قتل زنان در جنوب شرقى ترکيه به بهانه حفظ آبروى خانواده

راديو آلمان - يكشنبه 30 آذر 1382– 21 دسامبر 2003

قتل هاى ناموسى در سالهاى اخير در بخش هاى شرقى ترکيه که از لحاظ اقتصادى هم در شرايط سخت ترى به سر ميبرند، شديدا بالا گرفته است.

از جمله آخرين اين قتل ها، قتل شمسيه آلاک زن کرد سى و پنج ساله اى است که توسط مرد همسايه اش مورد تجاوز قرارگرفته و حامله مى شود و سپس توسط برادرانش به عنوان لکه دار شدن حيثيت خانواده و بى آبرويى سنگسار مى گردد.

سرنوشت اين زن جوان در تابستان امسال ترکيه را در شوک فرو برد. در مقابل اين پديده ايستادگى هم وجود دارد. فعالان  گروه هاى مختلف مبارز زنان بيش از اين نمى خواهند ببينند که زنان جوان از طرف نزديک ترين افراد فاميل و خانواده خود مورد اين خشونت وحشيانه قرار ميگيرند. اين موضوع درمجلس ترکيه هم مطرح شد.

مراسم تدفين شمسيه آلاک در  دهى در نزديکى شهر ديار بکربا حضور تنى چند از فعالين گروه زنان Ka-Mer و بدون شرکت افراد خانواده و فاميل و يا حتى اهالى ده برگزار شد.او مدت هشت ماه در اغما به سر برد و پزشکان براى ادامه زندگيش مبارزه کردند. تعدادى از زنان اين گروه  بر بالين او شب و روز پاسدارى دادند تا از اين مسئله جلوگيرى کنند که افراد خانواده اش او را در روى تخت بيمارستان به قتل برسانند. در پايان بدنش  نتوانست جراحات سخت را تحمل کند و در گذشت. چند نفر از افراد خانواده او مسئول قتلتش شناخته شدند.او تنها يکى از قربانيان به اصطلاح قتل ها ى ناموسى است.

گل نور يکى از فعالين گروه زنان Ka-Mer در اين باره مى گويد:

« مرگ شمسيه آلاک براى همه ما يک تراژدى بود. هر روز تا زمان مرگش يک نفر از گروه بر بالين او حضور داشت. در تمام اين مدت حتى يک نفر از خانواده و فاميل به سراغ او نيا مدند. او سرش براثر اصابت سنگ جراحات سنگينى بر داشته بود. اين چيزى است که ما زنان در اين سرزمين ميبايست بر دوش  بکشيم. زنان در اينجا محبوس هستند . راهى وجود ندارد که از اين سنت وحشتناک بيرون بياييم که به خانواده حق مى دهد زنانى نظير شمسيه را سنگسار کنند. اين يک تراژدى است

فعالين زن در گروه زنان Ka-Mer  سعى بر اين امر دارند که زنان را از اين سرنوشت شوم محافظت کنند. مرگ شمسيه آنان را در ايمان به کارشان قدرت داده و عزمشان را در اين راه راسخ تر کرده است .

آنها يک خط تلفنى براى زنانى که در خطر هستند ايجاد كرده اند. زنان در خانواده خود نه تنها به عنوان زنا به مرگ محکوم مى شوند،  بلکه حتى ترک کردن خانه از طرف آنها به عنوان لکه دار کردن حيثيت خانواده محسوب مى شود.Özlem Öztürk  از پايه گزاران گروه Ka-Merمى گويد که کارش در اين زمينه راحت نيست :

« افراد زيادى هستند که با ما در ارتباطند ولى زنان کمتر به ما تلفن مى کنند زيرا آنها نمى خواهند به وسيله تلفن در اين باره صحبت کنند و به جاى آن مستقيم نزد ما آيند . به طور متوسط در هفته ده نفر زن به ما مراجعه ميکنند. ما مى توانيم به بعضى از آنها کمک کنيم که از خانه فرار کند. ما خانه هايى داريم که در آنجا اين زنان ميتوانند در امنيت به سر برند.

در طولانى مدت ما سعى مى کنيم آنها را از اين منطقه به طور کامل خارج کنيم و به کمک مسئولين امور با نام و اوراق شناسايى ديگر يک زندگى جديد را براى آنها به وجود بياوريم

به گزارش خانم  Özlem Öztürk سازمان  Ka-Mer در اين سال جان نوزده زن را نجات داده است. کار اين سازمان فقط محدود به جلوگيرى از قتلهاى ناموسى نيست . آنها به زنان کمک مى کنند که از لحاظ اقتصادى مستقل شوند و جلسات بحث و گفتگو براى زنان در محل برگزار مى کنند.

اين گروه براى کار خود کمکهاى مالى از تمام اروپا دريافت مى کند. خانم  Anna Lindhوزير خارجه سابق سوئد که خود در سه ماه پيش قربانى يک سوء قصد شد از اين سازمان حمايت مى کرد و در شروع امسال از اين گروه ديدن کرد. اين ديدار و به رسميت شناختن سازمان باعث کمک به زنان شد که بتوانند فشار بيشترى به مجلس ترکيه بياورند تا قوانين  موجود را تغيير دهد و از اين طريق تا حدودى از اين قتل هاى ناموسى جلوگيرى شود.

در اين ميان مجلس ترکيه تخفيف مجازات قانونى براى مرتکبين قتل هاى ناموسى را حذف كرده است. تا به حال اين نوع قاتلين مى توانستند روى تخفيف مجازات خود حساب کنند و اغلب به دوره زندان محدود محکوم مى شدند.

خانم شيرين امين نماينده مجلس ترکيه اعلام کرد که بعد از قتل شمسيه آلاک اين موضوع تغيير کرده است:

« اغلب قوانين ما در اين مورد هنوز به دوران قبل ازجمهورى و بر پايه سنت ها بر مى گردند و پيش از همه در دهکده هاى کوچک جنوب شرقى ترکيه هنوز سنت ها هستند که مانند قوانين نقش بازى مى کنند . اکنون زمانى است که مى بايست اين موضوع را تغيير داد. يک قتل را نمى توان بنام سنت و يا آبرو توجيه کرد و اين قاتلين نمى تواند توقع  داشته باشند که از تخفيف هاى مجازاتى استفاده کنند. هر قتلى يک قتل است و نه چيز ديگر

از زمان کشته شدن شمسيه آلاک اين مسئله در ترکيه بسيار شناخته تر شده است. در مقايسه با قتل هاى قبلى که هيچ کس حتى علاقه اى به صحبت در باره آنها نداشت، اين مورد در سراسر کشور باعث ايجاد خشم عمومى شد و سياست مداران هم عکس العمل نشان دادند.  ولى هيچ کس بر اين باور نيست که قتل شمسيه آلاک آخرين قتل از اين نوع خواهد بود.