وضعيت زن افغان تغيير نكرده
منبع: نيويورك تايمز - ترجمه سينا برجيان: شرق - سه شنبه 26 اسفند  1382- 16  مارس 2004

يكي از غم انگيزترين و بهترين فيلم هايي كه به تازگي اكران شده و فضاي سرد و متروك افغانستان دوران  طالبان را به تصوير كشيده است فيلم اساما (Osama) است. داستان، شرح حال دختري افغاني در دوران حكومت طالبان بر افغانستان است. او با وانمود كردن به اينكه يك پسر است زندگي خود را به خطر مي اندازد و از خانه خارج مي شود تا بتواند مخارج مادر بيوه اش را تامين كند.مادر دختر ناله كنان مي گويد: اي كاش خداوند هرگز زن را نمي آفريد. در نهايت دختر دستگير مي شود و فيلم، حزن انگيز و افسرده كننده به پايان مي رسد.

 

آمريكائيان بايد به خود ببالند، ما به دنيا تعهد داديم و طالبان را از افغانستان بيرون كرديم... مادران و دختران افغاني در خانه خود در بند بودند، امروز آنان آزاد هستند. اين سخنان بوش است كه در سال ۲۰۰۲ اظهار شده است. اما حقيقت اين گونه نيست، پس از بيش از دو سال كه از آن سخنراني مي گذرد، هنوز بسياري از زنان افغان در خانه هايشان محصور هستند. زندگي در كابل در مقايسه با دوران حكومت طالبان بهتر شده است، اما با ملاحظه اين تصاوير واقعي از مناطق مختلف افغانستان جديد احساس پيروزمندانه آمريكائيان بسيار پوچ و فريبنده به نظر مي رسد:

 

يك دختر ۱۶ ساله از خانه شوهر سالخورده ۸۵ ساله خود فرار كرده است. وي هنگامي كه تنها نه سال داشته به عقد اين مرد درآمده است. اين دختر پس از دستگيري به ۵/۲ سال زندان محكوم شده است.

 

دادگاه عالي افغانستان، اخيراً، زنان افغان را از ظاهر شدن در برنامه موسيقي در تلويزيون منع كرده است، حضور زنان شوهردار را در كلاس هاي دبيرستان منع كرده و ساعاتي را كه زنان مي توانند بدون همراهي بستگان مردشان بيرون روند را محدود كرده است.

 

اگر مردي به قتلي متهم شود، بستگان وي به پرداخت خونبهاي مقتول متعهد مي  شوند. اين خونبها دو دختر در سنين ۸ و ۱۵ سال است كه به عقد مردان فاميل قرباني در مي آيند.

 

امروز هر ۲۰ دقيقه يك زن در حين وضع حمل در افغانستان مي ميرد كه در اغلب موارد حتي دسترسي به يك پرستار هم مقدور نيست. نتايج تحقيق سازمان ملل در سال ۲۰۰۲ مشخص كرد ميزان مرگ و مير مادران افغاني در منطقه بدخشان بالاترين ركورد ثبت شده در تمامي دنيا است. در بدخشان يك زن طي يكي از هشت بار حاملگي خود تنها ۵۰ درصد شانس زنده ماندن دارد.

 

در هرات كه يكي از شهرهاي بزرگ و مهم افغانستان محسوب مي شود، زناني كه با مردان غيرخويشاوند مشاهده شوند، بازداشت شده و به اجبار مورد آزمايش پزشكي زنانه قرار مي گيرند. بر طبق گزارش آژانس پاسدار حقوق بشر در اين شهر روزانه ده مورد تست دوشيزگي زنان گزارش شده است.نيكلاس كريستف، روزنامه نگار نيويورك تايمز مي گويد: من به شدت از جنگ در افغانستان حمايت مي كردم و به آن اعتقاد داشتم. بوش جنگي قاطعانه و زيركانه را با هدف آزادي مردم افغانستان ترسيم كرد و من زماني كه در كابل پرسه مي زدم، در آن روزهاي اغواگر آزادي، هرگز به آمريكايي بودن خود افتخار نكردم.امروزه فكر مي كنم به من خيانت شده، همان طور كه به افغان ها خيانت شده است. در گذشته ميل و خواست عمومي نسبت به شهروندان آمريكايي و همچنين نوعي احترام نسبت به نيروي نظامي آمريكا در افغانستان وجود داشت و ما فكر مي كرديم كه فقط با يك اشاره و حركت جزيي پس از جنگ مي توانيم افغانستان را به يك تجربه و موفقيت درخشان و اهرمي براي پيشرفت پاكستان و آسياي مركزي مبدل كنيم، ما در عوض چه كرديم؟ علاقه عمومي را در افغانستان از دست داده و به سوي عراق حركت كرديم. آقاي بوش عملاً از تامين امنيت در خارج كابل سر باز زده است.

 

اما چهره امروز افغانستان

 

راهزني و هرج و مرج در افغانستان حكمفرما شده است. مدت زمان مديدي است كه جنگ سالاران محلي كنترل بيشتر كشور را در دست دارند، طالبان در جنوب _ شرقي افغانستان شروع به فعاليت مجدد كرده است. سازمان ملل متحد هشدار داده است خطري ملموس براي تبديل دوباره افغانستان به كشوري شكست خورده موجود است. اين بار در دستان كارتل هاي موادمخدر و قاچاقچيان اسلحه. نرخ در حال افزايش راهزني، شرارت و تجاوز كه حتي در مواردي توسط نيروهاي امنيتي افغانستان انجام مي شود، تاثيرات ويران كننده اي بر زنان افغان داشته است. دختران جرأت نمي كنند به مدارس بروند، مادران به مراكز بهداشت نمي روند چرا كه راه ها حتي در روز روشن هم امن نيستند. زماني كه به زني تجاوز مي شود وي با خطر كشته شدن به وسيله خويشاوندان خود روبه رو است.

 

آژانس پاسدار حقوق بشر اظهار مي كند بسياري از زنان و كودكان به واقع در خانه هاي خود زنداني هستند و سازمان عفو بين الملل (Amnsety International) به نقل از يك مددكار اجتماعي مي گويد: اگر در دوران طالبان زني به مغازه مي رفت و بخش كوچكي از بدن او مشخص بود به سختي مجازات مي شد، اما امروز همان زن مورد تجاوز واقع مي شود. تحولات اجتماعي در افغانستان هرگز يك شبه به سرانجام نمي رسد.قتل هاي ناموسي دختران و ازدواج هاي زودهنگام اجباري در افغانستان ريشه اي ديرينه دارد. يك ضرب المثل افغاني مي گويد: يك دختر بايد اولين نوبت قاعدگي خود را در خانه شوهر سپري كند نه در خانه پدري خود! اما بايد فرآيند تحولات اجتماعي در افغانستان آغاز شود و قبل از هر چيز امنيت شهري تامين شود. فرصت هاي زيادي در افغانستان از دست رفته است، اما هنوز هم زياد دير نيست.

 

آمريكائيان همان طور كه روز ولنتاين را جشن مي گيرند و از شيريني ها لذت مي  برند نبايد دختران افغانستان را از ياد ببرند. دختراني كه نمونه اش را در فيلم اساما ديده اند.در حال حاضر در افغانستان جديدي كه نيروهاي آمريكايي در آن حضور دارند و در تامين امنيت آن شريك هستند، دختران دزديده مي شوند، به آنان تجاوز مي شود، به اجبار به عقد افراد سالخورده درمي آيند، به مدرسه نمي روند، مورد تست اجباري باكره گي قرار مي  گيرند و در خانه هاي خود محبوس مي شوند.