات بدست آمده از آزادى هاى جديد  مثلا شركت كودكان آن ها در كلاس هاى ورزش و شنا  كند، همه اين ها مواردى است كه ممكن است پيش بيايند

انستيتو آلمانى مدافع حقوق بشر نيز از برخورد يك جانبه به اين مسئله هشدار مى دهد. به نظر بيله فلد هم اكنون ايالت هاى مختلف آلمان حركت هاى  متفاوتى را در ارتباط با اين مسئله انجام مى دهند. او مى گويد:
«
تمايلاتى وجود دارد كه استفاده از روسرى را به شكل قانونى ممنوع اعلام كنند. تمايلات ديگرى از جمله در برلين موجود است كه استفاده از نشانه هاى مذهبى را براى معلمان مرد و زن بطور كلى ممنوع اعلام كنند. تمايلات سومى نيز موجود است كه اصل ممنوعيت را با اجازه موارد معين بپذيرند. اين نمونه هم اكنون در ايالت نورد راين وست فالن اجرا مى شود. تمايل چهارم اينكه بطور كلى در اين مورد قانونى تصويب نشود

در اين ميان اين سوال مطرح مى شود كه با  نظرات بنيادگرايانه  در مردان معلم چطور مى شود برخورد كرد و منحصرا داشتن نوع خاصى از آرايش موى سر مى تواند معيارى بر اين امر باشد؟ و چرا مى بايست فقط براى زنان در جوامع مختلف اين تصميم گيرى ها عملى باشد. اين جاست كه مى بينيم حل مشكل بنيادگرايى  با توجه فقط به يك شكل برخورد با آن، يعنى  به صورت اجبار به استفاده از نوعى پوشش خاص و يا اجبار به عدم استفاده از آن،  راه حل منطقى نيست

 

بيم‌ و اميد زنان‌ در مجلس‌ هفتم‌

الهام‌ يوسفيان‌، كارشناس‌ ارشد حقوق‌ بين‌الملل‌

اعتماد: چهار سال‌ گذشت‌ و يك‌ دوره‌ ديگر از فعاليت‌ مجلس‌ شوراي‌ اسلامي‌ به‌ پايان‌ رسيد. مي‌توان‌ با اطمينان‌ كامل‌ ادعا كرد كه‌ در ميان‌ دوره‌هاي‌ گذشته‌ هيچ‌ مجلسي‌ به‌ اندازه‌ مجلس‌ ششم‌ درگير ماجراهاي‌ گوناگون‌ نبوده‌ است‌. در اين‌ دوره‌ شاهد بيشترين‌ تعداد رد مصوبات‌ مجلس‌ توسط‌ شوراي‌ نگهبان‌ بوديم‌ و البته‌، مجمع‌ تشخيص‌ مصلحت‌ نظام‌ نيز يكي‌ از پركارترين‌ دوره‌هاي‌ خود را گذراند و مصوباتي‌ مانند بودجه‌ سالانه‌ كه‌ تا قبل‌ از آن‌ هرگز به‌ مجمع‌ ارجاع‌ نشده‌ بودند ناگزير به‌ آنجا فرستاده‌ شدند. در واقع‌ هيچ‌ مصوبه‌ مهمي‌ بدون‌ دخالت‌ و اعمال‌ نظر اين‌ نهاد به‌ تصويب‌ نرسيد و همين‌ امر ممكن‌ است‌ مورد سوال‌ مردم‌ قرار گيرد.

در ميان‌ انبوه‌ مباحثي‌ كه‌ مي‌توان‌ در خصوص‌ فعاليت‌ مجلس‌ ششم‌ مطرح‌ كرد، مساله‌ تامل‌ برانگيز، عملكرد آن‌ در ارتباط‌ با حقوق‌ زنان‌ است‌ كه‌ در مجامع‌ مختلف‌ مورد انتقاد قرار گرفته‌ است‌. بسياري‌ از مردم‌ بويژه‌ بانواني‌ كه‌ در عرصه‌ حقوق‌ زنان‌ فعاليت‌ مي‌كنند، اميدوار بودند كه‌ مجلس‌ ششم‌ با توجه‌ به‌ حضور شخصيت‌هاي‌ روشنفكر و اصلاح‌طلب‌ گام‌هايي‌ محكم‌ و سريع‌ در جهت‌ بهبود وضعيت‌ حقوقي‌ آنان‌ در جامعه‌ ايران‌ بردارد و حال‌ كه‌ در پايان‌ دوره‌ فعاليت‌ مجلس‌ در مي‌يابند كه‌ آرزوهايشان‌ تحقق‌ نيافته‌، گاه‌ علت‌ را در بي‌توجهي‌ و بي‌تدبيري‌ نمايندگان‌ مجلس‌ جست‌وجو مي‌كنند. اين‌ عده‌، بلاتكليف‌ ماندن‌ الحاق‌ ايران‌ به‌ كنوانسيون‌ رفع‌ كليه‌ اشكال‌ تبعيص‌ عليه‌ زنان‌ را نقطه‌ عطف‌ اين‌ ناكامي‌ها به‌ شمار مي‌آورند. هر چند بايد به‌خاطر داشت‌ كه‌ جذبه‌ بين‌المللي‌ كنوانسيون‌ مذكور، مانع‌ از آن‌ بود كه‌ بتواند مانند مصوبات‌ مشابه‌، پس‌ از چند بار رفت‌ و آمد ميان‌ مجلس‌ و شوراي‌ نگهبان‌ و بالاخره‌ با داوري‌ مجمع‌ تشخيص‌ مصلحت‌، به‌ صورت‌ قانوني‌ لازم‌الاجرا درآيدأ چرا كه‌ معاهدات‌ بين‌المللي‌، جز در موارد استثنايي‌ كه‌ معمولا در خود معاهده‌ پيش‌بيني‌ مي‌شود، بايد عينا و بدون‌ ايجاد كوچكترين‌ تغييري‌ وارد نظام‌ حقوقي‌ كشورها شود. نتيجه‌ عدم‌ امكان‌ اصلاح‌ كنوانسيون‌ با اعمال‌ نظر شوراي‌ نگهبان‌ اين‌ شد كه‌ از ديدگاه‌ جامعه‌ بين‌المللي‌ ايران‌ هنوز مايل‌ نيست‌ كه‌ كليه‌ اشكال‌ تبعيص‌ عليه‌ زنان‌ را از بين‌ ببرد و ايرانيان‌ معتقدند كه‌ رفتار نابرابر با زنان‌ كاملا موجه‌ و منطقي‌ است‌ و بدتر از همه‌ آنكه‌ اسلام‌ را عامل‌ و مشوق‌ اين‌ تبعيضات‌ ناروا معرفي‌ مي‌كنند.

به‌ هر حال‌ مجموعه‌يي‌ از عوامل‌ بيروني‌ و دروني‌ مانع‌ از آن‌ شد كه‌ مجلس‌ ششم‌ توقعات‌ قشر فرهيخته‌ را بويژه‌ در زمينه‌ بهبود وضعيت‌ حقوقي‌ زنان‌ برآورده‌ سازد. اكنون‌ با آغاز كار مجلس‌ هفتم‌ بيم‌ و اميد را مي‌توان‌ در چهره‌ و كلام‌ آنها كه‌ دغدغه‌ سرنوشت‌ حقوق‌ زن‌ در جامعه‌ ايران‌ را دارند بسادگي‌ خواند. بيم‌ آنكه‌ مبادا تعصب‌ و پافشاري‌ نمايندگان‌ جديد كه‌ اكثريت‌ آنها را مردم‌ با عنوان‌ كلي‌ محافظه‌كار مي‌شناسند، در قوانين‌ چندصد ساله‌ مربوط‌ به‌ روابط‌ خانوادگي‌ و بطور كلي‌ وضعيت‌ زن‌، امكان‌ ايجاد تحول‌ و پويايي‌ را در اين‌ عرصه‌ از بين‌ ببرند و حتي‌ از اقدامات‌ كوچك‌ و ناتمامي‌ كه‌ تاكنون‌ صورت‌ گرفته‌، رفع‌ اثر شود. بيم‌ آنكه‌ مبادا نقش‌ زنان‌ در مسائل‌ اجتماعي‌، اقتصادي‌ و فرهنگي‌ كه‌ روز به‌ روز در حال‌ پررنگ‌تر شدن‌ است‌، ناديده‌ گرفته‌ شود و در حالي‌ كه‌ در كشور ما 60 درصد داوطلبان‌ ورود به‌ دانشگاه‌ را دختران‌ تشكيل‌ مي‌دهند و تعداد زنان‌ تحصيلكرده‌ و متصدي‌ مشاغل‌ مهم‌ و حياتي‌ هر روز بيشتر مي‌شود، همان‌ قوانيني‌ اعمال‌ شود كه‌ اسلام‌ براي‌ جامعه‌ عرب‌ جاهلي‌ كه‌ حتي‌ مردان‌ آن‌ به‌ ندرت‌ امكان‌ تحصيل‌ علم‌ داشتند به‌ ارمغان‌ آورد.

و اميد! اميد به‌ اينكه‌ شايد مجلس‌ جديد، با توجه‌ به‌ همسويي‌ و هماهنگي‌ بيشتري‌ كه‌ ظاهرا با شوراي‌ نگهبان‌ دارد، گام‌هاي‌ عملي‌تري‌ در اين‌ جهت‌ بردارد و با موانع‌ كمتري‌ مواجه‌ شود. اميد آنكه‌ مجلس‌ هفتم‌، با هر انگيزه‌يي‌ اعم‌ از بهبود نگرش‌ جامعه‌ بين‌المللي‌ نسبت‌ به‌ ايران‌ يا پاسخگويي‌ به‌ ابهامات‌ و نگراني‌هايي‌ كه‌ در مورد عملكرد آتي‌ آن‌ در افكار عمومي‌ داخلي‌ وجود دارد، اقدامات‌ ناتمام‌ مجلس‌ ششم‌ را به‌ سرانجام‌ رسانده‌ و با لحاظ‌ دستورهاي‌ بنيادين‌ اسلام‌ براي‌ رعايت‌ عدالت‌ و مساوات‌ ميان‌ مردم‌، طرح‌هاي‌ نويي‌ در اين‌ زمينه‌ در اندازد و زن‌ ايراني‌ را مورد حمايت‌ قرار داده‌ و بيش‌ از اين‌، تامين‌ حقوق‌ آنان‌ را به‌ تاخير نيفكند. اميد آنكه‌ زنان‌ ايران‌ ، مجلس‌ هفتم‌ را بيش‌ از هر مجلس‌ ديگري‌ به‌ خاطر بسپارند.

 

قتل های ناموسي در كردستان عراق و گسترش فعاليت‏ زنان عليه آن

اتاشا ميرآنووا و مژده فرهی

تريبون فمنيستي زنان - شنبه 9 خرداد 1383- 29 مه  2004

سايت دخترك: جمع آوری و انتشار ليست آمار و مشخصات دختران قربانی قتل های ناموسی طی سال های 2000 تا 2003 در کردستان عراق ، نتيجه 2 سال تحقيق يک تيم 7 نفره از وکلا، فعالين زنان و روزنامه نگارانی است که زنگ خطر فعالين زن کرد را جدی گرفتند . آنچه حاصل شد ليستی متشکل از نام و مشخصات کامل 384 دختر جوان و نوجوان بود که بدست اقوام خود و بدلائل "ناموسی" به شکل فجیعی بقتل رسيدند. خفه کردن، آتش کشيدن، سربريدن از جمله اشکالی است که عليه زنان و دختران جوان به کار برده شده است. قاتلين در اغلب موارد از اعضای نزديک خانواده بوده اند. ميانگين سنی اين عده نيز 23 و نيم است.

گرچه شمار واقعی اين قتل ها بيش ازاين‏هاست و بسياری از موارد بخاطر "حفط آبروی خانوادگی" در آمارها گنجانده نشده است، اما تلاش های شبانه روزی فعالین زن در این مناطق، کار آگاهگرانه در دور افتاده ترين مناطق، موجب شده است که "قتل ناموسی" قانونا ممنوع گردد. با این وجود هنوز تا از بين رفتن کامل اين جنايت فرسنگ‏ها فاصله است .

 

سيمين رشيد، مسئول سازمان زنان کرد طی مصاحبه ای گفت: " 17 سال سال است که در تلاشيم با اين جنايت مبارزه کنيم. دوره ای حتی خودمان نيز تهديد می شديم ، چرا که اين "رازسياه" را برملا می کرديم. تعقيب مان می کردند، تهديد می شديم، متهم می شديم که در امور خصوصی دخالت کرده ايم. تا اين که بتدريج در يک کار جمعی با وکلا، نيروهای سياسی مترقی و ضد سنتی و البته فعالین زن توانستیم حرف مان را به کرسی بنشانیم. این جنایت بالاخره ممنوع شد. اما حالا باید تلاش کنیم که ریشه کن شود.

سوال این است که آیا برانداری صدام توانسته تاثیری بر این روند بگذارد؟ و چگونه تاثیری؟ تعمق و تاخیری که سیمین رشید در جواب به این سوال از خود نشان می دهد، نگران کننده است.او خود در بدو امر از مدافعین حمله آمریکا به عراق بود، اما هم اکنون بعد ار یک سال ، از مخالفین جدی این تجاوز نظامی است. می گوید: " این که فرهنگ تغییر، حاکم شده، مثبت است اما از طرف دیگر رشد جریانات مذهبی و حمله آشکارشان به زنان و حقوق زنان افزایش یافته است. چرا که اگر این جریانات بعنوان یک بازوی سیاسی قدرت را در دست گیرند، دست آوردهایمان را نیر لگدمال می کنند. جو جامعه و حضور نیروهای نظامی در عراق و سرکوبی که این نیروها علیه مردم و زنان به کار می برند، زمینه افزایش گرایشات ارتجاعی را فراهم می کند. وقتی سربازان شب هنگام به زنان و دختران حمله ور می شوند، مورد خشونت قرار می دهند و به آنها تجاوز می کنند، در واقع زمینه رشد ارتجاع را فراهم کرده اند. از همین روست که مبارزه ما گسترش یافته اما چالش های بیشتری نیز در مقابلمان قرار گرفته است. "

انتطار زنان فعال کرد از جهانیان چیست؟ سیمین رشید در جواب، از جهان و از فعالین زنان می خواهد که صدای آنان را انعکاس دهند و از مبارزه سختی که روبرویشان است حمایت کنند.

 

 

خواسته‌هاي‌ زنان‌ و مجلس‌ هفتم‌

اعتماد: مجلس‌ ششم‌ به‌ كار خود پايان‌ داد. اين‌ مجلس‌ با آنكه‌ براي‌ نخستين‌بار فراكسيوني‌ را با عنوان‌ «زنان‌» به‌ جمع‌ خود راه‌ داد و اگرچه‌ بسياري‌ از خواسته‌هاي‌ زنان‌ نيز در آن‌ مطرح‌ و به‌ تصويب‌ مجلس‌ رسيد، اما اين‌ خواسته‌ها همچون‌ ملحق‌ شدن‌ به‌ كنوانسيون‌ رفع‌ تبعيص‌ از زنان‌ يا سهم‌الارث‌ با رد شدن‌ از سوي‌ شوراي‌ نگهبان‌ سرانجامي‌ نيافتند.

نازنين‌ خسرواني‌، خبرنگار سايت‌ زنان‌ ايران‌ گزارش‌ مي‌ دهد كه‌ فراكسيون‌ زنان‌ كه‌ تعداد اعضاي‌ آن‌ حداكثر به‌ 13 نفر مي‌ رسيد، به‌ بررسي‌ مسائل‌ و مشكلات‌ زنان‌ بويژه‌ در عرصه‌ اجتماعي‌ و حقوقي‌ پرداخت‌ و نزديك‌ به‌ 18 طرح‌ و لايحه‌ را در ارتباط‌ با اصلاح‌ برخي‌ مواد قانون‌ مدني‌ در راستاي‌ احقاق‌ حقوق‌ زنان‌ به‌ تصويب‌ رساند.

مصوباتي‌ همچون‌ تعيين‌ حداقل‌ سن‌ ازدواج‌ دختران‌ ، اعزام‌ دانشجويان‌ دختر به‌ خارج‌ از كشور، موارد عسر و حرج‌، افزايش‌ سن‌ حضانت‌ فرزند توسط‌ مادر تا هفت‌ سالگي‌ ، اصلاح‌ عبارتي‌ در مورد طلاق‌ و نفقه‌ زنان‌ در دوران‌ عده‌ در شمار تلاشهاي‌ فراكسيون‌ زنان‌ مجلس‌ ششم‌ بوده‌ است‌ .

سه‌ مصوبه‌ سهم‌ الارث‌ زنان‌ ، تشكيل‌ شوراي‌ عالي‌ خانواده‌ و قاچاق‌ انسان‌ نيز هم‌ اكنون‌ درشوراي‌ نگهبان‌ در حال‌ بررسي‌ است‌ و بررسي‌ و رسيدگي‌ به‌ دو طرح‌ حل‌ اختلافات‌ خانوادگي‌ و اصلاح‌ و حذف‌ ماده‌ «و» و «ي‌» قانون‌ تامين‌ اجتماعي‌ در مورد پرداخت‌ حقوق‌ بازنشستگي‌ زنان‌ به‌ فرزندان‌ آنان‌ ، كه‌ از تلاشهاي‌ اين‌ فراكسيون‌ بود، به‌ صحن‌ علني‌ مجلس‌ نرسيد و باقي‌ ماند.

فراكسيون‌ زنان‌ هفتم‌ خواه‌ ناخواه‌ تشكيل‌ مي‌شود

هفتمين‌ دوره‌ مجلس‌ شوراي‌ اسلامي‌ امروز كار خود را آغاز مي‌كند. زنان‌ در اين‌ دوره‌ مجلس‌ با كسب‌ 12 كرسي‌، چهار درصد از كرسي‌هاي‌ مجلس‌ را كسب‌ كرده‌اند. اما اينكه‌ آيا اين‌ مجلس‌ هم‌ فراكسيون‌ زنان‌ خواهد داشت‌ و يا فراكسيون‌ زنان‌ ششم‌، اولين‌ و آخرين‌ فراكسيون‌ زنان‌ خواهد بود، سوالي‌ است‌ كه‌ فاطمه‌ آليا نماينده‌ مردم‌ تهران‌ در مجلس‌ هفتم‌ در پاسخ‌ به‌ آن‌ مي‌گويد : خواه‌ ناخواه‌ فراكسيون‌ زنان‌ در مجلس‌ هفتم‌ تشكيل‌ خواهد شد . ما تلاش‌ مي‌كنيم‌ تا در كنار فعاليت‌هايمان‌ به‌ مطالبات‌ زنان‌ نيز بپردازيم‌ .

سهم‌ ارث‌ زوجين‌ از هم‌ و برابري‌ ديه‌ زن‌ ومرد از مهمترين‌ موضوعاتي‌ بود كه‌ زنان‌ مجلس‌ ششم‌ در آخرين‌ روزهاي‌ فعاليت‌ خود بدان‌ پرداختند .

شهربانو اماني‌ ، عضو هيات‌ رييسه‌ مجلس‌ ششم‌، پيگيري‌ بحث‌ برابري‌ سهم‌ ارث‌ زوجين‌ از هم‌ در مجلس‌ هفتم‌ را ضروري‌ مي‌ داند . اكرم‌ مصوري‌ منش‌ هم‌ نگران‌ بحث‌ ديه‌ و حل‌ اختلافات‌ خانوادگي‌ است‌ كه‌ در مجلس‌ ششم‌ ناتمام‌ باقي‌ ماندند .

آليا در اين‌باره‌ مي‌ گويد: دو موضوع‌ ارث‌ و ديه‌ نص‌ صريح‌ قرآن‌ است‌ و حتما اجراي‌ آن‌، به‌ صورتي‌ كه‌ در قرآن‌ مطرح‌ شده‌ به‌ صلاح‌ زن‌ و مرد است‌. اجراي‌ قانون‌ الهي‌ ضرري‌ براي‌ بنده‌ نخواهد داشت‌. چون‌ قطعا خالق‌ خير بنده‌ خود را بهتر مي‌داند . به‌ نظر من‌ ارث‌ همان‌طور كه‌ در قرآن‌ آمده‌ ، درست‌ است‌ اما بايد بستر اجراي‌ آن‌ طوري‌ فراهم‌ شود كه‌ به‌ ضرر زنان‌ نباشد.

او در پاسخ‌ به‌ اينكه‌ از نظر شما بستر مناسب‌ براي‌ اجراي‌ آن‌ كدام‌ است‌، مي‌گويد : مثلا اگر از زنان‌ سرپرست‌ خانوار حمايت‌ واقعي‌ شود ، حق‌ بيمه‌ و بسياري‌ ديگر ازمشكلات‌ اجتماعي‌ مربوط‌ به‌ زنان‌ را حل‌ كنيم‌، موضوع‌ ارث‌ ديگر براي‌ زنان‌ اهميتي‌ نخواهد داشت‌.

آليا درمورد پيگيري‌ اصلاح‌ مواردي‌ از قانون‌ مدني‌ در مجلس‌ هفتم‌ مي‌گويد: شك‌ نداريم‌ برخي‌ از قوانين‌ مدني‌ ما نياز به‌ بازنگري‌ دارد. ما زن‌ را در قالب‌ سه‌ وظيفه‌ فردي‌، خانوادگي‌ و اجتماعي‌

مي‌بينيم‌. اگر صرفا در مسائل‌ اجتماعي‌ فضايي‌ ترسيم‌ كنيم‌ كه‌ زن‌ در نقش‌ فردي‌ و خانوادگي‌ خود دچار مشكل‌ شود ، جفا به‌ زن‌ است‌. از سوي‌ ديگر زن‌ فطرتا خواستار جايگاه‌ اجتماعي‌ است‌. بنابراين‌ وضع‌ و بازنگري‌ قوانين‌ را در اين‌ سه‌ بعد بررسي‌ مي‌كنيم‌.

آليا با تاكيد بر اينكه‌ برخي‌ از برنامه‌هاي‌ مجلس‌ ششم‌ حتما پيگيري‌ خواهد شد ، مثل‌ تجليل‌ از زنان‌ شايسته‌، مي‌گويد: توجه‌ داشته‌ باشيد كه‌ زنان‌ ما در مسائل‌ فرهنگي‌ و تفريحي‌ و ورزشي‌ نيازمند فضاي‌ لازم‌ هستند و ما قطعا در راستاي‌ ايجاد اين‌ فضا تلاش‌ خواهيم‌ كرد. اين‌ را هم‌ بگويم‌ كه‌ ما زن‌ را ، زن‌ مسلمان‌ ، با هويت‌ ايراني‌ مي‌ بينيم‌. فضاي‌ ما جمهوري‌ اسلامي‌ است‌ با افق‌ ديد اسلامي‌ و مجلس‌ ما هم‌ اسلامي‌ است‌ .

او تاكيد دارد كه‌ ما تلاش‌ مي‌ كنيم‌ در همان‌ چارچوبي‌ كه‌ خداوند تعيين‌ كرده‌ زن‌ رشد كرده‌ و موانع‌ رشدش‌ برطرف‌ شود.

مجلس‌ ششم‌ نخستين‌ مجلسي‌ بود كه‌ يك‌ زن‌ غير چادري‌ را هر چند بسختي‌ در خود پذيرفت‌ .

الهه‌ كولايي‌ نماينده‌ مردم‌ تهران‌ ، اولين‌ زني‌ بود كه‌ علي‌رغم‌ مخالفتهاي‌ بسيار و توصيه‌ هاي‌ دوستانه‌ و غير دوستانه‌ بدون‌ چادر پا به‌ مجلس‌ گذاشت‌. در دوره‌ هفتم‌ اما پوشش‌ همه‌ زنان‌ چادر است‌ و البته‌ در زمان‌ انتخابات‌ اين‌ شايعه‌ قوت‌ گرفته‌ بود كه‌ برنامه‌ ريزي‌ در اين‌ دوره‌ به‌ گونه‌يي‌ است‌ تا افراد غير چادري‌ به‌ مجلس‌ راه‌ نيابند.

آليا اين‌ شايعه‌ را تكذيب‌ مي‌كند و مي‌گويد : به‌ نظرم‌ زنان‌ مطالعه‌ كرده‌ و كساني‌ كه‌ اهل‌ كار و عملگرا بودند را انتخاب‌ كردند. بحث‌چادري‌و

غيرچادري‌ و يا زن‌ و مرد مطرح‌ نبود . فقط‌ انتخاب‌ عملگراها بوده‌ است‌.

 

 

 

 

اكوفمينيسم (4)* آنها سلطه بر طبيعت را مي‌شناسند

منصوره شجاعي- وقايع اتفاقيه

چشم‌انداز اكوفمينيستي درباره زن و طبيعت بر پايه تغيير نگرش از برداشت «خودپسندانه» و «خودمحورانه» به برداشت «مهرآميز» و «فروتنانه» نسبت به جهان غيرانساني بنا شده است كه در نتيجه به تغيير روابط ميان انسان با طبيعت، انسان با انسان و مرد با زن، مي‌انجامد.

 

تمامي استدلالات و مفاهيم مطرح شده در اين مبحث براي دستيابي به اين نكته است كه اكوفمينيسم به دور از تفكر سلطه، قدرت و سلسله مراتب ارزشگذاري قدرت، در چارچوب تعقلي متمايزي جاي مي‌گيرد كه بر پايه اخلاق فمينيستي و اخلاق زيست محيطي راديكال بنا شده است.

 

از آنجا كه اين نگرش اساساً ضدتسلط بر طبيعت است، شامل طرد هر شيوه‌اي از تفكر درباره جهان طبيعي غيرانساني يا فعاليتي نسبت به آن است كه منطق، ارزش‌ها يا نگرش‌ سلطه را بازتاباند. نگرش و موضعي ضد تسلط بر طبيعت، ضد تبعيض جنسي، ضدنژادپرستي، ضد طبقه‌گرايي و ضد همه «ايسم‌هاي» سلطه اجتماعي است و هرچه طرفدار تسلط بر طبيعت، تبعيض جنسي، نژادگرايي، طبقه‌گرايي و غيره باشد در اين نگرش هيچگونه جايي ندارد.

اكوفمينيسم از نظر ساختاري نيز كثرت‌گراست به طوري كه تفاوت را مسلم مي‌انگارد و بر آن پاي مي‌فشارد. تفاوت بين انسان‌ها و همچنين ما بين انسان‌ها و بعضي از جهان طبيعي غيرانساني را محرز مي‌شمارد.

 

بنابراين در عين حال كه اكوفمينيسم جدايي‌ طبيعت و فرهنگ را غيرممكن مي‌داند اما اين نكته را كه انسان‌ها هم عنصري از اجتماعي بوم‌شناختي‌اند و هم متفاوت از آن‌اند، را تأييد مي‌كند. از اين رو توجه اكوفمينيسم به روابط و اجتماع به معني زدودن تفاوت نيست بلكه تصديق آميخته با احترام آن است.

 

اكوفمينيسم طرفدار فراگيري است. اكوفمينيسم از صداي زناني پديد مي‌آيد كه سلطه زيانبخش بر طبيعت را تجربه كرده‌اند و شيوه‌اي را كه از آن طريق سلطه بر طبيعت با سلطه بر آنان در تمام زن، گره خورده است، مي‌شناسند. اكوفمينيسم از گوش فرا دادن به صداي بومياني مانند بوميان آمريكا شكل مي‌گيردكه از سرزمين خود رانده شده و به همراه آن شاهد سست شدن پايه ارزش‌هايي مانند رابطه متقابل مناسب،‌ اشتراك و خويشاوندي بوده‌اند كه وجه مشخصه فرهنگي سنتي سرخپوستان است.

اكوفمينيسم از گوش فرا دادن به صداي آنان كه مانند «ناتان هير» (Nathan Hare) رهيافت‌هاي سنتي نسبت به اخلاق زيست‌محيطي را به سبب خاصيت سبك و بورژوايي و نيز به سبب كوتاهي در مواجهه با مسائل «تيره و اندوهبار بوم‌شناسي» و «اقليم‌شناسي» در محلات قديمي و فضاهاي شهري مورد نقد قرار مي‌دهند، پديد مي‌آيد.

اكوفمينيسم همچنين از صداي زنان «چيپكو»(1) پديد مي‌آيد كه تخريب «زمين، خاك و آب» را در ارتباط تنگاتنگ در بقاي اقتصادي خود تلقي مي‌كنند.

اكوفمينيسم با تأكيد بر فراگيري و تفاوت، چارچوبي را براي بازشناسي اين امر ايجاد مي‌كند كه آنچه بوم‌شناسي محسوب مي‌شود و آنچه سلوك مناسب نسبت به محيط‌هاي انساني و غيرانساني محسوب مي‌شود، به طوركلي و صرفاً امري زمينه‌اي است.

اين ديدگاه همانند فمينيسم، موضعي بيطرف ندارد. اكوفمينيسم،‌ بوم‌شناسي اجتماعي است كه سلطه دوگانه بر زن و طبيعت را همچون مسائل اجتماعي‌اي بازشناسي مي‌كند كه ريشه در اوضاعي بسيار ملموس، تاريخي و اجتماعي و اقتصادي و در چارچوب‌هاي تعقلي و مفهومي مردسالارانه سركوبگري كه آن اوضاع را تأييد و بر آن پافشاري مي‌كند، دارد.

اكوفمينيسم جايگاهي كانوني و معتبر براي ارزش‌هاي عشق، دوستي، اعتماد، مراقبت و رابطه متقابل مناسب قائل است. اخلاق اكوفمينيستي درگير انس ان است و آنچه رفتاراخلاقي انسان شامل آن مي‌شود.

اكوفمينيسم با آشكار ساختن پيوندهاي متقابل بين سلطه بر طبيعت و زن، نشان مي‌دهد كه هر دو آنها جزو مسائل فمينيسم‌اند و اينكه اقرار صريح و روشن به وجود هر دو براي هر نوع اخلاق زيست‌محيطي متعهد و راديكال، امري حياتي است. اگر قرار بر پايان بخشيدن به سلطه بر زن باشد، فمينيسم مي‌بايد فمينيسم بوم‌شناختي را با آغوش باز پذيرا باشد زيرا سلطه بر زن از لحاظ تعقلي و تاريخي به سلطه بر طبيعت گره خورده است.

پي‌نوشت‌ها:

1-جنبش چيپكو (chipko)، جنبش زنان هند در حفاظت‌ جنگل‌هاي بومي

*بخش‌هايي از اين مطلب با استفاده از «مقاله توانايي و تعهد فمينيسم بوم‌شناختي اثر كارن.جي.وارن نوشته شده است. متن كامل اين مبحث در مجموعه مقالاتي كه توسط نشر توسعه به زودي منتشر خواهد شد. به چاپ خواهد رسيد.

 

 

زنان معاصر معادلات سابق را به هم زدند 

وقايع اتفاقيه: «ايران كشوري مردسالار بوده و آنچه هست از زبان مردان بيان شده است. در تمام آثار ادبي از زن فقط زيبايي و جمال او و نيز مسأله مادري و آفرينش و بقاي نسل توسط او مورد توجه بوده است». 

دكتر محمدعلي اسلامي ندوشن، پنجشنبه گذشته در دومين جلسه از دوره جديد سخنراني‌هاي علمي انجمن زنان پژوهشگر تاريخ از زن درادبيات معاصر ايران در سخنان خود با تأكيد بر اهميت ادبيات و شعر و نثر پارسي به عنوان منعكس‌كننده تاريخ كشورمان گفت: اديبان و شعرا با استفاده از كنايه و ايهام به شرح آن دسته از وقايع و حوادث اجتماعي پرداخته‌اند كه مورخين براي شرح آن دچار مشكل بوده‌اند.

دكتر ندوشن افزود: از دوره مشروطه به ويژه آنگاه كه در متمم قانون اساسي حقوقي بر روي كاغذ به مردم داده شده، هرچند ملت ايران در آن هنگام آمادگي دريافت آن را نداشت، جريان جديدي در ادبيات آغاز شد و در موقعيت آنان هشدارهايي داده شد كه توسط پروين اعتصامي و فروغ فرخزاد پي گرفته شد.

دكتر اسلامي ندوشن در بخش ديگري از سخنانش يكي از دلايل عقب‌ماندگي زنان در دوره معاصر را پذيرش آن وضعيت توسط خود زنان دانست و گفت: زماني كه زنان به موقعيت خود وقوف يافته از قبول آن وضعيت سرباز زدند و وارد عرصه اجتماع به ويژه حوزه آموزش شدند. اين كنش به واكنش جامعه منجر شد و با دانش و بينش زنان و كسب مهارت و گسترده كردن جهان‌بيني و كنار زدن حساسيت‌ها و ملاحظات پيشين همه معادلات سابق را به هم زد و نشان داد كه زنان قابليت پيشرفت دارند.

وي افزود: اعتدال بايد رعايت شود. زن نه بايد ضعيفه باشد و نه مرد صفت بلكه بايد وجوه انساني شخصيت خويش را تقويت و متجلي كند تا به جايگاه حقوقي متناسبي دست يابد.

 

بررسي وضعيت زنان افغان قبل و بعد از طالبان در گفتگو با سيما ثمر

زنان ايران - شنبه 9 خرداد 1383- 29 مه  2004

سيما ثمر ، رئيس كميسيون مستقل حقوق بشرافغانستان، يك زن شيعه مسلمان با انديشه سكولار است كه بعد از سقوط طالبان در جامعه روشنفكري اين كشور شروع به فعاليت كرده است.

او مدرك دكترايش را در رشته طب از دانشگاه كابل دريافت كرده است. دو سال پيش در انتخابات لوئي جرگه افغانستان با وجود فشار بسيار شديد مخالفان او كه عمدتا افراطيون مذهبي و بنيادگرايان ( جمعيت اسلامي افغانستان ) بودند ، با راي مردم افغانستان به سمت معاونت لوئي جرگه انتخاب شد.

وي همچنين مسؤول يك NGO زنان با نام "شهدا" در افغانستان است. اين NGO در زمينه طب و بهداشت كار مي كند و شامل 60 مدرسه با 40000 شاگرد ، 3 بيمارستان خصوصي و 12 كلينيك سرپايي است و علاوه بر اين پروژه هاي آموزشي - بهداشتي بسياري را نيز در دست دارد.

مطالب بسياري در مورد مسائل افغانستان به ويژه زنان افغان وجود داشته كه براي ما زنان ايران هميشه جالب توجه بوده است. بسياري از مشكلات فعلي زنان افغان را ما در تاريخ خود ( البته به شكل بسيار كمرنگتري ) تجربه كرده ايم.

از زمان اشغال افغانستان توسط طالبان و شروع جنايات آنها ، هماره اين پرسش مطرح بوده كه يك جريان افراطي و خشونت طلب مانند طالبان چگونه خود را برملت اين كشور تحميل كرده است و برخورد زنان و مردان در برابر محدوديت ها و آزاديهايي كه از آنان گرفته مي شد، چگونه بوده است . چه كسي برقع را بر سر زن افغان گذاشت و حق تفكر ،تحصيل و زندگي را از او گرفت ؟

طي بيش از 5 سال حكومت طالبان ، تمام حقوق مدني و انساني زنان و مردان افغان به يغما رفته بود و حال با استقرار دولت انتقالي افغانستان ،آنها در تلاشند آنچه به يغما رفته را جبران نمايند و زنان افغان در اين راستا فعالانه وارد صحنه فعاليتهاي اجتماعي شده اند.

جاي بسي خوشحالي است كه جمهوري افغانستان از ابتداي راه دست كم در قانون با مساله حقوق بشر به مشكلي برنخورده و به كنوانسيون رفع تبعيض عليه زنان پيوسته است.

وقتي نظر او را در رابطه با مساله حجاب در افغانستان بعد از سقوط طالبان جويا مي شوم ، مي گويد هر اجباري با هر اسمي غير قابل قبول است.من و بسياري ديگر هنوز در جامعه بنا به احترام به جرياناتي روسري بر سر داريم اما هرگز نمي گذاريم مساله حجاب به صورت اجبار يا قانون در آيد

سيما ثمر از اعطاي جايزه صلح نوبل به شيرين عبادي خوشحال است و به اينكه يك زن مسلمان ايراني عليرغم فضاي بسته جامعه ايراني توانسته است اينگونه تلاش نمايد و موفقيت كسب نمايد افتخار ميكند.گفتگوي با وي را مي خوانيد :

- خانم ثمر پديده طالبان چگونه به افغانستان پا گذاشت و زنان افغان چطور با آن مواجه شدند ؟

پديده طالبان ! بايد اول طالب را معنا كنم.

طالب ابتدا كسي بود كه در مدرسه ديني آموزش ديده اما آن طالب ، طالب سياسي نبود ! در دوران جنگ چيزي كه متاسفانه در افغانستان واقع شد ، تعداد زيادي از مردم مهاجر شدند. در اين دوره كشور براي آنكه بتواند عليه كمونيسم مبارزه كند ، افراد بنياد گراي دگم را قبول كردند كه مي توانستند از آنها عليه اتحاد شوروي دفاع كند. ما مدرسه علمي نداشتيم. بچه ها را از 5 تا7سالگي از خانواده جدا كردند و 10 - 15 سال آنها را به اسم مدارس ديني ، از دنياي بيرون جدا كردند و در يك محيط بسته با فضاي خشن آنها را نگه داشتند.

به آنها گفتند زبان عامل فساد است در جامعه ، راديو حرام است. تلويزيون گناه است. شنيدن صداي زن و حتي شنيدن صداي پاي زن شما را به دوزخ مي برد ! تا آنجا كه حرمت مادري را هم ناديده گرفتند !

و اين طبيعي است كه اينها اينگونه بار آيند. اين طالب را بعد از 15 سال ، 20 سال به افغانستان كشيدند و طالب جنبه سياسي گرفت. متاسفانه در افغانستان بعد از پيروزي مجاهدين ، با توجه به جنگهاي داخلي و بي نظمي شكل گرفته در جامعه ، راه براي ورود طالبان باز شد.

در ابتدا شعار اوليه طالبان اين بود ما خلع سلاح مي كنيم و امنيت را به جامعه بر مي گردانيم.

طالبان يكباره افغانستان را اشغال نكرد ، ايالت به ايالت پا گذاشت.

طالب با ورود به هر ايالت مكاتب دخترانه را بست و حمام ها را بر زنان ممنوع كرد و گفت تا برقراري امنيت ، مدارس و حمام ها بسته بماند و زنان خارج نشوند. چون نمي توانستند هيچ توجيه ديگري براي مردم بياورند ، به آنان وعده امنيت مي دادند.

زماني كه كابل را گرفتند ، استبدادشان به حدي شد كه ديگر از هيچ جنايتي دريغ نكردند. كشتند. خانه هاي مردم را گرفتند ، اموال مردم را چپاول كردند ، جنايت كردند و از قديسيت آرماني كه براي مردم ساختند افتادند.

از وعده ايستادن مقابل آنارشيسم و ايجاد امنيت دور شدند.

- زنان افغان در برابر فشارها و محدوديت هاي غير انساني چه مبارزه اي كردند ؟

زنان افغان مشكل داشتند. بنابراين وقتي طالبان هرات را گرفتند ، زنان افغان به تظاهرات برخاستند و با تفنگ روبرو شدند. مردانشان را گرفتند ، برادرانشان را گرفتند به جرم اينكه زنانشان و خواهرانشان گناهكار و مجرمند.

- مردم با محدوديتهاي خاص زنان ، مثل برقعه ، تعطيلي مدارس ، بستن حمامها و ..... چه برخوردي مي كردند ؟

وقتي با خشونت مواجه شدند ،‌جرات نكردند بيرون بيايند.

- يعني استقبالي از طرف زنان نسبت به طالبان وجود نداشت ؟

وقتي با شعار امنيت ملي و از بين بردن تفنگ و ..... وارد شدند مردم ابتدا فقط از آنها استقبال كردند.

وقتي قندهار را گرفتند ، فقط گفتند مدارس دخترانه تا برقراري امنيت كامل بسته باشد ، اينطور نبود كه كل كشور را بگيرند و همه مدارس را يكجا ببندند. اما پس از به قدرت رسيدن ، گفتند زن حق درس خواندن ندارد و دختران تا سن 9 سال تنها مي توانند مضامين ديني بخوانند.

بعد از آن گفتند زنان بدون برقعه حق خروج ندارند و هر كس را بدون برقعه ديدند با او برخوردهاي بسيار خشن كردند.

گفتند زن نبايد صداي پايش شنيده شود و زنان چون تشكيلات منظم نداشتند ، نتوانستند مقاومت كنند و در هرات هم كه ايستادگي كردند ، كشته و زنداني شدند.

در كدام قاموس بشري رسم است كه كسي را اعدام كنند و 10 روز جنازه آن را در سطح شهر به نمايش گذارند ؟!

رفتار آنها هيچ توجيه ديني نداشت. تمام رفتارهاي آنها خلاف كرامت انساني بود.

- وضعيت حقوق زنان افغان بعد از رفتن طالبان چگونه است ؟

-با رفتن طالبان وضع خيلي عوض شد ، ضمن اينكه طالبان وحشي ترين نمونه هاي موجود نيستند.

ما افراد بسياري داريم كه اسمشان طالب نيست اما تعبير سوء از اسلام مي كنند. هنوز هم مخالف حقوق زنان هستند. مخالف رفتن زنان به دانشگاه هستند. مخالف پوشيده نبودن روي زن هستند. اينها متاسفانه هنوز هم مشكل ايجادميكنند.

دولت افغانستان با وجود اينكه به صورت رسمي در هيچ جا نمي گويد زن نمي تواند آزاد باشد و مجبور است بگويد كه زن بايد در عرصه اجتماع مشاركت داشته باشد اما هنوز از نظر عملي ما مشكل داريم. طالب نيست اما طرز تفكر طالباني است.

و يك تعداد زنان هم كه هنوز برقعه مي پوشند ، اندكي به خاطر فشار فاميل و بخش بيشتر به خاطر ترس باز مانده از طالبان و احتمال بازگشت و وجود آنان است.

مثلا يكي از دوستان دكترم هنوز چادري ( برقعه ) مي پوشد. به او گفتم چرا برقعه هنوز به سرمي كني ، گفت انگار عادت كرديم به پوشيدن برقعه ، انگار از لحاظ رواني هنوز حس مي كنيم بايد پوشيده بمانيم تا از شر طالبان مصون باشيم.

- در حال حاضر پوشيدن حجاب اجباري است؟

خير! اما باز هم ما به آن صورت كه مي خواستيم به حقوق زن توجه نشد. ما قانون اساسي پيشنهادي داشتيم كه بيشتر به مسائل حقوق بشر پرداخته بود.

قانون پيشنهادي كه ما به كميته قانون اساسي داديم ، تمام مواردش در قانون اساسي در نظر گرفته نشد. فقط قبول كردن اعلاميه حقوق بشر كافي نيست. بايد به آن عمل شود. بايد بعد اجرا هم در نظر گرفته شود.

- در قانون اساسي فعلي از نظر شما موارد نقض حقوق زنان وجود دارد ؟

به صورت رسمي دولت حقي را براي زنان محدود نمي كند اما يكي اعلان رسمي دولت است ، يكي عمل دولت! به صورت علني مورد نقض وجود ندارد. اما به عنوان مثال با كلمه اتباع ( اتباع افغانستان ) كه در قانون اساسي آمده مخالف بوديم. چون اصل اين كلمه در گذشته خود بيانگر يك طبقه بوده است. يك طبقه حاكم و طبقه ديگر تابع. ما مي گفتيم كه حتما بايد به افراد يا شهروند تغيير كند. اماتوجه نكردند.

اين مسائل بسيار جزئي به نظر مي رسد ، اما معناي كلي تري دارد.

اگر افراد بنيادگرا و افراطي دوباره قدرت را به دست گيرند ، باز مي توانند از آن سوء استفاده كنند.

يا مثلا ما خواستار تحصيل اجباري بوديم كه با آن موافقت نكردند. ما نيازمنديم كه دولت براي تعليم وتربيت زمينه سازي كند.

 

تيم ملي اسكيت بانوان انتخاب شد

به گزارش خبرگزاري دانشجويان ايران (ايسنا)، تركيب ثابت تيم ملي اسكيت بانوان براي حضور در مسابقه‌هاي قهرماني آسيا در ژاپن شناخته شد. سارا فرشتيان و مارال راسخي اعضاي تيم دو نفره ايران در رقابت‌هاي اكيداي ژاپن خواهند بود.

به گفته‌ي ژيلا سروش سرپرست تيم اعزامي به اين مسابقات، تيم ملي براي آمادگي بيشتر و آشنايي با آب و هواي محل برگزاري مسابقات، از سيزدهم خردادماه وارد اردوي يك هفته‌اي در رامسر مي‌شود و پس از آن بيستم خردادماه به ژاپن اعزام خواهد شد.

مربيگري تيم اعزامي به عهده «روبرتو پرونه» خواهد بود. مسابقه‌ي اسكيت قهرماني آسيا از ‌٢٣ تا ‌٢٧ خردادماه جاري در شهر اكيداي ژاپن آغاز خواهد شد.

*طي حكمي از سوي حجت‌الله خطيب مدير كل تربيت بدني استان تهران، سپيده ژاله تقوايي سرپرست هيات ژيمناستيك بانوان استان تهران شد.

به گزارش ايسنا، تقوايي فوق ديپلم رشته‌ي تربيت بدني دارد و از سال ‌١٣٦٣ به عنوان مربي در باشگاههاي تهران فعاليت داشته است.

*مربيان اسكيت در كلاس مدرس ايتاليايي

يك دوره كلاس بازآموزي مربيگري اسكيت زير نظر مدرس ايتاليايي برگزار مي‌شود.

به گزارش ايسنا، ميترا روحي مسوول انجمن آمادگي جسماني بانوان با اعلام خبر فوق گفت: طبق برنامه‌ي مربي اسكيت از يازده استان كشور طي روزهاي دهم و يازدهم خردادماه در كلاس «روبرتو پرونه» سرمربي ايتاليايي تيم ملي اسكيت حضور خواهند داشت. اين كلاس در پيست دوچرخه سواري آزادي برگزار مي‌شود.

*از سوي انجمن فوتبال بانوان دو دوره كلاس مربيگري و داوري فوتبال برگزار مي‌شود.

به گزارش ايسنا، خديجه سپنجي مسوول انجمن فوتبال بانوان با اعلام اين خبر گفت: دوره آموزش مربيگري D فوتبال (توجيهي بين‌المللي) از هفدهم تا بيست و هفتم خردادماه به صورت سراسري در سالن بانوان مجموعه آزادي برگزار مي‌شود كه داشتن حداقل ‌٢٢ سال سن از شرايط حضور در كلاس مربيگري فوتبال مي‌باشد.

وي همچنين از برگزاري يك دوره كلاس آموزشي درجه ‌٣ داوري فوتبال خبر داد.

به گفته‌ي سپنجي دو دوره‌ كلاس داوري ‌١٠ روزه از هفدهم ماه جاري در مجموعه ورزشي آزادي تهران آغاز خواهد شد.

سپنجي اضافه كرد: داوراني مي‌توانند در اين كلاس شركت نمايند كه حداقل ‌١٨ سال و حداكثر ‌٢٥ سال سن داشته باشند.

*طي نامه‌اي از سوي فدراسيون ژيمناستيك به معاونت ورزشي بانوان؛ ‌٢٠ مربي بانوان ژيمناستيك مهدهاي كودك به منظور كسب گواهينامه‌ي رسمي از سوي فدراسيون ملزم به حضور در يك دوره كلاس توجيهي اين رشته هستند.

به گزارش ايسنا، اين مربيان كه چندي پيش در يك دوره كلاس مربيگري مهدهاي كودك شركت كرده‌اند هم اكنون براي دريافت گواهينامه‌ي رسمي از سوي فدراسيون بايد در كلاس توجيهي معاونت ورزش بانوان حضور يابند تا پس از موفقيت در اين دوره‌ي توجيهي، گواهينامه‌ي رسمي خود را دريافت كنند.

 

*در روز جهاني محيط زيست بانوان تهراني به گلگشت مي‌روند

به گزارش ايسنا، به منظور بزرگداشت روز جهاني محيط زيست، برنامه گلگشت همگاني در ولنجك برگزار مي‌شود.

هيات همگاني بانوان استان تهران اعلام كرد: اين گلگشت روز شنبه شانزدهم خردادماه در منطقه ولنجك انجام مي‌شود.

معاونت ورزش بانوان استان تهران براي رفاه حال شركت كنندگان در اين برنامه وسيله رفت و آمد را تدارك ديده است. زمان حركت اين گلگشت ساعت ‌٣٠/٨ از درب سالن حجاب خواهد بود.