|
اسد طاهری
ممنوعیت جدید برای پوشش زنان چچن حکومت چچن قانونی تازه در زمینۀ پوشش زنان وضع کرده است که پوشیدن لباسهای سنتی دارای «عناصر مردانه» را ممنوع می کند. نخستینبار نیست که حکومت این جمهوری خودمختار روسیه محدودیتهایی دربارۀ ظاهر و پوشش زنان اعمال میکند، اما ناظران می گویند منطق پشت این قانون جدید نه رعایت سنت بلکه کنترل زنان است. وزارت فرهنگ چچن روز یکشنبه ۲ آذر (۲۳ نوامبر) اعلام کرده طراحان لباس دیگر اجازه ندارند از سبکهایی استفاده کنند که با «آداب و ارزشهای فرهنگی سنتی» در تضاد است. مقامهای چچنی به ویژه به گازیرها اشاره کردهاند؛ ردیف جیبهای مخصوص فشنگ که در قسمت سینۀ چرکسکا (یا چوخا که یک کت پشمی بلند و یقهبلند سنتی است) دوخته میشود.
حبس ابد برای «زن کُشی» در ایتالیا روز چهارشنبه ۵ آذر (۲۶ نوامبر)، پارلمان ایتالیا به اتفاق آرا قانون جدیدی را تصویب کرد که جرم متمایزی به نام زن کشی - قتل با انگیزه جنسیتی یک زن - را به طور خودکار با حبس ابد مجازات می کند. در یک اقدام نمادین، این لایحه در روزی که به حذف خشونت علیه زنان در سراسر جهان اختصاص داده شده بود، تصویب شد. ایده قانون زنکُشی پیش از این در ایتالیا مورد بحث قرار گرفته بود، اما قتل جولیا چچتین ۲۲ ساله توسط دوست پسر سابقش فاجعهای بود که کشور را شوکه کرد. این قتل تا زمان دستگیری اش تیتر اول اخبار بود، اما واکنش قدرتمند النا، خواهر جولیا، بود که ماندگار شد. او گفت قاتل یک هیولا نبود، بلکه «فرزند سالم» یک جامعه عمیقاً مردسالار بود. این کلماتی بود که جمعیت زیادی را در سراسر ایتالیا به خیابانها کشاند و خواستار تغییر شد. پارلمان این کشور به قانونی در مورد زنکشی رأی داد. این قانون، ایتالیا را به یکی از معدود مکانهایی تبدیل می کند که زنکشی را به عنوان یک جرم مجزا طبقه بندی میکند. بسیاری امروز روبان قرمز یا ژاکت قرمز پوشیدند تا قربانیان خشونت را به یاد بیاورند.
خشم تندروها از ماراتن کیش و حجاب اختیاری زنان مسابقه دوی ماراتن پنج هزار نفری کیش، با حضور ورزشکاران و دوندگانی از سراسر کشور در دو مسیر جداگانه ۱۵ و ۴۲ کیلومتری و در دو گروه بزرگ بانوان و مردان برگزار شد. ورزشکاران و دوستداران دوی ماراتن زن و مرد شرکت کننده در این رویداد ورزشی پرنشاط، رقابت خود در مسیر تعیینشده سواحل کیش را از اسکله دامون شروع کرده و با گذر از محدوده های تعیین شده، به محل پایان مسابقه رسیدند. تصاویری که این از ماراتن در روز جمعه ۱۴ آذر، منتشر شده زنان شرکتکننده را با لباسهای ورزشی و حجاب اختیاری نشان میدهد، امری که خشم تندروها را در ایران برانگیخته است. خبرگزاری مهر که به سازمان تبلیغات اسلامی وابسته است خشم خود را از این ماراتن را در مطلبی تحت عنوان «ماراتن ابتذال در جزیره کیش؛ ضرورت جلوگیری از عادی سازی هنجارشکنیها» چنین بیان کرده است: «حجاب یکی از آخرین سنگرهای دفاع از هویت ملی و دینی ایرانیان است، سالهاست تلاش میکنند این ارزش را هدف بگیرند و آن را دچار چالش و تزلزل کنند. تأسفبارتر آنکه در این میان، برخی جریانها یا افراد در داخل کشور که گاه مسئولیتهایی نیز بر عهده دارند با تصمیمهای نسنجیده، برنامه ریزیهای غیرکارشناسی و گشودن فضا برای نمایشهای خارج از چارچوب، ناخواسته در جهت اهداف فرهنگی دشمن حرکت می کنند و لطمههای جدی به باورهای عمومی وارد می سازند. برگزاری ماراتن ۵۰۰۰ نفره کیش یکی از همین مصادیق نگرانکننده است.»
مسدود شدن صفحه اینستاگرام زن رپر ایرانی با نام هنری «اِوی» پلیس سایبری مسدود شدن صفحات نیوشا مفیدی، زن جوانی که در صفحه اینستاگرام کنسرت حمید حامی تکخوانی کرده بود، را مسدود کرد. صفحه اینستاگرام یکی دیگر از رپرهای ایرانی به نام «اوی» نیز مسدود شد. او پیش از این از دریافت تهدیداتی از سوی نهادهای امنیتی برای بستن حساب کاربری و توقف فعالیت آنلاین خود خبر داده بود. تمام پستهای صفحه مفیدی که تقریباً ۱۲۰۰۰ دنبال کننده داشت، حذف شد. به گفته مقامات امنیتی، این صفحه به دلیل «تولید محتوای مجرمانه» مسدود شده است. مسدود شدن صفحات اینستاگرام اوی، که حدود ۲۶۰۰۰ دنبالکننده داشت و پیش از این اعلام کرده بود که از سوی سرویسهای امنیتی تهدید شده و از شهروندان خواسته بود در صورت ناپدید شدنش، او را زیر نظر داشته باشند. اووی پیش از این در ویدئویی اعلام کرده بود که سرویسهای امنیتی به او ۲۴ ساعت فرصت داده اند تا صفحه اش را حذف کند، اما او امتناع کرده است. او با تأکید بر تعهد خود به آزادی بیان، گفت: «من برای همیشه در کنار مردمم خواهم ایستاد و هیچ چیزی را که با آزادی من مغایرت داشته باشد، حتی اگر به نام شریعت ارائه شود، نمی پذیرم.» او پیام خود را به دنبالکنندگانش با این جمله به پایان رساند: «من این ویدئو را منتشر میکنم تا اگر بعد از این ۲۴ ساعت اتفاقی برای من افتاد یا صفحهام بسته شد، بدانند چه اتفاقی افتاده و مراقب باشند.»
طالبان ورود زنان به زیارتگاه سخی در کابل را ممنوع کردند منابع محلی در کابل میگویند که طالبان از چند روز به این سو ورود زنان به زیارتگاه سخی در غرب کابل را ممنوع کردهاند. این منابع روز پنجشنبه ۲۰ آذر (قوس)، در گفت و گو با رسانهها تصریح کردند که طالبان دلیل این محدودیت را عدم رعایت حجاب مورد نظر این گروه، حضور مختلط زنان و مردان و نیز تصویربرداری عنوان کردهاند. به گفته شاهدان، زنان در بیرون از دروازههای زیارتگاه صف بستهاند، اما نیروهای طالبان مانع ورود آنان می شوند.
حجاب برای دختران زیر ۱۴ سال در مدارس اتریش ممنوع شد اتریش قانونی را تصویب کرده که داشتن حجاب را برای دختران زیر ۱۴ سال در مدارس ممنوع می کند. این قانون برای دختران هم در مدارس دولتی و هم خصوصی قابل اجراست. دولت ائتلافی محافظه کار روز جمعه ۲۱ آذر اعلام کرد؛ این قانون «تعهدی واضح به برابری جنسیتی» است و هدفش حفاظت از دختران جوان در برابر سرکوب است. اما منتقدان میگویند که این اقدام ممکن است خلاف قانون اساسی باشد و باعث افزایش احساسات ضد مسلمانان شود. در سال ۲۰۲۰، ممنوعیت مشابهی در مورد پوشیدن روسری برای دختران زیر ۱۰ سال توسط دادگاه قانون اساسی رد شد، زیرا به طور خاص مسلمانان را هدف قرار میداد. شرایط قانون جدید به این معناست که دختران زیر ۱۴ سال از پوشیدن «پوششهای سنتی مسلمانان» مانند روسری یا برقع منع می شوند.
پیشرفت بیماری با مراجعه دیرهنگام به خاطر فشار مالی با افزایش هزینههای بهداشت و سلامت زنان هزینه داروهای مسکن و کنترلهای ضروری مانند پاپ اسمیر، سونوگرافی و ماموگرافی برای بسیاری از زنان، بهویژه در نبود پوشش بیمهای مناسب، دست نیافتنی شده و همین موضوع باعث به تعویقافتادن مراقبتهای حیاتی سلامت شده است. یکشنبه ۲۳ آذر فرح ایزدی راد، متخصص زنان و زایمان، در یک گفت و گوی رسانه ای گفت: مشکلات مالی باعث شده است بسیاری از زنان علائم هشداردهنده بیماریهای زنان را نادیده بگیرند و تنها زمانی به پزشک مراجعه کنند که بیماری به مراحل پیشرفته رسیده است. به گفته او، دردهای مزمن لگنی، خونریزیهای غیرطبیعی و تغییرات پستان از جمله نشانههایی هستند که به دلیل هزینه های بالای معاینات و آزمایشها جدی گرفته نمی شوند و همین تأخیر، روند تشخیص زودهنگام را مختل میکند. این متخصص زنان افزود: مراجعه دیرهنگام نه تنها درمان را دشوارتر و پرهزینهتر میکند، بلکه شانس بهبودی بیماران را نیز بهطور قابلتوجهی کاهش میدهد. ایزدیراد تأکید کرد فشارهای اقتصادی باعث شده این مسیر حیاتی برای بسیاری از زنان غیرممکن میکند.
حمله هماهنگ امامان جمعه به زنان با حجاب اختیاری حمله هماهنگ امامان جمعه در سراسر کشور به مساله حجاب، نشان میدهد که احتمالا طرحهای جدیدی برای مبارزه با زنان و دختران ایرانی که اعتقادی به «حجاب اجباری» ندارند، در دست پیگیری است؛ هرچند با توجه به آنچه در سالهای اخیر مشاهده شده، تردیدهای جدی وجود دارد که زنان ایرانی مخالف حجاب اجباری عقب نشینی کنند. امامان جمعه در شهرهای مختلف ایران، در اظهاراتی تند، خواستار برخورد قاطع با کسانی شدند که به گفته آنها حجاب اجباری را در ایران رعایت نمیکنند. محمد جواد حاج علی اکبری، امام جمعه موقت تهران، در خطبههای خود در نماز جمعه روز ۲۱ آذر، کسانی که حجاب اجباری را رعایت نمی کنند را تهدید کننده آرامش قوی جامعه خواند و خواستار این شد که با «همت جمعی» با این مساله برخورد شود. آقای علی اکبری در ادامه گفت: «طراحیهای شیطانی برای ترویج بی عفتی و بیحیایی در جامعه صورت میگیرد و خانواده در جامعه ایران مظلوم واقع شده است.» احمد علمالهدی، امام جمعه شهر مشهد هم در خطبههای روز جمعه خود، به مساله حجاب اجباری پرداخت. این روحانی تندرو در سخنرانی خود با اشاره به اینکه «زنان در زمان ساسانیان چادر به سر می کردند» افزود: «زنان در آن زمان زیر چادر خود کلاه میگذاشتند که اندازه قد آنها معلوم نشود. امروز اما فضای جامعه ما آلوده شده است.» علی رضا اعرافی، امام جمعه قم هم یکی دیگر از کسانی بود که در سخنرانی روز جمعه خود به مساله حجاب پرداخت. این روحانی تندرو در این خصوص گفت: «مساله حجاب و عفاف یکی از مهمترین مولفه های هویتی جمهوری اسلامی است.» این روحانی که از او به عنوان یکی از گزینههای احتمالی جانشینی علی خامنهای یاد می شود همچنین در ادامه صحبتهای خود گفت: «بحرانهای تربیتی و اخلاقی در غرب، نتیجه دهه ها رها شدگی جنسی و فروپاشی بنیان خانواده در غرب است. در واقع غرب دچار بحران جنسی شده است.» حمله هماهنگ امامان حمله در ادامه اظهارات روزهای اخیر مقامهای ارشد جمهوری اسلامی، از جمله غلامحسین محسنی اژهای، رئيس قوه قضائيه نشان میدهد که احتمالا طرحهای هماهنگی برای محدود کردن دوباره زنان و مقابله با تلاش آنها برای استفاده از پوشش اختیاری در جریان است.
گزارش رسانه فرانسوی از «نبرد روزمره» در ایران روز یکشنبه ۲۳ آذر، رادیو بینالمللی فرانسه در گزارشی با زنان ایرانی صحبت کرده و نظر آنها را در خصوص وضعیت حجاب، سه سال بعد از جنبش مهسا امینی پرسیده است. زنانی که می گویند دیگر حاضر نیستند زیر بار حجاب اجباری بروند. یکی از زنان ایرانی در این گفت و گو توضیح داده که چرا کنار گذاشتن حجاب را نوعی «کنش اعتراضی» می داند. این زن که بهدلایل امنیتی نخواست نامش فاش شود، گفت: «وقتی عکسهای قدیمی خودم را با حجاب می بینم، برایم عجیب است. دیگر خودم را در آن تصاویر نمی شناسم.» او ادامه داد؛ امروز بخش عمده زندگی روزمرهاش را بدون روسری میگذراند. در خیابان یا کافهها بدون حجاب ظاهر می شود، اما برای مراجعه به ادارات دولتی همچنان روسری سر می کند؛ چرا که زنان بدون رعایت پوشش مورد نظر حکومت، اجازه ورود به این مراکز را ندارند.
زنان آلمان همچنان مشمول تبعیض و نابرابری در شغل و دستمزد داده های آماری نشاندهنده عدم بهبود نابرابری درآمدی زنان آلمان در قیاس با مردان در سال جاری نسبت به سال گذشته است. طبق اعلام اداره فدرال آلمان در ویسبادن در روز سه شنبه ۲۵ آذر (۱۶ دسامبر)، درآمد ناخالص زنان آلمان در هر ساعت در سال ۲۰۲۵ به طور متوسط ۱۶درصد کمتر از مردان بوده است. به عبارتی دیگر، شکاف دستمزدی جنسیتی (Gender Pay Gap) همچنان در این کشور در حد سال ۲۰۲۴ باقی مانده است. بخشی از تفاوت درآمدی میان زنان و مردان آلمان را می توان ناشی از دلایل ساختاری دانست. از نظر آماری، نرخ بالاتر زنان شاغل در مشاغل پاره وقت و همچنین نوع این مشاغل، بخشهای کاری و سطح الزامات شغلی عرصه هایی که زنان در آن اغلب مشغول به کارند حدود ۶۰درصد از این اختلاف را توضیح میدهد. این که زنان بیش تر در مشاغلی کار می کنند که سطح الزامات و مهارت پایینتری میطلبد و برخی عوامل جزیی تر مجموعا در کنار دو عامل یادشده ۶۰ درصد اختلاف یاد شده را توضیح میدهند. اما ۴۰درصد باقیمانده این اختلاف را نمی توان با این عوامل توضیح داد. مثلا حتی در مشاغل همسطح و در میزان تحصیلات و سابقه کاری برابر، متوسط درآمد ساعتی زنان آلمان در سال ۲۰۲۵ ششدرصد کمتر از همکاران مرد بود. این «شکاف دستمزدی جنسیتی تعدیلشده» نیز که به معنای شکاف دستمزد بین زنان و مردان بعد از حذف عوامل عینی ایجاد کننده آن است در مقایسه سالانه بدون تغییر باقی ماند. اداره آمار آلمان همچنین از تفاوتهای قابل توجهی میان غرب و شرق آلمان در این عرصه خبر داده است. به طوری که شکاف درآمدی تعدیلنشده در شرق این کشور با پنجدرصد به مراتبکمتر از غرب آلمان با ۱۷درصد بوده است.
(منابع استفاده شده برای این مجموعه: رادیو فردا، رویترز، دویچه وله، ایرنا، خبرآنلاین، بیبیسی، تجارتنیوز، یورو نیوز)
منبع: نبرد خلق شماره ۴۹۷، دوشنبه ۱ دی ۱۴۰۴ - ۲۲ دسامبر ۲۰۲۵
|