|
مرگ ارزان‌تر از دارو و وظیفه یاری‌رسانی‌ست لیلا جدیدی
زمانی که از بیکاری، فقدان درآمد کافی جهت گذران روزانه زندگی و حتی فقر مطلق حرف می‌زنیم، آنچه در نخستین لحظه به ذهن‌مان می‌رسد، عدم دسترسی به مواد غذایی، پوشاک و مسکن است. این در حالیست که چنین محرومیتهایی رابطه‌ای بی واسطه با سلامت، بهداشت و درمان نیز دارد. جامعه ای که از تهیه نیازهای اولیه درمانده است، از بهداشت، و درمان هم محروم میشود. امروزه نه تنها بخش عظیمی از جامعه از رفاه و آسایش، تغذیه‌ی مناسب و مسکن مطلوب محروم است، بلکه حتی به خدمات بهداشتی و درمانی مناسب نیز دسترسی کافی ندارد. این وضعیت حتی برای کادر درمان که شامل پزشکان و پرستاران و دیگر کارکنان نظام سلامت میشود نیز طاقت فرسا شده است. در ایران، با ساختاری طبقاتی که منابع و ثروت جامعه را دراختیار گروههای محدودی قرار داده، شکاف بین این جامعه کوچک با اکثریت مردمی که دسترسی به امکانات اولیه زندگی را ندارند، روزبروز عمیقتر و سلامت و زنده ماندن نیز به موقعیت اقتصادی و اجتماعی و طبقاتی افراد وابسته‌تر میشود. در نوشته زیر این وضعیت مورد موشکافی قرار گرفته و به نابسامانیهای آن پرداخته میشود.
استانداردهای جهانی چه می‌گوید طبق ماده بیست و پنجم اعلامیه جهانی حقوق بشر، هر انسانی حقی ذاتی برای برخورداری از سلامت و رفاه برای خود و خانواده‌اش دارد. ارائه خدمات ضروری اجتماعی در هنگام بیکاری، بیماری و هنگام پیری بویژه زمانی که خارج از اراده وی امکان معاش وی مختل می‌گردد از وظایف مبرم حکومتهاست. این در حالیست که در ایران صاحبان قدرت شامل حکومت، سرمایه‌داران و غارتگران وابسته به حکومت این حقوق ذاتی انسانها را پایمال کرده‌اند. بسیاری از کارشناسان مدیریت و اقتصاد بهداشت در جهان بر اثرات متقابل اقتصاد بر سلامت تاکید کرده اند. آنها معتقدند که بدون شک ثروت سلامت را افزایش می‌دهد و به عکس سلامت نیز اقتصاد را بهبود می‌دهد. جامعه‌ای که افراد سالم و فعال دارد، در زمینه اقتصاد نیز پیشرفته‌تر میشود. این ارزیابی را گزارش سالانه سازمان جهانی بهداشت نیز تایید می‌کند. یافته‌های این گزارش حاکی از آن است که کشورهایی که افرادی آموزش دیده و سالم دارند و دارای وضعیت سیاسی با ثباتی می‌باشند، از رشد اقتصادی مناسب‌تری نیز برخوردار بوده‌اند.
از زبان مردم در گفتگوهای مستقیم وضعیت بهداشت و درمان و میزان دسترسی در ایران همواره از استانداردهای جهانی فاصله بسیاری داشته است. این شکاف را جنگ، بحران اقتصادی و سیاستهای ضدمردمی رژیم عمیقتر کرده است. تاثیر شرایط کنونی بر زندگی مردم را خود آنها دقیق‌تر می‌توانند تشریح کنند. نخست، توجه کنیم به گفتگوهای مستقیم با شماری از شهروندانی از تهران تا لرستان که به ناچار تنها مختصری از آنها در اینجا ذکر میشود: یک هموطن می‌گوید: «اینجا کلا داروها قیمتش چندین برابر شده و یا نایاب هستند. اما این به این معنا نیست که اصلا پیدا نمیشه، باید سطح شهر داروخانه‌ها را بگردی که بیشتر مواقع ندارند. باید بری ناصرخسرو، یه عده هستند که داروهای نایاب رو قاچاق می‌کنند و به قیمتهای خیلی زیاد می‌فروشند، مخصوصا برای بیماریهای خاص مثل تالاسمی و بعضی از سرطانها و شیمی‌درمانی. بیمارستانهای دولتی هم اگر بیمه داشته باشی می‌تونی بستری بشی و تحت درمان قرار بگیری، ولی هیچ تضمینی روی درمان درست حسابی و رسیدگی نیست. اصلا به‌‌هیچ‌عنوان قابل مقایسه با بیمارستانهای خصوصی نیست، بیمارستانهای غیر خصوصی هم اگر هیچ نوع بیمه‌ای نداشته باشی، مجانی نیست و باید پول بدی، اونم قبل از بستری شدن.» هموطن دیگری توضیح می‌دهد: «شما می‌خوای بدونی اونایی که ندارن چه جوری پول دارو تهیه می‌کنن؟ اگر بیمار خودش باشه و توان کار نداشته باشه و کسی رو هم نداشته باشه، معمولا چاره ای جز مُردن نداره. اگر سرپا باشه و اگر چیزی برای فروش داشته باشد، تبدیل به پول می‌کنه برای هر نوع درمان. اگر پدر یا مادر فرزندی بیمار داشته باشه، با کار بیشتر ، قرض و یا از هر راهی دیگه که بتونه تهیه کند، پیش می‌ره.» شهروند دیگری در پاسخ به سوال چگونگی تهیه هزینه دارو می‌گوید: «خواهر همسرم نزدیک ۶۰ سال سن داره و توی یه قنادی کار سخت می‌کنه، خیلی هم مریضه. با چنگ و دندون زندگیش رو می‌گذرونه و متاهل هم نیست که کمک خرجی داشته باشه. یه آمپولهایی هست که به‌صورت یومیه باید بزنه و الان چند برابر شده. باید به‌صورت آزاد تهیه کنه.» وی ادامه می‌دهد: «باید بدونید از این دست آدمها آنقدر زیادند که ما نمی‌شناسیم و چون نمی‌تونیم کاری بکنیم، معمولا سوالی هم نمی‌پرسیم. ولی خیلیها هستند که واقعا هیچ راهی جز تحمل و ریزه ریزه آب شدن ندارن. مردم هر روز دارن از نظر سطح زندگی کوچکتر می‌شن، کمتر می‌پوشن کمتر می‌خورن و می‌گردن و داراییهاشون رو می‌فروشن و کوچکترش می‌کنن تا بتونن زنده بمونن نه برای اینکه زندگی کنند.» دیگری می‌گوید،: «دختر من در اعتراضات چند تا ساچمه خورده بود به سرش. به من گفت ۱۸۰ میلیون نیاز دارد. یک وام گرفتم بهش دادم. یکی ساچمه‌ها رفته بود از پشت گوشش زیر دندون فک قبل از دندون عقل که البته هیچ دکتری هم جرات نمی‌کرد جراحی کنه، از ترس رژیم، چون ممنوع بود. ساچمه رو با یکی از دندونهاش در آوردند. عکس‌اش را بهم نشون داد، هنوز یکی از اونها پشت گوشش هست و گفتند نمی‌تونیم بهش دست بزنیم. امکان داره عفونت کنه، خودش میاد بیرون.» یک شهروند دیگر ساکن یکی از مناطق محروم در لرستان نوشته است: «ساکنان بسیاری از شهرهای کوچک با مشکلاتی همچون کمبود پزشک متخصص، نبود امکانات درمانی کافی و دسترسی دشوار به داروهای موردنیاز مواجه هستند. این مشکلات برای بیماران مبتلا به بیماریهای خاص و مزمن، به‌ویژه بیماران دیابتی، اهمیت بیشتری دارد. افراد مبتلا به دیابت برای کنترل بیماری خود به داروهای منظم، انسولین، نوار تست قند خون و مراجعه دوره‌ای به پزشک نیاز دارند. هرگونه وقفه در دسترسی به این امکانات می‌تواند سلامت آنان را به خطر بیندازد و زمینه‌‌ساز عوارض جدی شود.» وی ادامه می‌دهد: «در شهرهای کوچک، گاهی بیماران برای تهیه یک داروی خاص یا ویزیت پزشک متخصص مجبورند مسافتهای طولانی را تا مرکز استان طی کنند. این رفت وآمدها علاوه بر تحمیل هزینه‌های مالی، موجب اتلاف وقت و افزایش فشار جسمی و روحی بر بیماران، به‌خصوص سالمندان و خانواده‌های کم‌درآمد میشود.از سوی دیگر، کمبود پزشکان متخصص و امکانات تشخیصی در این مناطق باعث میشود روند درمان برخی بیماران با تاخیر همراه شود، در حالی که بیماریهایی مانند دیابت نیازمند مراقبت مستمر و دسترسی آسان به خدمات درمانی هستند. اینجا سلامت مردم قربانی فاصله جغرافیایی و کمبود امکانات شده است. شهر ما که به‌همراه بخشها و روستاها دارای بیش از ۳۰هزار نفر جمعیت است، فقط یک داروخانه دارد که قیمت داروها در توان خرید خیلی از بیماران نیست.»
وضعیت اسفبار دسترسی به درمان در مناطق محروم در مناطق محروم بحران دارو و درمان بطور حادتری نمایان میشود. برای نمونه، در سیستان و بلوچستان کمبود پزشک، آمبولانس، دارو و خون و تاخیر در درمان بیداد می‌کند، چنانچه گاهی جان بیمار از دست می‌رود. یک از نمونه‌ها، ملیکا همت‌زاده، نوجوان ۱۳ ساله اهل روستای دسک از توابع شهرستان نیک‌شهر در استان سیستان و بلوچستان است. او در روز ۲۶ مرداد ۱۴۰۵ بر اثر عقرب گزیدگی و به‌دلیل نبود امکانات پزشکی و داروی مناسب در آن منطقه جان خود را از دست داد. در این بخش از کشور تنها حدود ۳۵۰ تخت فعال برای جمعیت تحت پوشش شش شهرستان وجود دارد و کمبود بیش از ۱۶۰۰ تخت اعلام شده است. همچنین، در این استان ۶.۵ پزشک به ازای هر ۱۰ هزار نفر گزارش شده و کمبود پرستار نیز بحرانی توصیف میشود. شایان ذکر است که در بسیاری از شهرستانها حتی تخصصهایی مانند زنان، جراحی اطفال و بیهوشی در دسترس نیست. بر اساس گزارش «گروه حقوق بشر بلوچستان» در آذر ماه سال گذشته، بیش از ۱۰ شهرستان این استان فاقد بیمارستان مستقل بوده‌اند با پراکندگی گسترده روستاها و مناطق مرزی در سیستان و بلوچستان، در بسیاری از مناطق بیماران برای دریافت خدمات تخصصی ناچارند به چابهار، ایرانشهر، زاهدان یا حتی خارج از استان منتقل شوند؛ سفرهایی که برای خانواده‌های کم‌درآمد، هزینه رفت‌‌وآمد و اقامت همراه را نیز به درمان تحمیل می‌کند. همچنین افراد فاقد شناسنامه و مدارک هویتی با موانع جدی‌تری در دسترسی به خدمات عمومی و درمانی مواجه هستند.
کمبود دارو یا هزینه هنگفت؟ براساس آمار رسمی وزارت بهداشت، بیش از ۱۷ میلیون نفر (حدود ۲۰٪ جمعیت کشور) در تهیه داروهای ضروری با مشکل مواجهاند، به این دلیل که یا قیمتها بسیار بالاست یا دارو در داروخانه‌های عمومی موجود نیست. طی چهار سال اخیر، متوسط قیمت داروهای وارداتی ۲۲۰٪ افزایش داشته است. روشن است که آمارهای واقعی بسیار بیشتر از آمارهای حکومتی است. کمبود دارو فقط ناشی از تحریمها نیست، بلکه بیشتر به علت هرج‌ومرج در بازار دارو است؛ جایی که قاچاق سیستماتیک داروهای یارانه‌ای به کشورهای همسایه انجام میشود، و همزمان بازار سیاه دارو به‌سرعت رشد می‌کند و قیمتها به بیش از ۵ برابر نرخ رسمی رسیده است به‌گفته مقامات صنفی داروسازان، قیمت داروهای خارجی در شهریور و مهر امسال ۳۰۰ تا ۴۰۰ درصد افزایش داشته و طبق تازه‌ترین گزارشها این میزان به ۴۰۰ تا ۵۰۰ درصد رسیده است. از سوی دیگر، مکملها و به ویژه مکملهای غذایی نیز با افزایش قیمت قابل‌توجهی مواجه شده است. افزایش قیمت در این بخش حدود ۳۰۰ تا ۴۰۰ درصد بوده است و در اثر فقدان منابع حمایتی و بیمه‌ای متناسب با رشد هزینه‌ها، فشار بیشتری بر افراد جامعه وارد آورده است. این خطر بزرگی است که سلامت جامعه را تهدید می‌کند. بسیاری از گزارشها نیز حاکی از آن است که بیماران به دلیل افزایش قیمت و ناتوانی مالی، داروی مورد نیاز خود را تهیه نمی‌کنند و یا مصرف آن را کاهش داده و در مواقعی از درمان صرف نظر می‌کنند.
بازار سیاه و قاچاق دارو بحران دسترسی به دارو بیشتر متوجه داروخانه‌ها و بیمارانی است که دربدر در داروخانه‌ها بدنبال داروی مورد نیازشان می‌گردند و پاسخ منفی می‌گیرند. این در حالیست که در بازار سیاه همه نوع داروهای داخلی یا وارداتی یافت میشود، حتی بدون نسخه ی دکتر با چند برابر قیمت. سخنگوی انجمن داروسازان ایران از قرار گرفتن حدود ۸۰۰ قلم دارو در فهرست کمبود دارو خبر داده است. حکومت ادعا می‌کند مشکل، واردات دارو و مواد اولیه آن و امکان تامین داروها با قیمت مناسب است. این در حالیست که داروهای تولید داخل و وارداتی بدست دلالان و قاچاقچیان در بازارهای سیاه در حال معامله است. فروشنده‌ها قیمت دارو را به صورت روزانه تعیین می‌کنند که تابعی است از نرخ دلار و روند افزایش آن. این چنین است که‌هزینه‌های سنگین به دوش بیماران و خانواده‌های شان می‌افتد. «ممنوعیت پروازها» و «محدودیت تولید و واردات» عباراتی هستند که در فضای رسانه‌ای و داروخانه‌ها جریان دارد. فروشنده‌ای در اصفهان «مادوپار» را دو میلیون تومان قیمت می‌دهد و در همان ساعت فروشنده دیگری در یزد، قیمت هفت میلیون و ۲۰۰ هزار تومان را اعلام می‌کند. در کانالهای تلگرامی، «وارداتی‌تُرک»، «کره جنوبی»، «روسیه»، «اصلی اروپا سفارش فایزر»، «چین»، «سفارش ژاپن» و «فرانسه»، دارو به‌فروش می‌رسد. فروشنده‌ای در اصفهان، «استرادیول والرات» که در داروخانه می‌توان با قیمت ۶۰۰ هزار تومان خرید را چهار میلیون تومان می‌فروشد و برای «ریتالین» هم ۲۴ میلیون تومان قیمت می‌دهد. او بعد از ثبت سفارش دارو با پست ارسال می‌کند.
ثروتمندان و درمان طبقاتی بحران دارو، گرانی و قیمت‌گذاری بدست دلالان و قاچاق سیستماتیک آن و عدم پرداخت بیمه‌های درمانی به روشنی حکایت از بن بست برای مردم کم‌درآمد و درهای باز برای ثروتمندان دارد. طبق گزارشی از مرکز پژوهشهای مجلس، بیش از ۱۱ میلیون ایرانی بیمه‌ای دارند که در عمل هیچ کارایی ندارد و در بهترین حالت فقط ۳۰٪ هزینه‌های درمانی را پوشش می‌دهد. داروهای وارداتی یا درمانهای مزمن اغلب شامل این بیمه نمی‌شوند. این بحران افراد مرفه را چندان آزار نمی‌دهد، زیرا آنها می‌توانند از عهده آن بر بیایند. هر شب بستری در یک بیمارستان خصوصی تهران حدود ۴۰ میلیون تومان هزینه دارد و یک عمل ساده بیش از ۱۵ میلیون خرج برمی‌دارد. این در حالیست که‌هزینه‌ها سیر صعودی هم دارد. مدیر روابط عمومی انجمن داروسازان ایران با اشاره به افزایش سهم مردم از هزینه‌های درمان گفته است: «بر اساس آخرین مطالعات، پرداخت از جیب مردم در ایران از سال ۱۴۰۰ تا سال گذشته به حدود ۴۳ درصد رسیده است. این رقم افزایش قابل‌توجهی داشته و با اهداف نظام دارویی و سیاستهای تعیین‌شده در حوزه سلامت همخوانی ندارد.» افزایش شدید هزینه درمان در بیمارستانهای دولتی که به پناهگاه قشر فقیر تبدیل شده‌اند، نشانه‌ای از عمق بحران درمان برای مردم بی بضاعت در ایران است. خانواده‌های کم‌درآمد چاره‌ای جز رفتن به بیمارستانهای دولتی ندارند؛ بیمارستانهایی که با کمبود دارو، تجهیزات و نیروی انسانی مواجهاند. آنچه امروز در ایران جریان دارد، فراتر از بحران دارویی، فروپاشی بیشتر عدالت اجتماعی است. درمان از یک حق همگانی به کالایی تبدیل شده که فقط با پول قابل خرید است. درمان فقط برای ثروتمندان دیگر فقط یک تیتر خبری نیست، یک واقعیت تلخ است. زمانی که بیماران فقیر پشت درهای بسته منتظر و ناکام می‌مانند، نقض حقوق بشر و نابرابری اجتماعی به چشم می‌آید و ملموس میشود.
مرگهای خاموش در زندانها محرومیت از درمان پهنه وسیع‌تری دارد و در زندانهای کشور شرایط دائمی محسوب میشود. گزارشهای بسیاری از مرگ در زندان به دلیل محروم‌سازی از دارو و درمان و طفره رفتن مسوولان زندان از رسیدگی به زندانیان بیمار وجود دارد؛ آنچه که به «شکنجه سفید» و «اعدام خاموش» در زندانهای ایران مشهور شده است. زندانیانی که توانایی مالی لازم برای «شخصی خوری» ندارند و تغذیه‌شان وابسته به غذای زندان است، با چالشها و بیماریهای فراوانی مواجه می‌شوند. پزشک سابق یکی از زندانها در ایران از محرومیت مطلق مواد غذایی مفید، ویتامینها و غیره گزارش داده است. در سالهای گذشته، دهها زندانی به دلیل تاخیر در درمان، نرسیدن دارو، جلوگیری از اعزام پزشکی یا بی‌توجهی به وضعیت اورژانسی جان باخته‌اند. از این رو «مرگ قابل پیشگیری» در زندانهای ایران، توجه فعالان حقوق بشر را به خود جلب کرده است. لیلا حسین‌زاده، زندانی سیاسی و فعال دانشجویی سابق، می‌گوید: «بیمار بودن در زندان نزدیک‌‌ترین تجربه به مرگ است؛ به ویژه در زندانهای شهرستان که کمتر زیر ذره‌‌بین رسانه‌ها قرار دارند. محرومیت درمانی در بسیاری موارد مستقیما به ابزار فشار و تنبیه تبدیل میشود. بیماریهای صعب‌العلاجی مانند درد مفاصل، ضعف بینایی، خون ریزی داخلی و افسردگی ایجاد می‌کند.» در سالهای اخیر با نامهایی چون مهوش ثابت، مطلب احمدیان، آرش صادقی، محمدعلی طاهری، نسرین جوادی گحاکی و نرگس محمدی از محرومیت سیستماتیک زندانیان از حق درمان شنیده شده است. مرگ بکتاش آبتین به دلیل تعلل در درمان، ویلچر‌نشین شدن خالد پیرزاده «قهرمان پرورش اندام در زندان با ۴۰ کیلو کاهش وزن، سالها حبس راحله راحمی‌پور ۷۳ ساله باوجود ابتلا به تومور مغزی، شرایط وخیم زینب جلالیان پس از سالها حبس با بیماری بدون حتی یک روز مرخصی و مرگ سمیه رشیدی پس از ماه‌ها محرومیت درمانی در اوین و قرچک، روایت تکرارشونده سالهای اخیر است. هدی صابر پس از تاخیر در رسیدگی پزشکی جان باخت، ساسان نیک‌نفس با وجود هشدارها از انتقال فوری به بیمارستان محروم ماند و وحید صیادی نصیری به دلیل فقدان رسیدگی موثر پزشکی در زندان قم جان داد. درباره محسن دکمه‌چی که به سرطان پانکراس مبتلا بود نیز گزارشهایی از محرومیت درمانی منتشر شده و خانواده اکبر محمدی، فعال دانشجویی بازداشت‌شده پس از ۱۸ تیر، مرگ او را قابل پیشگیری می‌دانستند. در بسیاری از پرونده‌ها «مرگ مشکوک» و «محرومیت درمانی» عامل شناخته میشود، از بهنام محجوبی که پس از ماه‌ها هشدار درباره وضعیت جسمی در بیمارستان لقمان جان باخت تا شاهین ناصری و سینا قنبری که روایت رسمی حکومت درباره مرگ‌شان با تردید جدی خانواده‌ها و نهادهای حقوق بشری روبرو است.
تاثیر جنگ و درمان تبعیض گرانه برای حاکمان ایران - به گفته خمینی - جنگ «نعمت» است. جنگ بهانه‌ای شده برای خفقان و سرکوب اعتراضات جامعه. امروز در ایران مردم ما علاوه بر تخریب و خانمان‌سوزی حاصل از جنگ، با جنگ دیگری روبرو هستند، جنگ علیه بیماری و مرگ و مبارزه برای زنده ماندن. در سوی دیگر، طبقه ای که از منابع سرشار ثروت برخوردار است، دغدغه ای برای درمان ندارد، زیرا همه جا در ارجحیت قرار گرفته. گزارشهای پزشکان و کادر درمان، از وضعیت لجستیک و رفاهی مراکز پزشکی-نظامی‌در جریان حملات حاکی از آن است که مراکز کلیدی ارگانهای نظامی مانند بیمارستان بقیه‌الله در تهران از پیش به پیشرفته‌ترین تجهیزات و مجربترین کادرهای درمانی مجهز شده بودند. حتی فراتر از این مراکز شناخته شده، مواضع و پایگاه‌های درمانی پنهان و کاملا مجهزی تهیه شده بود که پزشکان و کادر درمان از وجود آنها بی‌اطلاع بودند. هدف اصلی این مراکز، پذیرش و مداوای اختصاصی نیروهای کلیدی و آسیب‌دیدگان ارشد سیستم در شرایط اضطراری بوده است. حسن ابوالقاسمی، رییس دانشگاه علوم پزشکی بقیه‌الله می‌گوید: «بیمارستانهای نظامی باید محور اصلی تاب‌آوری و نقطه ثقل خدمات درمانی در شرایط بحران باشند و تقویت و ارتقای این بیمارستانها باید در اولویت قرار گیرد.» یکی از تکان‌دهنده‌ترین گزارشها سرنوشت خونهای اهدایی مردم در روزهای جنگ است که در آن شرح داده میشود که چگونه سازمان انتقال خون با صدور یک پروتکل اضطراری، ارسال خون و فرآورده‌های خونی به بیمارستانهای عمومی را ممنوع کرده بود. گزارش یک جراح سرطان وضعیت هولناک بیمارستانها، شکل‌‌گیری بازار سیاه دلالان دارو در پشت درهای اتاق عمل، هدایت ذخایر استراتژیک خون و دارو به مراکز مخفی نظامی و موج ناامیدی منجر به خودکشی در میان بیماران سرطانی را روایت کرده است گزارشهای اینچنین از سوی کادر درمان نشان می‌دهد که برای نظام سلامت ایران جنگ تمام نشده است؛ پیامدهای اقتصادی، احتکار استراتژیک دارو توسط ارگانهای حکومتی و نزدیکان غارتگر آنان و فروپاشی سیستم بیمه اکنون در حال رقم زدن یک مرگ خاموش برای بیمارانی است که نامشان در هیچ لیست مقتولان جنگی ثبت نمی‌شود، اما قربانیان واقعی هستند.
فراخوان در پایان این نوشته ضروری است به مساله مبرم دیگری که هم‌اکنون از این نظر جای توجه و برخورد دارد، اشاره شود. وزارت بهداشت ریاکارانه اعلام کرده است که برای خدمات درمانی و رسیدگی به آسیب‌دیدگان اعتراضات تسهیلاتی رایگان ایجاد کرده و از آنها خواسته برای نام رسمی اقدام کنند. روشن است که این دامی بیش نیست و افراد و خانواده‌ها تمایلی نشان نداده اند. از این رو برای یاری رساندن به این هموطنان شبکه‌هایی اجتماعی تشکیل شده است. ضروری و وظیفه ای ملی و مبارزاتی است که به معترضان مجروح و صدمه دیده‌ای که به کمک پزشکی، دارویی و خدماتی نیاز دارند، از داخل و یا خارج ایران کمک و یاری برسانیم. آن دسته از کسانی که توانایی مالی بیشتری دارند، کمکهای خود را کوچک یا بزرگ به طیف دیگرانی که به دلیل جنگ و تورم درمانده شده‌اند، گسترش دهند. با ارتباط با آشنایان خود می‌توانیم برای کمک و همبستگی اقدام کنیم. به کسانی که توانایی هزینه درمان و دارو را ندارند یاری رسانیم. همبستگی و اتحاد بخش از مبارزه ما علیه رژیمی است که جان و کرامت انسانها برایش بی ارزش است. تهیه شده براساس اطلاعات و گزارشهایی از دویچه‌وله، فار ایران، ایلنا، جنگ خبر، رادیو فردا
منبع: نبرد خلق شماره ۵۰۷، آدینه ۱ آبان ۱۴۰۵ - ۲۳ اکتبر ۲۰۲۶
|