|
هنر مقاومت با اوجگیری خیزش انقلابی مردم ایران و واکنش های سخت و سرکوبگرانه رژیم، بسیاری از هنرمندان ایرانی نقش خود را در تعهد به مردم ایران ایفا کرده و از زنان و مردان انقلابی و مردم جان به لب رسیده و معترض پشتیبانی کردند. هنرمندان با قطع کنسرتها، انتشار بیانیه ها و شرکت در اعتراضها در کنار مردم ایستادند و حتی جان باختند. نمونه ای از این همکاری و همدلی را در زیر می خوانیم:
"شلیک به مردم، جنایت علیه حق حیات است" ۱۸۴سینماگر ایرانی با انتشار بیانیهای مشترک، سرکوب اعتراضات مردمی را به شدت محکوم کردند. در این بیانیه آمده است: "ما سینماگران ایران، سرکوبِ اعتراضهای مردم را به هر بهانه محکوم می کنیم. اعتراض، حق طبیعی و مدنی هر انسانی است. هیچ قدرتی حق ندارد خود را مافوق مردم بداند." سینماگران همچنین تاکید کردند: "نزدیک به نیم قرن است با وجود منابع عظیم طبیعی و انسانی در کشور عزیزمان ایران، نه عدالت محقق شده، نه رفاه و نه امنیت." در بخش دیگری از این بیانیه آمده است: "فساد سازمان یافته و چپاول ثروت عمومی و ایدئولوژی هراس آور، زندگی مردم را به ورطه فقر، خفقان و ناامیدی کشانده و سرمایههای ملی در چالشهای منطقهای نابود شده است." امضاکنندگان در پایان اعلام کردند: "ما سینماگران، این روزها و این زخمها را تصویر خواهیم کرد و با تمام توان از حق آزادی بیان دفاع کرده، سرکوب و کشتار مردم معترض را محکوم می کنیم و در کنار مردم ایران ایستاده ایم." شماری از امضاکنندگان این بیانیه عبارتند از: ویشکا آسایش، مصطفی آلاحمد، پگاه آهنگرانی، مهناز افشار، مجید برزگر، رخشان بنیاعتماد، جعفر پناهی، رویا تیموریان، رضا درمیشیان، محمد رسول اف، لیلی رشیدی، سامان سالور، بهتاش صناعیها، کیانوش عیاری، اصغر فرهادی، باران کوثری، مریم مقدم، مرضیه وفامهر و صفی یزدانیان.
"مستند، حافظه جمعی جامعه است" مستندسازان ایرانی در بیانیه ای سرکوب حق طلبانه مردم را محکوم کردند. در این بیانیه آمده است: "مردمی که به خیابان آمده اند، نه برای اغتشاش، بلکه برای بازپسگیری حق زیستن، حق انتخاب و حق دیده شدن برخاستهاند." مستندسازان با رد خشونت حکومتی نوشتند: "خشونت، بازداشت و سرکوب پاسخ این خواستها نیست. ممکن است صدای اعتراض را بتوان موقتاً خاموش کرد، اما واقعیت را نمی توان حذف کرد." آنها نقش حرفهای خود را چنین توصیف کرده اند:"بهعنوان مستندساز، وظیفه ما ثبت و انتقال واقعیت است؛ مستند، حافظه جمعی جامعه است و حذف آن به معنای حذف تاریخ است." این بیانیه از جمله به امضای رخشان بنی اعتماد، رضا علامهزاده، پگاه آهنگرانی، نیما سروستانی، سپیده فارسی، مژگان ایرانلو و ناهید پورسروستانی رسیده است.
"کار ما نوشتن از واقعیتهای زندگی است" فیلمنامه نویسان با اشاره به ماهیت حرفه خود نوشته اند: "کار ما نوشتن از واقعیتهای زندگی است و نمی توانیم در برابر مصایبی که هر روز خشن تر از روز پیش بر زندگی مردم تحمیل می شود، سکوت اختیار کنیم." فیلمنامه نویسان نوشتند: "آنجا که معیشت به بحران بدل می شود و آزادی در قفس نظارت و تهدید گرفتار می آید، اعتراض خیابانی اجتنابناپذیر است." آنها همچنین تاکید کردند: "برخورد قهری با این اعتراضهای راه حل نیست و مشکل را عمیقتر میکند امنیت با خاموشکردن صداها به دست نمی آید و ثبات با انکار واقعیت شکل نمی گیرد." از جمله امضاکنندگان این بیانیه؛ بهتاش صناعیها، شبیر شیرازی، فرزانه شبانی، مهنوش صادقی، مهتاب صداقت، حمزه صالحی و مهرنوش عبدی منفرد هستند.
حمایت رشا حلوه، نویسنده فلسطینی رشا حلوه با انتشار ویدیویی درباره خیزش انقلابی مردم ایران گفت: "حکومتی که مردم خود را می کشد و زنان خود را سرکوب می کند، نمی تواند مردم من را آزاد کند و نمی تواند مرا آزاد کند." رشا حلوه شاعر و نویسنده معاصر فلسطینی است که اشعار و نوشتههایش حول محور موضوعات اجتماعی، حقوق بشر، عدالت اجتماعی و حقوق فلسطینیان قرار گرفته اند.
جعفر پناهی جایزه خود را به معترضان تقدیم کرد جعفر پناهی، کارگردان سرشناس ایرانی، در تاریخ ۱۱ ژانویه ۲۰۲۶ (۲۱ دی ۱۴۰۴)، جایزه بهترین کارگردانی انجمن منتقدان فیلم نیویورک برای فیلم "یک تصادف ساده"، به معترضان در خیابانهای ایران تقدیم کرد. پناهی هنگام دریافت این جایزه اظهار داشت که قصد دارد آن را با کمال عشق به مردمی که در خیابانها تظاهرات می کنند تقدیم کند.
کیهان کلهر خواستار حمایت موسیقیدانان جهان از مردم معترض شد کیهان کلهر، موسیقیدان و نوازنده برجسته کمانچه ایران، با انتشار پیامی از همه اهالی موسیقی در جهان خواست صدای مردم ایران باشند. او با انتشار استوری در اینستاگرام با اشاره به سالها رنج و سرکوب مردم ایران، از هنرمندان خواست در برابر خشونت سازمانیافته حکومت سکوت نکنند و در کنار مردم بایستند. وی در پیام خود نوشت: "نزدیک به چهار دهه است که کمانچه ام بر تابوت عزیزترین کسانم گریسته است. امروز از همه موسیقیدانان می خواهم که به من بپیوندند و صدای مردم ایران باشند." کیهان کلهر در ادامه با اشاره به قتل هموطنان مان توسط دیکتاتوری جمهوری اسلامی نوشت: "جوانان بیدفاع ایرانی اکنون با خشونتی بی امان رو به رو هستند. این قساوت از سوی رژیم، شهرهای سراسر کشور را درنوردیده است."
"نسل جوان ایران آگاه است و راه را باز میکند." بهمن قبادی، فیلمساز و نویسنده خطاب به جوانان گفت: "نسل جوان ایران آگاه است و راه را باز میکند." او با خطاب قرار دادن این نسل افزود: "جوانان، انقلابتان را که کردید، برای کشور به گونه ای مهندسی کنید که هیچ چیز و هیچ کس برای قرنها نتواند ایران را تکان دهد."
شهادت جواد گنجی، کارگردان سینما جواد گنجی دستیار کارگردان سینما و تلویزیون، ٣٩ سالە اهل همدان در جریان اعتراضهای مردمی در تهران با شلیک مستقیم نیروهای حکومتی جمهوری اسلامی به قتل رشید. بررسیهای هەنگاو و ویدیوهای دریافتی نشان میدهد که در جریان این سرکوب، نیروهای حکومتی دهها شهروند دیگر را با شلیک مستقیم کشتهاند و ابعاد خشونت بسیار گسترده بوده است.
شهادت مهدی سلحشور، هنرمند مجسمهساز مهدی سلحشور، هنرمند مجسمه ساز ساکن مشهد، روز پنجشنبه، ۱۸ دی ماه، با شلیک گلوله جنگی ماموران سرکوبگر در جریان خیزش انقلابی مردم مشهد کشته شد. وی پدر دو فرزند بود و پیش از این با ساخت یک مجسمه شیر، در صفحه اینستاگرام خود نوشته بود: “ایران من، عشقی، دوستت دارم، بیدار شو”.
مهدی یراحی و برنج پاشی مردم آبدانان مهدی یراحی، خواننده معترض روز چهارشنبه ۱۷ دی با اشاره به اعتراضهای سهشنبه شب در آبدانان و پاشیدن برنجها بر آسمان نوشت: دیشب مردم آبدانان سرکوبگر را سر جای خودش نشاندند. امروز یک ایران کنار همیم. سهشنبه شب ۱۶ دی ماه مردم معترض آبدانان مقابل فروشگاه افق کوروش با وجود مشکلات اقتصادی و معیشتی برنجهای این فروشگاه را به آسمان پرتاب کردند. بسیاری از کاربران شبکههای اجتماعی این حرکت اعتراضی را نشانهای از مطالبه سیاسی مردم برای سرنگونی رژیم توصیف کردند. مهدی یراحی از جمله هنرمندانی است که در پی اعتراضهای سال ۱۴۰۱ در پی جانباختن مهسا امینی بازداشت و ممنوع الکار شد.
نیکی کریمی، مگر بار اول است؟ نیکی کریمی، از بازیگران به نام سینما، با انتشار تصویری از معترضان در مشهد در حساب اینستاگرام خود درباره تماسها و فشارهای نهادهای امنیتی که به او وارد شده و با اشاره به اعتراضهای گذشته و وضعیت مردم در ایران نوشت: "مگر این اعتراضها دفعه اول است و یک شبه اتفاق افتاده؟ مگر نمی بینم هموطنم مشکل دارد؟ آب، برق، بیکاری، بی پولی مساله این است که سالها واقعیت زندگی مردم دیده نشده و نخواسته بشود."
اعتراض سهراب پورناظری به کشتار معترضان چند روز پس از قطع کامل اینترنت در پی قیام سراسری دی ماه ۱۴۰۴، شماری از هنرمندان ایرانی در خارج از کشور با انتشار پیامهایی، با حمایت از معترضان، به گزارشها از کشته شدن معترضان واکنش نشان دادند. سهراب پورناظری، آهنگساز و نوازنده با انتشار ویدیویی اعلام کرد: "ما کردها جگرگوشه های ایران هستیم، پاره های تن ایران هستیم. در بزنگاههای تاریخی، بخشهای وسیعی از سرزمینهای کردنشین را از ایران جدا کردند. اکنون ایران دوباره در پیچ تاریخی مهمی قرار گرفته است." او در ادامه با اشاره به کشته شدن "هزاران جوان" در اعتراضات دی ۱۴۰۴ گفت: "به پاس خون آنها، ما کردها دست در دست یکدیگر از یکپارچگی ایران پاسداری میکنیم و یقین داریم که نور بر تاریکی پیروز خواهد شد."
گزارش مراسم زنده یاد بکتاش آبتین روز، ۱۸ دی ماه، در مراسم سالگرد بکتاش آبتین، یک تن از اعضای کانون نویسندگان ایران و یکی از حاضران بازداشت و به مکانی نامعلوم منتقل شدند. نیروهای امنیتی یوسف انصاری، نویسنده و عضو هیات دبیران کانون نویسندگان ایران را که در بخشی از این مراسم بیانیه کانون را خوانده بود، دقایقی پس از اتمام مراسم و هنگام خروج از امامزاده عبدالله بازداشت کردند. دقایقی پس از آن مصطفی خسروی بابادی نیز که شعری از بکتاش آبتین را خوانده بود، در امامزاده عبدالله بازداشت شد. تا این لحظه از نهاد بازداشتکننده و محل نگهداری انصاری و خسروی اطلاعی در دست نیست.
سارا رجایی جایزه خود را معترضان تقدیم کرد سارا رجایی، فیلمساز و انیماتور ایرانی که با انیمیشن کوتاه "شهر شاعران" برنده جایزه انیمیشن کوتاه ویمئو آکادمی فیلم اروپا شد، این جایزه را به معترضان در ایران تقدیم کرد. خانم رجایی پس از دریافت جایزه اش در مراسم اهدای جوایز فیلم اروپا گفت: "امشب با قلبی اندوهگین اینجا هستم و این جایزه و این فیلم را به مردم شجاع ایران تقدیم میکنم. به ویژه آنها که جان خود را از دست دادند." "شهر شاعران" انیمشین کوتاهی است که قصه سالهای جنگ عراق و ایران و خیابانهای یک شهر را روایت می کند.
تشکیل پرونده قضایی برای ورزشکاران، سینماگران و اصناف در پی خیزشهای توده ای دی ماه سال جاری که منجر به شهادت تعدادی از شهروندان شد، بیدادستانی تهران برای ۱۵ چهره ورزشی و سینمایی، ۱۰ امضاکننده بیانیه خانه سینما و ۶۰ واحد صنفی (کافه) پرونده قضایی تشکیل داده است. به دلیل حمایت ازاعتراضات سراسری ۱۴۰۴، شعبه های دو کافه در تهران به دستور بیدادستانی به مدت دو ماه پلمب شدند. مجموعه کافههای وریا غفوری، ستاره سابق فوتبال و از اعضای کنونی کادر فنی تیم استقلال، تهران به دلیل همراهی با اعتصاب سراسری کردستان پلمب شده و یک کافه در شیراز به مدت دوماه پلمب شد. بیدادگستری قم اعلام کرد که مالک کافه های «ساعدی نیا» به دلیل اینکه «مردم را دعوت به اغتشاش و آشوب کرده بود» بازداشت و دستور توقیف کلیه اموال و حسابهای بانکی او را صادر کرده است.
(منابع: جنگ خبر، هەنگاو، رادیو فردا، صدای آمریگا، ایران وایر، بی بی سی، تشنیم)
منبع: نبرد خلق شماره ۴۹۸، چهارشنبه ۱ بهمن ۱۴۰۴ - ۲۱ ژانویه ۲۰۲۶
|