فراسوی خبر... پنجشنبه ۱۵ مرداد

مُذاکرات عُمان؛ فاز رویارویی بلوکهای قُدرت

منصور امان

مُخالفان عقب‌نشنی در دستگاه قُدرت ج.ا، تاخیر خود در واکُنش به «تفاهُمنامه» پاکستان را جُبران می‌کنند. آنها دو هفته بعد از رسمیت یافتن توافُق آتش‌بس، با شلیک به چند کشتی در تنگه هُرمُز آن را برهم زدند. اینک و همزمان با مُذاکرات عُمان برای بازگشت به آتش بس، آنان با شلیک سیاسی به رُقبای‌شان، پیشدستانه به رویارویی با «تفاهُمنامه» بعدی رفته‌اند.

در همان حال که اعضای مجلس مُلاها وابسته به طیف نظامی امنیتی چُماق استیضاح وزیر خارجه را گرد سر می‌چرخانند، یک سرکرده لباس شخصی تهدید برکناری رییس او، پزشکیان، از سوی مُجتبی را رسانه‌ای کرده است. آخوند خرازی که محافل حکومتی از او به عُنوان «دبیرکُل حزب‌الله ایران» یاد می‌کنند، می‌گوید مُجتبی به پزشکیان هُشدار داده در صورت استعفای مُجدد، با آن مُوافقت خواهد کرد. پیشتر همین محافل مُدعی استعفای چندباره پزشکیان به منظور تحت فشار گذاشتن مُخالفان عقب‌نشینی شده بودند.

افشاگری خرازی ابتدا توسُط دفتر و نزدیکان پزشکیان تکذیب شد، اما چنین می‌نماید که این واکُنش هنوز هم‌سطح با تهاجُم طرف مُقابل نبود، چرا که اندکی بعد محافل دولتی خبر از یک پیام ویدیویی از سوی پزشکیان دادند و گوشه‌هایی از آن را پخش کردند که در آن می‌گفت استعفا نمی‌دهد و «خواهد ایستاد».

اگرچه مرکزی به نام «دفتر آیت‌الله مجتبی خامنه‌ای» گُفته‌های آخوند خرازی را تکذیب کرد، اما هم گارد گرفتن پزشکیان و هم مُداخله شتابزده «دفتر ...» بیانگر جریان داشتن نزاع به‌گونه مُشخص در همین سطح است و خرازی و انواع مُشابه در هر دوطرف، گاهی نقش زمینه‌ساز و گاهی رُل انگُشت تهدید را بازی می‌کنند.

تحوُلات پُرتلاطُم در دستگاه حاکم نشانگر آن است که رویارویی طرفهای دارای منفعت در ادامه‌ی تنش یا فروکاستن از آن، هُویت سیاسی روشن‌تری می‌یابد. درگیری‌ از سطح خیابان و بر پُشت گُروه‌های فشار به سطح نهادهای تابلو دار و بر میزهای قُدرت فراز یافته است. بلوکهای قُدرت در ساختار رژیم ج.ا، جنگ را به مثابه سکوی پرتاب به سمت تغییر توازُن به سود خود و تصرُف یگانه اهرُمهای حُکمرانی کشف کرده‌اند و شکاف بر سر آن تا دورترین نُقاط میدان عمل حاکمیت امتداد می‌یابد. نزدیکترین نُقطه اما مُذاکراتی است که در عمان جریان دارد. همانگونه که «تفاهُمنامه» پاکستان نشان داد، بدون تعیین تکلیف هژمونی در ساختار قُدرت، مُعامله یا تفاهُم با ج.ا یک بسته مُدت‌دار و فاسد‌شُدنی است.

بازگشت به صفحه نخست